II SA/Rz 323/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.D. na pismo Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę Pismem z dnia 8 stycznia 2014r. (data wpływu do organu 13 stycznia 2014r.) B.D. wystąpiła do Wojewody z zażaleniem na "tut. Wydział Polityki Społecznej", zarzucając nieobiektywne i niewyczerpujące rozpatrzenie jej skarg na funkcjonowanie MOPS w [...] Sprecyzowała, iż przedmiotem jej zażalenia nie pozostaje kwestia słuszności odmownych decyzji MOPS wydanych w sprawie dotyczącej jej rodziny, lecz niewłaściwy przebieg procesu przyznawania pomocy w miesiącu sierpniu 2013r. Zarzuciła "Wydziałowi", że nie podejmuje działań w sprawie jej i jej męża, lekceważąc jej uwagi i odsyłając ją do innych instytucji mimo, że zobowiązany jest do sprawowania nadzoru nad organami gminy. Podała, że nie jest zadowolona z treści wyjaśnień "Wydziału", gdyż ten w całej rozciągłości podziela stanowisko MOPS, nie dopatrując się z jego strony żadnych nieprawidłowości. W dalszej części wskazała na nieprawidłowości w czynnościach dowodowych podejmowanych przez MOPS w [...] w trakcie prowadzonych postępowań administracyjnych i naruszenia zasad ich prowadzenia. Pismem z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] Wojewoda naprowadził, że w związku ze skargą B.D., w ramach czynności nadzoru i celem wyjaśnienia postawionych zarzutów polecił przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Pracownicy Wydziału Polityki Społecznej w [...] Urzędu Wojewódzkim w [...] w ramach posiadanych kompetencji przed udzieleniem odpowiedzi wnikliwe przeanalizowali wyjaśnienia złożone przez pracowników MOPS w [...] W wyniku analizy nie stwierdzili naruszenia obowiązujących przepisów prawa ani podstawy do podważenia sposobu pozyskiwania i wiarygodności zebranych dokumentów czy też zakwestionowania prawidłowości wykonywanych przez ww. organ czynności. Wojewoda podkarpacki stwierdził także, że odpowiedzi kierowane do B.D. i jej męża były obiektywne i wyczerpujące i dotyczyły spraw mieszczących się w zakresie kompetencji organu. W piśmie z dnia [...] lutego 2014r. wyjaśniono ponadto, że wojewoda jest podstawowym organem terenowej administracji rządowej, który w sposób bezpośredni nie realizuje zadań z zakresu pomocy społecznej, lecz jest organem wyposażonym w kompetencji o charakterze nadzorczym w stosunku do podmiotów realizujących świadczenia z pomocy społecznej; w ramach tzw. nadzoru nad samorządem terytorialnym. Przyznawanie pomocy społecznej to wyłącznie zadanie gminy. Ocena zaś prawidłowości postępowania dowodowo- wyjaśniającego oraz legalności wydawanych decyzji administracyjnych w świetle przesłanek warunkujących przyznanie danego świadczenia z pomocy społecznej należy, zgodnie z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej "k.p.a." do samorządowego kolegium odwoławczego. W dalszej kolejności organ objaśnił zasady i przesłanki przyznawania świadczeń z pomocy społecznej oraz podzielił stanowisko B.D., iż organy prowadzące poszczególne sprawy z zakresu pomocy społecznej mają obowiązek realizacji zasady prawdy obiektywnej. Wojewoda w końcowej części pisma z dnia [...] lutego 2014r. wskazał, że prawo do składania skarg do organów władzy publicznej oraz organizacji i instytucji publicznych wynika z art. 63 Konstytucji RP i przysługuje każdemu obywatelowi. Wprowadzone przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego, wypływające z art. 63 Konstytucji RP, służą temu, aby ustalić podmiot właściwy do obiektywnego rozpatrzenia skargi, a celem tego postępowania jest naprawienie ewentualnych błędów i zaniedbań. Takich w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Postępowanie skargowe nie kończy się wydaniem orzeczenia administracyjnego rozstrzygającego sprawę w toku instancji. Jest to postępowanie kontrolne, jednoinstancyjne, uproszczone i kończy się podjęciem czynności materialno – technicznej, jaką jest zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Wojewoda mając więc na uwadze, że nie stwierdził przypadków podejmowania przez pracowników Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] działań niezgodnych z prawem, uznał kwestie poruszone w skardze B.D. za wyjaśnione. W dniu 21 marca 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga B.D. na pismo Wojewody z dnia z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi z dnia [...] stycznia 2014r. i [...] stycznia 2014r. Skarżąca zarzuciła m. in. brak ustosunkowania się do konkretnych zarzutów wobec Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] zawartych w ww. pismach oraz podanie wymijających wyjaśnień. Zarzuciła mataczenie lub poświadczenie nieprawdy odnośnie podjęcia działań wyjaśniających przez Wydział. Ustosunkowując się do treści pisma Wojewody z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] podała, że nie stanowi ono odpowiedzi na jej skargę, której przedmiotem były przede wszystkim na działania Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Cytując fragmenty ww. pisma ustosunkowała się do jego treści wskazując na nieścisłości, niespójności, nadinterpretacje czy też pominięcie niektórych z poruszonych przez nią kwestii. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Argumentując swoje stanowisko organ wskazał, że rozpatrzenie skargi na Wydział Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] nastąpiło po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego oraz z zachowaniem ustawowego terminu. Wspomniane wyżej postępowanie skargowe, uregulowane w art. 227 i następnych k.p.a. zakończyło się zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi, zawartym w piśmie Wojewody z dnia [...] lutego 2014r., nr [...], doręczonym skarżącej w dniu 17 lutego 2014r. Zawiadomienie o uznaniu skargi B.D. za niezasadną nie mieści w katalogu prawnych form działania administracji publicznej określonych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a"., co uzasadnia wniosek o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Skarga na działanie pracownika organu administracji publicznej, tzw. skarga powszechna, rozpoznawana jest w trybie wnioskowo-skargowym uregulowanym w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej "k.p.a." Przedmiotem skargi, złożonej na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skargi obywateli wnoszone na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. nie są załatwiane poprzez podejmowanie działań zaskarżalnych do sądu administracyjnego (zob. J.Borkowski (w.:) B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 848 oraz powołane tam orzecznictwo). Postępowanie ze skargi powszechnej ma charakter postępowania uproszczonego, które kończy się podjęciem czynności materialno - technicznej polegającej na zawiadomieniu skarżącego o sposobie załatwienia skargi, dokonanej na podstawie art. 238 § 1 k.p.a. Zawiadomienie o sposobie załatwienie skargi nie mieści się katalogu prawnych form działania administracji publicznej podlegających kontroli sądowoadministracyjnej (postanowienie NSA z dnia 25.05.2006r., sygn. akt I OSK 457/2006, Lex Polonica nr 408697). W konsekwencji działania administracji publicznej będące następstwem wniesienia takiej skargi nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na zawiadomienie o sposobie jej załatwienia. Stanowisko takie powszechnie prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi B.D. jest pismo Wojewody z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] - zawiadomienie w trybie art. 238 § 1 k.p.a. o sposobie załatwienia złożonej przez B.D. skargi na działanie pracowników Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] Sprawa ze skargi powszechnej nie podlega załatwieniu w trybie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem władczego aktu organu administracji publicznej, więc zawiadomienie o sposobie jej rozpatrzenia nie mieści w katalogu prawnych form działania administracji publicznej podlegających kognicji sądów administracyjnych. Zatem skarga na pismo będące zawiadomieniem o sposobie załatwienia takiej skargi, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.