II SA/Rz 324/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] lutego 2007r. znak: [...] Burmistrz Gminy [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych na terenie B., gmina T., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki 1114/1 i 1115/1 stanowiące własność M. M. oraz jako działki nr 1123/20 i 1123/22 stanowiące własność A. i A. J. oraz w zakresie punktu wspólnego jako działka nr 13355, będąca we władaniu Skarbu Państwa i przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w R. Powyższy akt podjęto na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., art. 29 i 33 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 20005r. nr 240 poz. 2027) oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999r. nr 45 poz. 453). W uzasadnieniu organ podał, iż na wniosek M. M. wszczął -postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006r. - postępowanie rozgraniczeniowe w celu jednoznacznego określenia granicy pomiędzy działkami nr 1114/1 i 1115/1 a działkami nr 1123/20, 1123/22, 1123/24 i 1123/25 oraz w zakresie punktów wspólnych z działkami nr 1116 i 1355 położonymi w B. W toku postępowania uprawniony geodeta dokonał czynności ustalenia przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, jednakże w części dotyczącej granicy na odcinkach oznaczonych na szkicu granicznym jako punkty: 1,2,3 i 4 przebieg granicy nie został ustalony, pomimo prób nakłonienia stron do zawarcia ugody. W związku z powyższym, na podstawie art. 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne Burmistrz Gminy [...], działając z urzędu, przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. M. podnosząc, że granica pomiędzy jej działkami a działkami należącymi obecnie do A. i A. J. nie była sporna aż do momentu nabycia tych działek przez wyżej wymienionych. Jej zdaniem przekazanie przez organ sprawy do Sądu Rejonowego stanowi "pogwałcenie wszelkich praw własności". Decyzję Burmistrza Gminy [...] zakwestionowali również A. i A. J., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odwołujący wskazali, iż gdy nabywali działki oznaczone numerami 1123/20 oraz 1123/22, ich granica z istniejącą przed podziałem działką 1114 nie była sporna, a jej przebieg był uzgadniany z poprzednim właścicielem tej działki. Również obecna właścicielka działki 1114/1 tj. M. M. nie miała żadnych zastrzeżeń co do przebiegu granicy. Spór o granicę wziął swój początek od momentu zlikwidowania rowu odwadniającego istniejącego pomiędzy ich działkami a działką nr 1114/1, który zaużytkowany został przez M. M. A. i A. J. zarzucili geodecie przeprowadzającemu czynności rozgraniczeniowe błędne wytyczenie granicy, o czym ich zdaniem świadczy fakt, że nabyli działki o nr 1123/20 i 1123/22 o powierzchni 0,12 ha, zaś wynikiem czynności geodety było określenie łącznej wielkości ich działek na 0,11 ha. Po rozpoznaniu wskazanych wyżej odwołań, działając w myśl art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] marca 2007r. decyzję, znak: [...], którą utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. SKO powołało się na przepis art. 34 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowiący, iż w sytuacji, gdy w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 33 ust. 1 tej ustawy, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne, sporządza opinię i wraz z dokumentacją przekazuje ją właściwemu organowi (wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta). Organ drugiej instancji wskazał też na ust. 2 wspomnianego art. 34, zgodnie z którym we wskazanej wyżej sytuacji właściwy organ umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę – z urzędu – do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżyła do tutejszego Sądu M. M. oświadczając, iż jej zdaniem przebieg granicy jest oczywisty, a zatem nie ma potrzeby angażowania w sprawę Sądu, do którego nastąpiło jej przekazanie. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania - będącej przedmiotem skargi - decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Sprawy związane z rozgraniczeniem reguluje rozdział 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240 poz. 2027 z 2005 r. ze zm.), zwanej dalej ustawą. Rozgraniczenie nieruchomości służy ustaleniu przebiegu granic między nimi przez określenie położenia punktów i linii granicznych ,utrwalenie tych gruntów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenia odpowiednich dokumentów/ art. 29 ust.1/. Rozgraniczenie nieruchomości przeprowadzają wójtowie / burmistrzowie, prezydenci miast / z urzędu lub na wniosek strony / art. 30 ust.1/. Istnieją cztery możliwości rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym sprawy o rozgraniczenie przez :zawarcie ugody /art. 31 ust.4/, wydanie decyzji o rozgraniczeniu / art. 33 ust.1/, wydanie decyzji o umorzeniu postępowania i przekazanie sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi / art. 34 ust.2/ oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego / art. 105 k.p.a. /. Tryb rozgraniczania nieruchomości regulują przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 roku / Dz. U. Nr 45 poz. 453 ze zm./. Przepisy rozdziału 2 rozporządzenia wymieniają rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic , a rozdział 3 wymienia kolejno czynności wykonywane przez geodetę w toku prac przygotowawczych / § 8 /, w trakcie ustalania przebiegu granic na gruncie / § 9/ oraz czynności po ustaleniu granic / §11 /. Przepisy rozdziału 3 dotyczą również sytuacji, gdy z powodu sporu co do przebiegu granicy nie jest możliwe zawarcie ugody. Stosownie do § 15 – jeżeli przebieg granicy nie może być ustalony na podstawie dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, a strony nie zawarły ugody, geodeta : 1/ wykonuje tymczasowe utrwalenie i pomiar granic : a/ wskazanych przez strony b/ określonych na podstawie dokumentów c/ przebiegających według ostatniego stanu posiadania, a w razie braku możliwości jego określenia – zgodnie ze stanem istniejącym na gruncie, 2/ sporządza protokół graniczny 3/ opracowuje opinię dotyczącą przebiegu granic. W rozpatrywanej sprawie, wniosek M. M. dotyczył rozgraniczenia jej działek nr 1114/1 i 1115 od strony m.in. działek 1123/20 i 1123/22 stanowiących własność A. i A. J. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i przekazującą sprawę do rozstrzygnięcia sądowi rejonowemu. Organ I instancji powołując się na treść przepisu art. 34 ustawy ograniczył się do stwierdzenia że podczas czynności uprawnionego geodety nie został ustalony przebieg granicy pomimo nakłaniania stron do zawarcia ugody oraz do stwierdzenia, że z powyższych czynności sporządzony został operat geodezyjny włączony do zasobu ewidencji gruntu prowadzony przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...], co spowodowało konieczność przekazania sprawy do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w R. Organ odwoławczy , utrzymując w mocy rozstrzygnięcie I instancji zacytował jedynie przepis art. 34 ust 1 ustawy , dodając, że w sprawie zaistniała przesłanka warunkująca przekazanie sprawy do sądu. Ustanowiona w przepisie art. 11 k.p.a. zasada przekonywania zobowiązuje organ administracji do wyjaśnienia stronom wszystkich przesłanek którymi się kierował przy rozpatrywaniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony o trafności rozstrzygnięcia jest jego uzasadnienie. Składniki decyzji administracyjnej wymienia przepis art.107 k.p.a., który w § 3 wskazuje, że uzasadnienie decyzji powinno składać się z części omawiającej podstawy prawne i faktyczne rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ winien zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie na jakiej podstawie uznał dane fakty za prawdziwe. Uzasadnienie prawne decyzji polega na wyjaśnieniu jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, a następnie wytłumaczeniu , dlaczego organ zastosował dany przepis w swoim rozstrzygnięciu , względnie – dlaczego przyjął daną wykładnię. Oceniając w tym aspekcie zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że nie spełnia ona wyżej wymienionych wymagań, bowiem organ poza przytoczeniem treści przepisu nie zajął żadnego stanowiska odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jak wskazano wyżej, postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone jest według określonych zasad a jedno z czterech możliwych rozstrzygnięć, które przewidują wskazane wyżej przepisy zależne, jest od wyników postępowania. Decyzja w tym przedmiocie powinna zawierać niezbędne informacje dla stron, dlaczego organ wybrał dane rozwiązanie. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ wskaże zebrany w sprawie materiał dowodowy, dokona jego oceny i wyjaśni , które fakty uznał za udowodnione oraz poda przyczyny odmowy wiarygodności innym dowodom . Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie przepisu art. 145 §1 pkt.1 lit c P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku, jednocześnie stwierdzając na podstawie przepisu art.152 tej ustawy, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.