II SA/Rz 327/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-05-23

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada stałe dochody z renty, majątek nieruchomy oraz oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Strona nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy, jeśli posiada stałe dochody z renty, majątek nieruchomy oraz oszczędności, które pozwalają jej na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi kasacyjnej i wynagrodzenia pełnomocnika, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek, która musi wykazać niemożność poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca, po odrzuceniu jej skargi na decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada połowę domu o powierzchni 168 m², ogród 901 m², oszczędności w kwocie 30.000 zł do podziału, a jej dochodem jest renta w wysokości 1.700 zł. Wskazała również wydatki na podatek od nieruchomości i ogrzewanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 327/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie Skarżąca, po odrzuceniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jej skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienia pełnomocnika adwokata odnosząc się do faktów związanych z przedmiotem sprawy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako majątek oświadczyła ½ część domu o pow. 168 m², jako nieruchomość rolną wpisała: "ogród z drzewami i trawnikiem" 901 m² oraz kwotę oszczędności 30.000 zł po zmarłym mężu do podziału (Skarżąca i dzieci). Dochodami jej gospodarstwa domowego jest renta w kwocie 1.700 zł, zaś jako wydatki wskazano podatek od ujawnionej nieruchomości ½ części domu i za grunt – 901 m² oraz ogrzewanie domu. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. adwokata i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania, a to że strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w a przypadku wnioskowania o zwolnienie od kosztów sądowych i pełnomocnika – że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie pełnych kosztów postępowania zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżąca nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy. Zbędnym było zwracanie się o jakiekolwiek dodatkowe informacje i wyjaśnienia w sprawie sytuacji materialnej Skarżącej, ponieważ z treści formularza wynika, że jest ona w stanie ponieść ciężar ewentualnych dalszych kosztów postępowania, które na tym etapie sprawy sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej przez zawodowego pełnomocnika. Skarżąca posiada stałe i regularne dochody z tytułu renty rodzinnej w zadeklarowanej wysokości 1700 zł, posiada majątek nieruchomy oraz oszczędności w zadeklarowanej kwocie 30.000 zł (do podziału). Ten stan posiadania sprawia, że jest w stanie pokryć koszty ewentualnej skargi kasacyjnej - wpis i wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Skarżąca w ogóle nie podnosi, aby jej sytuacja ekonomiczna nie pozwalała na samodzielne i bez udziału środków pochodzących z budżetu państwa partycypowanie w kosztach związanych ze sprawą. Wniosek Skarżącej w kontekście jej sytuacji materialnej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, należy ocenić jako subiektywny. Wyjaśnić w tym miejscu należy bowiem, że instytucja prawa pomocy z założenia ma służyć osobom, które z uwagi na swoją sytuację materialną nie są w stanie wygospodarować środków pieniężnych na obronę swoich interesów. Podsumowując należy stwierdzić, że Skarżąca nie spełnia koniecznej przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie; nie tylko nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a wręcz odwrotnie- wykazała, że posiada możliwości finansowe dalszego prowadzenia postępowania sądowego, jeżeli widzi tego potrzebę. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło