II SA/Rz 32/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-02-03
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, osobie w podeszłym wieku, ciężko chorej, samotnie prowadzącej gospodarstwo domowe i utrzymującej się z niskiej emerytury, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, osoba w podeszłym wieku, ciężko chora, samotnie prowadząca gospodarstwo domowe i utrzymująca się z emerytury, której znaczna część wydatków pochłaniana jest przez koszty utrzymania domu i leczenia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji stanowiłaby zamknięcie drogi sądowej dla osoby ubogiej, dla której poniesienie kosztów postępowania oznaczałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.Stan faktyczny
Skarżąca A. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku (75 lat), ciężko choruje, mieszka sama i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1238,51 zł. Ponosi znaczne koszty utrzymania domu (ok. 700 zł) i leczenia (ok. 400 zł), a także opłaty za dojazdy do placówek medycznych. Wnioskodawczyni przedłożyła dokumentację medyczną potwierdzającą jej stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji - postanawia - przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Skarżąca A. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Podała, że jest osobą w podeszłym wieku (75 lat), ciężko choruje (na dowód tego ostatniego wnioskodawczyni przedłożyła bogatą dokumentację medyczną). Mieszka sama, bowiem mąż i syn nie żyją, a córka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Na utrzymanie domu o pow. 48 m.kw. strona wydaje ok. 700 zł, natomiast na lekarstwa ok. 400 zł. Do powyższego dochodzą jeszcze opłaty za dojazdy do oddalonych od jej miejsca zamieszkania placówek medycznych. Gospodarstwo rolne, którego stan prawny nie jest uregulowany, użytkuje córka strony, która ponosi związane z nim wszelkiego rodzaju wydatki. Wnioskodawczyni utrzymuje się tylko z emerytury wynoszącej 1238,51 zł.
Wniosek A. B. zasługuje na pełne uwzględnienie. Dotyczy on całkowitego prawa pomocy tj. zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata. Stanowi o tym brzmienie art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.". Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., prawo pomocy w takim właśnie wymiarze przyznawane jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przedstawione przez A. B. dane wskazują, że znajduje się ona w tego rodzaju sytuacji. Prowadzi ona bowiem samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada wprawdzie stały dochód (emeryturę), jednak przeznacza go w całości na utrzymanie własne i domu, w którym mieszka. Znaczną część wydatków stanowią te przeznaczane na leczenie strony, która cierpi na różne schorzenia, a jej zły stan zdrowotny potwierdza liczna przedłożona dokumentacja lekarska. W takiej sytuacji, odmowa przyznania stronie prawa pomocy stanowiłaby de facto zamknięcie jej drogi sądowej. Dofinansowanie Państwa w ramach instytucji prawa pomocy służy wsparciu osób ubogich, dla których poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym oznaczałoby powstanie uszczerbku w ramach koniecznego utrzymania.
Z tych względów orzeczono o zwolnieniu A. B. od kosztów sądowych i ustanowieniu na jej rzecz adwokata. Podstawę powyższego stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło