II SA/Rz 322/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-09-10
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych, może być kwestionowana w postępowaniu administracyjnym z powodu rzekomej błędnej diagnozy medycznej?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie są uprawnione do merytorycznej weryfikacji orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja o cofnięciu uprawnień w takiej sytuacji ma charakter związany, a organ jest zobowiązany do jej wydania na podstawie prawomocnego orzeczenia lekarskiego. Zarzuty dotyczące prawidłowości badań medycznych lub stwierdzonego schorzenia nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień.Stan faktyczny
Starosta cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, stwierdzonych prawomocnymi orzeczeniami lekarskimi. Skarżący zakwestionował te orzeczenia, twierdząc, że diagnoza była błędna i nie odzwierciedlała jego aktualnego stanu zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego i naruszenia przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi -skargę oddala-
II SA/Rz 322/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [.] stycznia 2014 r. nr [.] Starosta [.] skierował RL na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii A, BC, D, BE, CE i DE, w związku z zawiadomieniem lekarza orzecznika ZUS.
Orzeczeniem lekarskim z dnia [.] kwietnia 2014 r. nr [.] /2014 [.] Ośrodek Medycyny Pracy w [.] stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, B, B+E, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem. Po rozpatrzeniu odwołania RL, Instytut Medycyny Wsi w [.] wydał w dniu [.] listopada 2014 r. orzeczenie lekarskie nr [.] /2014, w którym stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowani pojazdami, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii A1, A2, A, A+M, B1, B, B+E, T, określając termin następnego badania na marzec 2015 r. Odrębnym orzeczeniem z dnia 7 listopada 2014 r. nr [.] /2014 stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, CE, D1, D1+E, D, D+E, określając termin następnego badania na marzec 2023 r.
Następnie, decyzją z dnia [.] grudnia 2014 r. nr [.], wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 600, ze zm.), Starosta [.] cofnął RL uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A1, A2, A, A+M, B1, B, B+E, T, C1, C, CE, D1, D1+E, D, D+E, z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Wskazał, że orzeczenia lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych mają charakter dokumentów urzędowych i wiązały organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. O braku lub istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie decyduje bowiem organ administracji, lecz wyłącznie lekarz orzecznik.
W odwołaniu wniesionym od tej decyzji RL zakwestionował ustalenia dokonane przez organ I instancji, gdyż w jego ocenie diagnoza lekarzy orzeczników była błędna.
Decyzją z dnia [.] stycznia 2015 r. nr [.] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że decyzja o cofnięciu uprawnień, o której mowa w art. 103 ustawy o kierujących pojazdami, nie ma charakteru uznaniowego, a stwierdzenie prawomocnym orzeczeniem lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych obliguje do cofnięcia kierującemu posiadanych przez niego uprawnień. W przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzają istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami po stronie odwołującego, a zatem Starosta był zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień wyszczególnionych w sentencji decyzji kategorii.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożonej na tę decyzję RL wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [.].
Zdaniem skarżącego organy obu instancji wadliwie ustaliły stan faktyczny sprawy, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) – dalej: "k.p.a.". Przyjęcie zaś, że wobec niego istnieją przeciwwskazania do kierowania pojazdami mechanicznymi i wydania decyzji o cofnięciu uprawnień stanowiło naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Istotnie, w dniu 7.08.2004 r. uległ wypadkowi komunikacyjnemu, a odniesione wówczas obrażenia spowodowały niezdolność do pracy. Nie powodują jednakże żadnych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów silnikowych, a w szczególności od dnia wypadku u skarżącego nie wystąpiły żadne objawy padaczki pourazowej. Orzeczenia lekarskie w sprawie zapadły nie na podstawie jego aktualnego stanu zdrowia, lecz dokumentacji medycznej obejmującej okres leczenia zaraz po wypadku, kiedy to lekarze stwierdzili jedynie możliwość wystąpienia padaczki pourazowej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a –c P.p.s.a. W sytuacji zaś występowania przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność takiej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził tego rodzaju wad i naruszeń, co skutkowało oddaleniem skargi.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 600, ze zm.), który nakazuje staroście wydanie decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
W rozpoznawanej sprawie skarżący został skierowany na badania lekarskie decyzją Starosty [.] z dnia [.] stycznia 2014 r., na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ppkt b) ustawy o kierujących pojazdami, w związku z otrzymaną informacją od Głównego Lekarza Orzecznika ZUS o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych wymienionych w punkcie 4 załącznika 4b do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 133). Ten akt wykonawczy - wydany na podstawie art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) – obowiązywał w dacie wydania ww. decyzji o skierowaniu na badania, zachował bowiem moc obowiązującą pod rządem ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z art. 137 tej ustawy. Rozporządzenie to określa szczegółowe warunki i tryb kierowania na badania, ich przeprowadzania oraz wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, a także zakres badań lekarskich.
Rozporządzenie to zostało z dniem 20 lipca 2014 r. zastąpione nowym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców ( Dz. U. z 2014 r., poz. 949), jednakże zgodnie z jego § 14 postępowania w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego wszczęte, a niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, przeprowadza się na podstawie dotychczasowych przepisów(ust. 1). Orzeczenia lekarskie wydane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane (ust. 2).
W niniejszej sprawie skarżący poddał się takiemu badaniu w [.] Ośrodku Medycyny Pracy w [.] w dniu [.] kwietnia 2014 r. i orzeczeniami lekarskimi nr [.] /2014 i [.] /14 wydający je lekarz stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, B, B+E, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem. Skarżący skorzystał z trybu odwoławczego określonego w § 12 ww., w wyniku którego uprawnieni lekarze z Instytutu Medycyny Wsi w [.] wydali w dniu [.] listopada 2014 r. kolejne orzeczenia- nr [.] /14 stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A1, A2, A, AM, B1, B, B+E, T i wyznaczające termin następnego badania na marzec 2015 r. oraz nr [.] /14 stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E i wyznaczające termin następnego badania na marzec 2023 r.
Orzeczenia te były podstawą do wydania w niniejszej sprawie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w wymienionych w nich kategoriach, wobec jednoznacznego brzmienia art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami powołanego wcześniej. Decyzja wydawana w oparciu o ten przepis ma charakter związany, co oznacza, że wystąpienie wskazanej w tym przepisie okoliczności obliguje organ do wydania decyzji o określonej treści.
Należy podkreślić, że ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w oparciu o wymienione rozporządzenie z 7.01.2004 r. nie podlegają merytorycznej weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrola merytoryczna (pod względem medycznym) orzeczenia lekarskiego, z woli ustawodawcy możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione jednostki orzecznicze wymienione w § 12 ww. rozporządzenia.
Z tego też powodu zarzuty skargi dotyczące prawidłowości badań przeprowadzanych przez uprawnionego lekarza czy też stwierdzonego schorzenia nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu.
Należy zauważyć, że zakres i sposób przeprowadzania badań lekarskich w rozpoznawanej sprawie określało szczegółowo rozporządzenie z 7.01.2004 r., natomiast konkretnego schorzenia czy dysfunkcji stanowiących podstawę orzeczenia o stwierdzeniu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie wymienia się w tym orzeczeniu, z uwagi na tajemnicę lekarską. Wynika to wyraźnie z treści wymienionych przepisów, w tym także załącznika nr 5 do ww. rozporządzenia, które określa wzór orzeczenia lekarskiego.
Biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności Sąd uznał, że postępowanie administracyjne w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób określony w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 P.p.s.a Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło