II SA/Rz 323/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. G. G. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Skarga ta zawiera wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazał, że z dniem 23 września 2014 r. oraz 3 września 2015 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej pod różnymi firmami. Obecnie nie uzyskuje dochodu; od dnia 6 listopada 2015 r. zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Pozostaje na utrzymaniu matki – emerytki. Posiada zobowiązanie alimentacyjne wobec dwójki dzieci, w związku z którym prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne. Prowadzona działalność gospodarcza za 2013 i 2014 r. przyniosła stratę. Nie posiada i nie posiadał otwartych rachunków bankowych. Wraz z matką nie osiągają żadnych dodatkowych dochodów z tytułu działalności rolniczej. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą wymierzone mu zostały kary pieniężne na łączną kwotę 600 000 zł, na poczet których zajmowane są należące do niego urządzenia i prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. W dołączonym do skargi formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) skarżący wskazał, że emerytura matki to 840,66 zł. Zwrócił uwagę, że jego zadłużenie alimentacyjne wynosi 30 000 zł. Podniósł, że nie posiada żadnego majątku, w tym pojazdów mechanicznych. Zaznaczył, że całe świadczenie emerytalne matki wydawane jest na wyżywienie oraz na opłaty. W związku z licznymi niejasnościami co do sytuacji materialnej skarżącego wezwano go do uzupełnienia złożonego wniosku o podanie średnich miesięcznych wydatków na wyżywienie swoje i matki, na utrzymanie domu, w którym obydwoje mieszkają, z tytułu korzystania z telefonu i Internetu przez skarżącego i jego matkę, źródła pokrycia wynagrodzenia dla pełnomocnika (zaznaczając, że adwokat, która reprezentuje go w sprawie niniejszej działa jego imieniem także w sprawach zarejestrowanych przed tut. Sądem pod sygn. akt II SA/Rz 918/15, II SA/Rz 197/16 i II SA/Rz 198/16), wskazania, czy matka skarżącego spłaca nadal pożyczkę zaciągniętą na remont domu, której miesięczna rata to 300 zł, wysokości i źródła pokrycia kosztu najmu mieszkania w K., za który skarżący zapłacił z góry w 2015 r. (co wynika ze sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 marca 2016 r. wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Rz 197/16), wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy stwierdzeniem skarżącego, że nie uzyskuje dochodu a informacjami wynikającymi z uzasadnienia przedłożonego do sprawy postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt [...], według których G. G. pracuje i spłaca alimenty na rzecz dzieci, wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy stwierdzeniami skarżącego, że zakończył on prowadzenie działalności gospodarczej pod różnymi nazwami, zaś złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnia koniecznością ponownego zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy stwierdzeniem skarżącego, że nie uzyskuje obecnie żadnego dochodu, a podaniem w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 marca 2016 r. wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Rz 197/16, że skarżący nie posiada "stałego, regularnego dochodu", wyjaśnienie dlaczego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy skarżący wskazał jako swój adres do doręczeń: ul. S. w K., zaś w powołanym wyżej sprzeciwie podał, że jedynym jego adresem do doręczeń jest: R. Wezwanie dotyczyło także przedłożenia dokumentów potwierdzających fakt zaciągnięcia przez matkę skarżącego pożyczki na remont domu i harmonogramu jej spłaty. Odbiór wezwania miał miejsce dnia 13 kwietnia 2016 r. W dniu 20 kwietnia 2016 r. G. G. uiścił tytułem wpisu od skargi kwotę 400 zł, nie odpowiadając jednocześnie na powyższe wezwanie. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w częściowym zakresie obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata. Osoba ubiegająca się o tego rodzaju wsparcie winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi z kolei art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Ciężar dowodu odnośnie do okoliczności istotnych z punktu widzenia instytucji prawa pomocy można także wywieść z brzmienia art. 199 P.p.s.a., ustanawiającego zasadę, że to strony postępowania sądowego ponoszą jego koszty, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z tego ostatniego unormowania można wyprowadzić wniosek o wyjątkowości instytucji prawa pomocy. Nadto, w myśl art. 252 § 1 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. A zatem nie może być wątpliwości co do tego, że to wnoszący o pomoc Państwa powinien wykazać, że jest ona w jego przypadku uzasadniona. Jego zadaniem jest więc jasne i pełne przedstawienie danych istotnych z punktu widzenia przesłanki przyznania prawa pomocy, a w sytuacji, gdy złożone przez niego oświadczenie budzi wątpliwości bądź też jest niewystarczające do rozpoznania w przedmiocie jego wniosku ustawodawca przewidział w art. 255 P.p.s.a. możliwość wystosowania do strony wezwania o uzupełnienie potrzebnych danych, ewentualnie także o przedłożenie określonych dokumentów. Strona, która nie zastosuje się w pełni do takiego wezwania, a tym bardziej taka, która w ogóle na niego nie odpowie musi liczyć się z odmową uwzględnienia jej żądania. Zasadne jest bowiem przyjęcie, że nie wykazała ona trudnej sytuacji uzasadniającej udzielenie jej żądanego wsparcia. Oświadczenie złożone przez G. G. budziło liczne wymienione wyżej wątpliwości, więc wezwano go do ich wyjaśnienia. Chodziło bowiem o pozyskanie informacji o comiesięcznych wydatkach strony i jej matki, jak też tych na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika czy kosztu najmu mieszkania w Katowicach i jego statusu. Wezwanie zmierzało także do uzyskania odpowiedzi na pytanie dotyczące regulowania przez skarżącego wobec swoich dzieci należności alimentacyjnych oraz kwestii uzyskiwania przez niego dochodów. Na żadne jednak z postawionych w wezwaniu pytań G. G. nie udzielił odpowiedzi, natomiast w dniu 20 kwietnia 2016 r. opłacił złożoną przez siebie skargę, uiszczając z tego tytułu kwotę 400 zł. Tym samym potwierdził wątpliwości referendarza sądowego odnośnie do nieposiadania przez niego jakiegokolwiek dochodu. Trudno bowiem przyjąć, by powyższa kwota wygospodarowana została z emerytury matki skarżącego, wchodzącej do wspólnego z nim gospodarstwa domowego, jako, że jej wysokość tzn. 840 zł z pewnością nie mogła wystarczyć na pokrycie zarówno tej opłaty, jak i jeszcze zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wymienionych osób. Skoro więc G. G. nie podjął z Sądem należytej współpracy i nie zastosował się w jakiejkolwiek części do skierowanego do niego wezwania mającego wyjaśnić jego rzeczywistą sytuację finansową, to uznano, że brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.