II SA/Rz 326/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku T. H. i J. H. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2009r., sygn. akt II SA/Rz 326/09 o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2009r. znak: [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - postanawia – odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2009r., sygn. akt II SA/Rz 326/09. Wezwani do solidarnego uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2009r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2009r. znak: [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, T. H. i J. H. wnieśli o zwolnienie ich od kosztów sądowych. Dotychczasowy stan sprawy przedstawia się następująco. W piśmie z dnia 10 września 2009r., a następnie na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy złożonym w dniu 23 września 2009r. T. H. i J. H. zwrócili się o zwolnienie ich z kosztów sądowych. Z wniosku tego, jak też pisma go uzupełniającego (z dnia 12 października 2009r.) wynikało, iż wymienieni prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z 19-letnim, uczącym się synem. Są rolnikami uzyskującymi z prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 20 ha dochody w łącznej wysokości 1100 zł. Posiadają dom mieszkalny o powierzchni użytkowej 120 m.kw., do którego dobudowana jest część mieszkalna, z której korzystają ich dorosłe już dzieci wraz ze swymi rodzinami. Na terenie gospodarstwa znajdują się zabudowania gospodarcze w postaci m. in. obory (ok. 150 m.kw.) oraz stodoły (ok. 200 m.kw.). W skład majątku wnioskodawców wchodzi także samochód marki VV z roku 1998. Uzyskują oni również dopłaty do produkcji rolnej w wysokości ok. 8 000 zł rocznie, które - jak wskazują - wykorzystują wyłącznie na utrzymanie gospodarstwa, na zapłatę podatków, zakup nawozów i paliwa. Na comiesięczne wydatki skarżących składają się z kolei następujące kwoty: 800 zł (wyżywienie, przy czym żywność pochodzi głównie z własnego gospodarstwa), 300 zł (opłata za prąd, ubezpieczenie, gaz, opłata radiowotelewizyjna i za telefon), 300 zł (środki czystości, odzież, obuwie, składka na kościół, pomoc dla dzieci). Z oświadczenia wnioskodawców wynika, iż opłatę od skargi kasacyjnej złożonej od postanowienia tut. Sądu z dnia 29 kwietnia 2009r. odrzucającego ich skargę na wskazaną na wstępie decyzję uiścili ze środków pozyskanych ze sprzedaży jaj kurzych i mleka krowiego. Obecnie jednak to źródło dochodu już nie istnieje, bowiem kury "przestały się nieść", nadto brak podmiotów chętnych do zakupu mleka. Wskazany środek zaskarżenia sporządził adwokat, którego wynagrodzenia jeszcze nie uiścili, a które ma zostać pobrane dopiero po zakończeniu sprawy. Uwzględniając powyższe dane Referendarz sądowy w tut. Sądzie postanowieniem z dnia 30 października 2009r. odmówił przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w żądanym przez nich zakresie. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w związku ze sprzeciwem skarżących odmówił uwzględnienia powyższego wniosku. Po rozpoznaniu z kolei zażalenia T. i J. H. na wskazane postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił je postanowieniem z dnia 23 lutego 2010r. W wymienionym na wstępie wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 1 kwietnia 2010r. T. H. i J. H. podnieśli, iż są rolnikami utrzymującymi się z rent w wysokości po 350 zł. Podkreślili, iż nie są w stanie pokryć kosztów sądowych, bowiem wskazany dochód przeznaczają na leczenie wnioskodawcy, który cierpi na chorobę nowotworową. Z powyższym związana jest konieczność dojazdów (raz na miesiąc) do ośrodka leczniczego w W. Podnieśli, iż obecnie nikt nie pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazali również, iż posiadana przez nich nieruchomość rolna ma powierzchnię 24 ha. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżących z dnia 1 kwietnia 2010r. dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych. Poprzednio złożony w sprawie wniosek T. H. i J. H. również odnosił się do przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Jak wyżej zaznaczono, został on rozstrzygnięty postanowieniem tut. Sądu z dnia 24 listopada 2009r. oraz postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2010r. W powyższej sytuacji Sąd uznał, iż niniejszy wniosek stanowi w istocie żądanie zmiany uprzedniego orzeczenia we wskazanym przedmiocie. Na przyjęcie tego stanowiska pozwala brzmienie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej w dalszej części jako P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przesłanką zmiany bądź uchylenia zapadłego wcześniej orzeczenia jest zatem zaistnienie zmian okoliczności sprawy. Muszą one mieć związek z kwestią stanowiącą przedmiot takiego orzekania. W niniejszym wypadku chodzi więc o okoliczności dotyczące sytuacji rodzinno-majątkowej. Nadto winny one mieć istotny charakter, tzn. muszą przemawiać za potrzebą podjęcia innego rozstrzygnięcia w danej kwestii. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazali, iż wystąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie im prawa pomocy w żądanym zakresie. Wprawdzie wnioskodawcy wskazali w stosownej rubryce swego wniosku, iż uzyskiwane przez nich dochody to renty w wysokości po 350 zł, jednak równocześnie podkreślili, iż są rolnikami, a wiosna to okres związany z dużymi wydatkami na rolnictwo. Oznacza to tym samym, że prowadzą oni nadal działalność rolniczą. Zaznaczyli wprawdzie, iż nie uzyskują z tego tytułu żadnych środków pieniężnych, jednak nie można nie zauważyć, iż uzyskiwane z tej działalności płody rolne z pewnością przyczyniają się do znacznego zmniejszenia wydatków na żywność. Wnioskodawcy wskazali, iż dochód w postaci rent przeznaczają na leczenie J. H. Powyższe oznacza, iż muszą posiadać także inne źródła uzyskiwanych środków finansowych, tak by zaspokoić także potrzeby związane np. z utrzymaniem domu. Środki te najprawdopodobniej pochodzą z działalności rolniczej, która wbrew twierdzeniom składających wniosek musi być dochodowa, skoro nadal jest prowadzona i przeznacza się na nią stosowne środki. Ponadto należy podkreślić, że wnioskodawcy obecnie prowadzą gospodarstwo domowe samodzielnie, tzn. nie wchodzi już w jego skład pobierający naukę syn. Z obecnie złożonego wniosku wynika nadto, iż zwiększyła się powierzchnia znajdującej się w ich posiadaniu nieruchomości rolnej tzn. z 20 do 24 ha. Skarżący podnieśli również, iż stan zdrowia J. H. pogorszył się, z czym związana jest konieczność ponoszenia wydatków na ten cel, w tym konieczność pokrycia kosztów dojazdu do ośrodka leczniczego w W. Nie wskazali jednak równocześnie jakiej wielkości są to wydatki. Poza tym kwota, którą aktualnie składający skargę obowiązani są uiścić nie jest nazbyt wysoka (100 zł), w związku z czym poniesienie tego wydatku nie będzie, zdaniem Sądu, skutkować uszczerbkiem w ich koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd postanowił odmówić zmiany swego poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, działając w tym zakresie na podstawie art. 165 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.