II SA/Rz 326/06
WyrokWSA w Rzeszowie2006-12-05
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Joanna Zdrzałka, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił, że strona nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji, czy zasadnie odmówił uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie ustaliły datę nabycia przez stronę spadku i tym samym jej status prawny jako właścicielki nieruchomości w dacie wydania pozwolenia na budowę. Ponadto, organy nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego w zakresie oceny interesu prawnego strony oraz naruszyły zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca S. A. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę z 1996 r., zarzucając brak udziału w tym postępowaniu. Organy administracji kolejno odmawiały uchylenia pozwolenia, uznając, że skarżąca nie była stroną postępowania, ponieważ nie była właścicielką działki w dacie wydania pozwolenia. Po uchyleniu decyzji przez NSA i WSA, organy ponownie odmówiły uchylenia pozwolenia, powołując się na brak podstaw prawnych i przedawnienie. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, że skarżąca nie była właścicielką działki w 1996 r. i pozwolenie nie naruszało interesów osób trzecich. Skarżąca zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2006 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję.
II SA/Rz 326/06
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 12.10.2000 r. S. A. zwróciła się do Starosty o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 1996 r. udzielającą D. C. pozwolenia na budowę suszarni na działkach nr 581 i 582 w P., zarzucając, iż bez własnej winy nie uczestniczyła w tym postępowaniu.
Ustalając, iż kwestionowana decyzja o Nr [...] wydana została przez Kierownika Urzędu Rejonowego i udzielała E. i D. C. pozwolenia na budowę wiaty konstrukcji stalowej wolno stojącej dla potrzeb suszarni ziarna typu "Drzewicz M 851" oraz odcinka linii energetycznej n/n kablowej ze słupa Nr [...] do proj. złącza licznikowego zasilającego urządzenia technologiczne na działkach nr 581 i 582 w P., Starosta decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie, z uwagi na to, że S. A. nie przysługiwał przymiot strony. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] stycznia 2001 r.
Obie te decyzje w następstwie skargi S. A. zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 13 maja 2003 r. sygn. akt SA/Rz 377/01. Sąd zalecił rozstrzygnięcie kwestii statusu strony w fazie merytorycznej postępowania wznowieniowego i zapewnienie wszystkim stronom postępowania lub ich następcom prawnym udziału w postępowaniu wznowionym.
Realizując te wytyczne, Starosta postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. wznowił postępowanie zakończone powoływanym wyżej pozwoleniem na budowę. W dalszej kolejności w dniu [...] października 2003 r. wydał decyzję, którą odmówił uchylenia tegoż pozwolenia na budowę z uwagi na okoliczność, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Jednocześnie stwierdził, że decyzja dotychczasowa została wydana z naruszeniem prawa, bowiem strona – S. A. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu nią zakończonym. Oparł się przy tym na przepisach – art. 151 § 2 pkt 1, 145 § 1 pkt 4 i 146 § 2 k.p.a.
W następstwie odwołania S. A. Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. zreformował decyzję organu I instancji, tj. uchylił ją w całości i orzekł w następujący sposób:
- stwierdził, iż w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] października 1996 r. Nr [...], bowiem w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej i
- jednocześnie uznał, że decyzja dotychczasowa posiada wadliwość procesową, bowiem strona S. A. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w J., niemniej jednak w całości była pozbawiona wadliwości materialnej.
W podstawie prawnej tego orzeczenia Wojewoda powołał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 104 i 107 k.p.a. oraz art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 146 § 2 k.p.a.
W jego uzasadnieniu wskazał na wadę formalno-prawną odnoszącą się do interpretacji przyjętej podstawy prawnej oraz sentencji decyzji organu I instancji powodującą konieczność wyłączenia jej z obiegu prawnego. Jeśli natomiast chodzi o kwestie materialno-prawne organ odwoławczy odniósł się do tych zagadnień szczegółowo, konkludując, iż podziela pogląd organu I instancji, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej.
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 219/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi S. A., stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2004 r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty z [...] października 2003 r.
W motywach orzeczenia Sąd powołał się na uprzednio wydany w tej sprawie wyrok NSA z dnia 13 maja 2003 r. SA/Rz 377/01. W wyroku tym Sąd nie przesądził, wbrew twierdzeniom zaskarżonej decyzji, iż S. A. posiadała przymiot strony w znaczeniu materialnoprawnym, wyraził natomiast pogląd prawny, iż w sprawie należało wznowić postępowanie i po jego wznowieniu ów przymiot zbadać w aspekcie stanu faktycznego istniejącego w sprawie i obowiązujących przepisów prawa. W szczególności ocena czy interes taki skarżąca posiadała, wymagała ustalenia sposobu zagospodarowania działki skarżącej i jej usytuowania oraz odległości od działki, na której zrealizowana miała zostać inwestycja objęta pozwoleniem, rodzaju i natężenia emitowanych czynników szkodliwych i ich oddziaływania na działkę skarżącej, w tym także hałasu. Czyniąc ustalenia w tym zakresie należało mieć na uwadze, iż ich ocena musiałaby być ograniczona do emisji czynników szkodliwych, która mogła być następstwem pozwolenia na budowę z dnia 7 października 1996 r., a nie pozostaje rezultatem odstępstw od niego, czy też realizacji innych decyzji.
Przedstawiając, w dalszych wywodach uzasadnienia wyroku z 28 czerwca 2005 r. kolejność działań w postępowaniu wznowieniowym, Sąd podkreślił, iż w pierwszej kolejności przepisy obligują do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia (w rozpatrywanej sprawie co do przyczyny z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a w dalszej kolejności do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Rodzaje rozstrzygnięć określa art. 151 § 1 k.p.a., przewidując:
- w pkt 1) odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej – wobec braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a,
- w pkt 2) uchylenie decyzji dotychczasowej przy stwierdzeniu istnienia podstaw z art. 145 § 1 lub art. 145 a k.p.a. i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
Sąd wskazał dalej, że art. 146 k.p.a. wyodrębnia dwa rodzaje przesłanek wykluczających uchylenie decyzji dotychczasowej – przedawnienie przewidziane w § 1 oraz okoliczność, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2). Konstrukcja tego przepisu narzuca tok kolejności działań organu w postępowaniu wznowionym, którą organ I instancji naruszył. Nie poczynił bowiem żadnych ustaleń i rozważań co do statusu skarżącej w postępowaniu zakończonym spornym pozwoleniem, przyjmując niezasadnie, iż o posiadaniu przez nią przymiotu strony przesądził wyrok z 13 maja 2003 r., a tej wady nie dostrzegł również organ II instancji, który dodatkowo przyjął, że oddziaływanie inwestycji objętej spornym pozwoleniem na budowę zamykało się w granicach działki inwestora. Sąd wytknął, że na tę ostatnią okoliczność nie wskazano dowodów a powołano się ogólnikowo na projekt budowlany i zachowanie prawem przewidzianych odległości w sytuacji, gdy z projektu nie wynika jaka odległość dzieli projektowaną inwestycję od działki skarżącej i jaki jest rodzaj zainwestowania jej działki.
Sąd podkreślił, że uwadze organów umknęło, iż sporne pozwolenie na budowę doręczone zostało ostatniej ze stron – Z. G. 16.10.1996 r., co oznacza, że 17.10.2001 r. upłynął 5-letni termin przedawnienia z art. 146 § 1 k.p.a. Okoliczność ta w świetle wcześniejszych wywodów Sądu wykluczała zastosowanie art. 146 § 2 k.p.a. Sąd zaznaczył, że nawet gdyby w grę nie wchodziło przedawnieni, to i tak decyzje obu instancji byłyby rażąco wadliwe, bowiem nie zbadano zarzutów skarżącej pod adresem pozwolenia i nie dokonano jego rzetelnej oceny w świetle art. 5 ustawy Prawo budowlane.
Naruszony został też art. 10 § 1 k.p.a. na etapie umożliwienia stronom przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sad dodatkowo podniósł brak w aktach sprawy postanowienia z dnia 24 grudnia 2003 r. o sprostowaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, na które powołuje się organ II instancji.
Sąd pozostawił w obrocie postanowienie o wznowieniu postępowania i w wytycznych zalecił przeprowadzenie postępowania wznowieniowego zgodnie z przepisami prawa i poglądami prawnymi przedstawionymi w wyroku.
W następstwie tego wyroku decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] Starosta, działając w oparciu o art. 145§ 1 pkt 4 k.p.a., art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 i art. 149 § 2 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] października 1996 r.[...].
W uzasadnieniu powołał się na pismo Wydziału Geodezji i Katastru Nieruchomości Starostwa Powiatowego z 28.10.2005 r., z którego wynika, że S. A. została wpisana w ewidencji gruntów jako właścicielka działki nr 594 w dniu 23.10.2000 r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 11.08.2000 r. stwierdzającego nabycie spadku po A. S., następczyni prawnej J. S. Z dokumentów tych wynika, że S. A. w dniu wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] października 1996 r. nie była posiadaczem działki nr 594, stąd też nie mogła zostać uznana za stronę w postępowaniu zakończonym tą decyzją.
W konkluzji organ stwierdził, że po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego brak jest podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej z przyczyn określonych w art. 145 § 1 k.p.a., bowiem błędnie przyjęto, że strona nie wzięła udziału w postępowaniu bez własnej winy.
W odwołaniu złożonym od tej decyzji S. A. zakwestionowała fakt, iż w 1996 r. nie była właścicielką nieruchomości w P. nr [...]. Prawa do spadku po matce nabyła z chwilą jej śmierci w 1992 r., na dowód czego dołączyła postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.
Wskazała również na brak wykonania wytycznych Sądu zawartych w ostatnim wyroku – w dalszym ciągu nie zbadano zarzutów pod adresem pozwolenia na budowę, nie dokonano pomiarów odległości i oględzin działki odwołującej. Odwołująca twierdzi, że odległość suszarni od jej domu wynosi 20 metrów, a nie 30 jak utrzymują organy. S. A. podtrzymała też prezentowaną wcześniej tezę, iż istnieje podpisana przez wójta decyzja o pozwoleniu na budowę z daty [...].10.1998 r. Nr [...], którą uprzednio widziała i napisała od niej odwołanie.
Odwołująca zarzuciła też naruszanie przez organ, w dalszym ciągu, pomimo wytycznych Sądu, zasady czynnego jej udziału w postępowaniu, w tym wypowiedzenia się co do materiałów i dowodów.
Wojewoda nie uwzględnił tego odwołania i decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, iż odpowiada ona prawu.
Za prawidłowe uznał ustalenia organu I instancji, że w dniu wydania spornej decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] października 1996 r. S. A. będąc następcą prawnym nieruchomości określonej jako działka nr ewid. 594 w m. P. nie posiadała przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w znaczeniu materialnoprawnym, a w tej sytuacji brak było podstaw prawnych do uchylenia tejże decyzji na podstawie art. 145 § 1 i 145 a k.p.a. w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Odwołująca nabyła pod względem formalnym prawo własności działki 594 zabudowanej budynkiem mieszkalnym wraz z urządzeniami towarzyszącymi z chwilą przeprowadzenia postępowania spadkowego zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z dnia 11 sierpnia 2000 r. sygn. akt [...].
Organ odwoławczy stwierdził na podstawie analizy materiału dowodowego, że rozstrzygnięcie Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] października 1996 r. podjęte zostało w oparciu o przepisy prawa materialnego – ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz akty wykonawcze do tej ustawy i inne przepisy obowiązujące przy tego rodzaju inwestycji. Organ wymienił dokumenty jakie inwestorzy złożyli wraz z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę, w tym decyzję Wojewody z dnia [...] września 1996 r. ustalającą emisję dopuszczalną dla projektowanej suszarni ziarna "Drzewicz M 851". Stwierdził, że program inwestycyjny został zawarty i wykazany w formie projektu budowlanego, którego rozwiązania przestrzenno-architektoniczno-budowlane opracowane zostały przez osoby posiadające stosowne uprawnienia projektowe. Suszarnia z zastosowaniem czynnika grzewczego – oleju opałowego jako funkcja zasadnicza przedsięwzięcia służyć miała i w dalszym ciągu dotyczy obsługi produkcji rolnej inwestorów oraz ewentualnie innych rolników w ramach usług. Przyjęto, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, iż inwestycja nie jest szkodliwą dla środowiska i zdrowia ludzi (w rozumieniu rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1995 r., obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę) i nie narusza prawa miejscowego. Ponadto w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że przyjęte rozwiązania w projekcie budowlanym nie naruszają interesów osób trzecich. Zamierzenie inwestycyjne, jego oddziaływanie mieści się w granicach działki stanowiącej własność inwestorów. O powyższym stanowią przyjęte odległości poszczególnych elementów naniesionych na planie zagospodarowania terenu tak od granicy działki oraz istniejącej zabudowy na nieruchomościach sąsiednich. W szczególności obiekt suszarni został usytuowany a jego lokalizacja zatwierdzona w odległości 30 m od istniejącego budynku na dz. 594 stanowiącego własność S. A. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że brak jest przesłanek do wyłączenia z obiegu prawnego decyzji z [...].10.1996 r. na skutek wyżej przytoczonych okoliczności, bowiem stwierdzono brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145 a k.p.a. Natomiast w tej sytuacji bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostaje fakt wskazania i przywołania przez Starostę okoliczności przedawnienia wynikającej z art. 146 § 1 k.p.a.
W odniesieniu do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił, że eksponowana w nim okoliczność wytwarzania nadmiernego hałasu i zanieczyszczania środowiska przez suszarnię połączona ze zmianą procesu technologicznego nie ma związku z wydanym pozwoleniem na budowę, stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania. Może być ona rozpoznawana wyłącznie przez organy nadzoru budowlanego, przy ewentualnym współudziale organów realizujących zadania z zakresu ochrony środowiska, o czym odwołująca była wcześniej informowana. Podobnie poza zakresem niniejszego postępowania wznowieniowego pozostaje kwestia podnoszonego przez odwołującą pominięcia jej jako strony w postępowaniu dotyczącym rozbudowy suszarni, a zakończonym decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2001 r.
Decyzję Wojewody zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S. A., wnosząc o powtórne zbadanie sprawy.
Skarżąca podtrzymała prezentowane w odwołaniu stanowisko, że jest jedyną spadkobierczynią swojej matki, zmarłej w 1992 r. Podkreśliła również, że pomimo zaleceń Sądu nie dokonano żadnych pomiarów odległości działek ani budynków, jak również stanu zagospodarowania działki. Kiedy skarżąca podniosła tę okoliczność przed organem I instancji, została poinformowana, że pomiary są zbędne, bo odległości są wiadome. Uważa, że od jej domu stojącego w granicy z działką p. H. do budynku suszarni jest nie więcej niż 20 m. Pas ziemi oddzielający działkę C. od działki skarżącej nie należy zresztą do M. H., lecz jego synowej i wnuków.
Skarżąca podkreśliła brak obiektywizmu organów prowadzących postępowanie, celowe mataczenie w sprawie oraz okoliczność, na którą powoływała się już wielokrotnie – istnienie pozwolenia na budowę z 1998 r. Okoliczność ta znana była pracownikom Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, którzy zostali zwolnieni z pracy, by nie było niewygodnych świadków.
Skarżąca zakwestionował też, by miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, choć prawo takie miała zagwarantowane zgodnie z wyrokiem Sądu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając, że sporne pozwolenie na budowę nie narusza interesów osób trzecich, bowiem oddziaływanie inwestycji mieści się w granicach działki stanowiącej własność inwestorów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu znajduje ponadto zastosowanie przepis art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej toczyło się już bowiem dwukrotnie postępowanie sądowadministracyjne, ostatnio zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 377/01 stwierdzającym nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2005 r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] października 2003 r. Sąd zalecił wówczas zbadanie we wznowionym postępowaniu czy skarżąca posiadała przymiot strony w znaczeniu materialnoprawnym w zakończonym postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. W tym celu jako wytyczne do dalszego postępowania wskazał ustalenie sposobu zagospodarowania działki skarżącej i jej usytuowania oraz odległości od działki, na której zrealizowana miała zostać inwestycja objęta pozwoleniem, rodzaju i natężenia emitowanych czynników szkodliwych i ich oddziaływania na działkę skarżącej, w tym także hałasu.
Organ I instancji w podstawie prawnej swojej decyzji powołał art. 151 § 1 k.p.a. wskazując, że S. A. nie była stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę suszarni na działce nr 581 i 582 w P., a w związku z tym brak jest podstaw z art. 145 § 1 k.p.a. do uchylenia decyzji dotychczasowej.
Jako zasadniczy motyw takiego rozstrzygnięcia uznał fakt, iż w chwili wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę S. A. nie była właścicielką działki nr 594, ponieważ postanowienie Sądu Rejonowego w J. o stwierdzeniu nabycia przez nią spadku po matce A. S. wydane zostało dopiero w dniu 11.08.2000 r., a na jego podstawie dokonane zostały stosowne wpisy w ewidencji gruntów.
Jednocześnie organ I instancji powołując się na art. 146 § 1 k.p.a., zgodnie z którym nie uchyla się decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat, stwierdził, że sporne pozwolenie zostało doręczone ostatniej ze stron – Z. G. w dniu 16.10.1996 r., co oznacza, że w dniu 17.10.2001 r. upłynął 5-letni termin przedawnienia możliwości jego uchylenia we wznowionym postępowaniu.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podzielił jego pogląd co do tego, iż w dniu wydania decyzji o pozwolenia na budowę suszarni stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego, skarżąca nie była właścicielką działki nr 594. Uznał natomiast, że bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie ma wskazanie przez Starostę okoliczności przedawnienia wynikającej z art. 146 § 1 k.p.a. Jednocześnie też stwierdził, że przyjęte w projekcie budowlanym spornego obiektu rozwiązania nie naruszają interesów osób trzecich a jego oddziaływanie mieści się w granicach działki inwestora. Z wywodów uzasadnienia organu wynika zatem, że chociaż stwierdził okoliczność, która w jego ocenie skutkować powinna odmową uchylenia decyzji dotychczasowej w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. (w dacie wydania pozwolenia na budowę skarżąca nie była właścicielką działki nr 594, a w związku z tym nie mogła być stroną), pomimo tego analizował kwestię istnienia interesu prawnego skarżącej w toczącym się postępowaniu zakończonym wydanym w 1996 r. pozwoleniem na budowę.
Zasadniczą wadą zaskarżonej decyzji jest błędny pogląd organu co do kwestii następstwa prawnego skarżącej, a konkretnie daty nabycia przez nią spadku .
Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców. Z przepisów art. 924 i 925 k.c. wynika, że spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Z przełożenia tych unormowań na stan faktyczny sprawy wynika, że S. A. jako jedyny spadkobierca swojej matki A. S. nabyła spadek po niej z chwilą jej śmierci czyli 6 lipca 1992 r. Z tą też datą została jej następcą prawnym czyli właścicielką działki nr 594. Nie ma przy tym znaczenia data wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, które ma charakter deklaratoryjny. Błędnie zatem organy przyjęły, że w dacie wydania spornego pozwolenia na budowę skarżąca jako osoba nie będąca właścicielką działki nr 594 nie mogła być stroną postępowania zakończonego wydaniem tego pozwolenia.
Jeśli natomiast chodzi o badanie interesu prawnego S. A. uprawniającego jej udział w postępowaniu, Sąd stwierdza, że kwestia ta nie została wyjaśniona zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 28 czerwca 2005 r. II SA /Rz 219/04, podkreślając raz jeszcze swoje nim związanie.
W wyroku tym Sąd wskazał, że dla przyjęcia, iż oddziaływanie inwestycji objętej spornym pozwoleniem na budowę zamykało się w granicach działki inwestora, niezbędne jest przeprowadzenie w tej kwestii postępowania dowodowego. Nie jest przy tym wystarczające powołanie się ogólnikowo na projekt budowlany i zachowanie prawem przewidzianych odległości, gdy z projektu nie wynika, jaka odległość dzieli projektowaną inwestycję od działki skarżącej i jaki jest rodzaj zainwestowania jej działki.
Aktualne pozostają też zawarte w uzasadnieniu wymienionego wyroku z dnia 28 czerwca 2005 r. uwagi Sądu dotyczące kolejności rozstrzygania w postępowaniu wznowieniowym. Ujmując je skrótowo przypomnieć należy, że w pierwszym rzędzie rozważenia wymaga kwestia statusu skarżącej jako strony, zgodnie z poczynionymi wyżej uwagami. W przypadku nie uznania jej za stronę - należy wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w przypadku uznania za stronę, czyli zaistnienia okoliczności z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. – niezbędne jest dokonanie analizy pod kątem ewentualnego zaistnienia przesłanek z art. 146 § 1 i § 2 k.p.a. w takiej kolejności, w jakiej zostały one uwzględnione w tym przepisie – tj. najpierw przesłanki formalnej (§ 1), później materialnej (§ 2). Zaistnienie pierwszej z nich, tj. upływ terminu przedawnienia możliwości uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu obligować będzie organ do wydania decyzji zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. czyli stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazanie okoliczności, z powodu których jej nie uchylił.
Potwierdził się też zarzut skarżącej, że w postępowaniu przez organami naruszona została zasada czynnego udziału stron .
Zasada ta sformułowana w art. 10 k.p.a. oznacza prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania i nie ogranicza się do dostępu do akt sprawy, ale obejmuje też prawo do zgłaszania dowodów, obowiązek zawiadamiania strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodów, prawo strony do wypowiadania się przed wydaniem decyzji. Konkretyzację wymienionej zasady z art. 10 k.p.a. stanowi art. 79 k.pa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (§ 1). Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.
Obowiązkowi temu uchybił organ nie powiadamiając skarżącej o terminie przesłuchania w charakterze świadków D. C. i Z. G.
W postępowaniu ponownym organ wykona wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 28 czerwca 2005 r., tj. oceni czy skarżąca posiadała interes prawny w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę suszarni poprzez ustalenie sposobu zagospodarowania jej działki, usytuowania tejże działki i odległości względem działki inwestorów oraz rodzaju i natężenia emitowanych czynników szkodliwych i ich oddziaływania, w tym także hałasu na działkę skarżącej przy ograniczeniu tej oceny do emisji tych czynników szkodliwych, które mogły być następstwem pozwolenia z dnia [...] października 1996 r., a nie pozostają rezultatem odstępstw od niego czy też realizacji innych decyzji. Rozważania dotyczące wymienionych kwestii musza być przy tym szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji odpowiadającemu wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy, Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania – art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt lit. c) P.p.s.a.
Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie przyznaje żadnych praw i obowiązków bezprzedmiotowe było określenie czy i w jakim zakresie nie może być ona wykonana (art. 152 P.p.s.a.).
Wobec braku wniosku skarżącej o zwrot kosztów, Sąd, w oparciu o art. 210 § 1 P.p.s.a. odstąpił od ich zasądzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło