II SA/Rz 321/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2024 r. nr SKO.4176/1/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania – skargę oddala – Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2024 r., nr SKO.4176/1/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia J.O. (dalej: "Skarżący"), na postanowienie Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ I instancji") z dnia 8 marca 2023 r., nr WG-WGE.BG.660.1.4.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z 8 września 2022 r. o dokonaniu zmian w zakresie udziałów współposiadaczy działki nr [...] położonej w obrębie Z., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. W dniu 26 maja 2022 r. P.O., M.S. oraz A.K. zwrócili się do Starosty o wpisanie ich w ewidencji gruntów jako posiadaczy samoistnych działki nr [...] położonej w obrębie Z. Organ I instancji w dniu 8 września 2022 r. wydał decyzję nr WG-WGE.BG.6621.1.26.2022 orzekającą o zmianie w operacie ewidencji gruntów dla działki [...] z obrębu Z. Zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu Z., dokonano w jednostce rejestrowej [...] prowadzonej dla działki nr [...] o pow. 0,28 ha. W miejsce wpisu "Gmina [...] - władane w 10/12 cz. wpisano: Gmina [...] - własność w 9/12 cz., P.O. s. S. i K. - posiadanie samoistne w 1/36 cz., M. S. c. S. i K. - posiadanie samoistne w 1/36 cz., A. K. s. S. i K. - posiadanie samoistne w 1/36 cz. Decyzja Starosty o dokonaniu zmian z dnia 8 września 2022 r., stała się ostateczna w dniu 28 września 2022 r. Wnioskiem z dnia 1 lutego 2023 r. J.O. (dalej: "Skarżący") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do Starosty o wznowienie postępowania administracyjnego z uwagi na niezawiniony brak udziału w postępowaniu w sprawie. We wniosku podniesiono również, że Organ nie wskazał dowodów, w oparciu o które uznał, że P.O., M.S. i A.K. są rzeczywistymi posiadaczami samoistnymi w ułamku wskazanym w sentencji decyzji. Postanowieniem z 8 marca 2023 r., sygn. WG-WGE.BG.660.1.4.2023 Organ I instancji, odmówił wszczęcia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty nr WG-WGE.BG.6621.1.26.2022 z 8 września 2022 r, wskazując że Skarżący nie brał udziału w postępowaniu ponieważ decyzja WG- WGE.BG.6621.1.26.2022 nie naruszała jego udziału w ww. działce. Ponadto ojciec wnioskodawcy w roku 1994 również w drodze decyzji administracyjnej nr G.I-7410122/40/93 został wpisany w ewidencji gruntów jako władający w udziale 1/12 cz., w miejsce Gminy [...]. Kolegium postanowieniem z 6 grudnia 2024 r., nr SKO.4176/1/2023, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), wznowienie postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z przyczyn enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch faz: wstępnej i właściwej. W pierwszej fazie organ obowiązany jest do oceny przesłanek formalnych, w tym w szczególności legitymacji procesowej wnioskodawcy oraz zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenie tych przesłanek pozwala na merytoryczne badanie sprawy i przejście do drugiej fazy postępowania. Zdaniem Kolegium znaczenie miało ustalenie, czy Skarżący posiada interes prawny do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 147 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. Zgodziło się z Organem I instancji, że Skarżący nie wykazał, iż przysługuje mu jakiekolwiek prawo rzeczowe, posiadanie samoistne lub inne uprawnienie wynikające z ustawy np. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1752), do przedmiotowego udziału, którego dotyczyło postępowanie. Dodatkowo stwierdzono, że zarzut braku wskazania w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których Organ I instancji oparł ustalenia co do współposiadaczy działki nr [...], nie może być uznany za skuteczną podstawę wznowienia postępowania. W myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., podstawą wznowienia mogą być jedynie nowe dowody lub okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nie zarzuty dotyczące odmiennej oceny materiału dowodowego, znanego już w tamtym czasie. W konsekwencji SKO stwierdziło, że Organ I instancji zasadnie wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 149 § 1 i § 3 k.p.a., wobec braku legitymacji strony do złożenia wniosku oraz braku wystąpienia przesłanek uzasadniających wznowienie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, na ww. postanowienie wniósł Skarżący, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 20 ust. 2 pkt 1b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 28 k.p.a. oraz art. 344 K.c. Wobec tak sformułowanych zarzutów wniósł o uchylenie postanowienia Organu II instancji oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty z dnia 8 marca 2023 r. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę SKO, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, z tego względu, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w myśl którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wynika stąd, że sąd ma nie tylko prawo, ale też obowiązek oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w całokształcie, w tym może uwzględnić uchybienie niepodniesione w zarzutach skargi. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję administracyjną (postanowienie), jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadnej z przesłanek powodującej konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego Sąd nie stwierdził, tak więc skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem było postanowienie wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego dokonania zmian zapisów ewidencji gruntów. Skarżący domagał się wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. z uwagi na pozbawienia go prawa do udziału w postępowania. Tymczasem Organy zgodnie stwierdziły, że zmiana wpisu w ewidencji gruntów nie dotyczyła jego udziału w nieruchomości, w związku z powyższym nie był stroną postępowania zwykłego i nie przysługuje mu również interes prawny w żądaniu wznowienia tej sprawy. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Organów. Z akt sprawy wynika, że postępowanie o zmianę zapisów w ewidencji gruntów toczyło się z wniosku P.O., A.S. oraz A.K., którzy zwrócili się o wpisanie jako władających nieruchomością gruntową nr [...] o pow. 0,28 ha. Do wniosku dołączyli zaświadczenie hipoteczne [...], z którego wynika, że w zbiorze dokumentów ZD nr [...] obejmującym działkę gruntową [...] Z. prawo własności ujawnione jest na rzecz K.T., J.O. i M.G. po 1/12. Z wypisu z ewidencji gruntów na dzień 1 czerwca 2022 r. jednostki rejestrowej [...] prowadzonego dla działki nr [...] prawo własności/władania zostało wpisane na rzecz: M.B., J.O. po 1/12 i na rzez Gminy [...] 10/12. Wnioskodawcy przedstawili dowody potwierdzające nabycie spadku po K.T. przez ich ojca S.O., który zrzekł się swojego udziału na ich rzecz. Organ stwierdzając, że wykazali zasadność żądania dokonał zmiany podmiotowej w zapisach ewidencyjnych polegających na skreśleniu w jednostce rejestrowej [...] dotychczasowego wpisu Gminy [...] – władanie 10/12 i wpisaniu w to miejsce Gminy [...] posiadanie samoistne 9/12, oraz P.O., M.S., A.K. posiadanie samoistne po 1/36. Wyjaśniono przy tym, że działka [...] powstała z podziału parceli gruntowej [...], która podzieliła się na [...], która odpowiada obecnie działce nr ewid. [...] oraz na parcelę [...]. W świetle przedstawionych okoliczności zgodzić należy się z Organami, że dokonane zmiany nie miały żadnego wpływu na prawa Skarżącego, który poprzednio, jak i aktualnie zachował udział 1/12 w nieruchomości. Wpisanie na rzecz wnioskodawców 1/12 wiązało się wyłącznie ze zmianą sytuacji prawnej Gminy [...], której wpis uległ zmianie. W miejsce dotychczasowego udziału 10/12 wpisano 9/12 na co Gmina wyraziła zgodę. Sytuacja prawna Skarżącego w żaden sposób nie zmieniła się, wszystkie dotychczasowe zapisy względem niego zachowały swoją aktualność. Ocena interesu prawnego wywodzona z prawa udziału w nieruchomości zawsze musi być dokonywana w kontekście sprawy, której dotyczy. Inaczej ocena interesu będzie się przedstawiać w sytuacji ingerencji w prawo własności, w której każdy z współwłaścicieli będzie miał prawo do udziału w postępowaniu, a inaczej sprawa o dokonanie zmiany zapisów ewidencyjnych w zakresie podmiotowym. Jeśli zmiana podmiotowa nie będzie w żaden sposób wpływała na sytuację ewidencyjną innych podmiotów to nie będzie im przysługiwał przymiot strony w takim postępowaniu, a jak wskazał NSA w wyroku z 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2894/18 o posiadaniu interesu prawnego przesądza przedmiot postępowania, tj. charakter danych objętych rejestracja w danej sprawie. Zgodzić należy się również z Organem II instancji, że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby podważać ostateczną decyzje Organów, a jedynie podjął nieskuteczną polemikę z ustaleniami Organów. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.