II SA/Rz 328/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]stycznia 2008 r. [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., SP.440-4/08 Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny /dalej: PWIS / utrzymał w mocy decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. W. /dalej: PPIS / z dnia [...] stycznia 2008 r., [...] stwierdzającą brak podstaw do uznania u K. K. choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, oznaczonej pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia PWIS wskazał § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. nr 132, poz. 1115/ oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji PWIS wskazał, że odwołanie K. K. od decyzji PPIS z dnia [...] stycznia 2008 r. nie mogło być uwzględnione, gdyż decyzja ta odpowiada przepisom prawa, przez co zarzuty odwołania należało uznać za chybione. Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawach o stwierdzenie ma dowód z opinii biegłych – lekarzy placówek medycznych uprawnionych do orzekania z zakresu medycyny pracy. W sprawie odwołującej swoją opinię na temat źródła schorzeń narządu głosu wyraziły placówki dwu instancji. Zarówno orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy jak i Instytutu Medycyny Pracy nie potwierdziły u odwołującej zmian typowych dla choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w wykazie chorób zawodowych będącym załącznikiem do rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. Zdaniem opiniujących jednostek stwierdzone u K. K. zmiany w zakresie aparatu głosowego mają pochodzenie i podłoże czynnościowe, a to oznacza, że nie można ich traktować jako następstw narażenia na niekorzystne warunki w środowisku pracy, czyli na nadmierny wysiłek głosowy. W sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej konieczne jest ustalenie występowania trzech czynników, czyli potwierdzenie, że pracownik pracował w środowisku, w którym występowało narażenie na szkodliwy czynnik, u pracownika stwierdzono wystąpienie schorzenia objętego wykazem chorób zawodowych oraz wystąpienie związku pomiędzy stwierdzoną chorobą, a warunkami środowiska pracy. W sprawie prowadzonej z wniosku odwołującej nie wykazano trzeciego z koniecznych warunków do orzekania o chorobie zawodowej do orzekania o chorobie zawodowej, zatem nie można było ustalić istnienia takiej choroby, a to w konsekwencji musiało prowadzić do odmowy uwzględnienia odwołania. Z rozstrzygnięciem PWIS nie zgodziła się K. K.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PPIS w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że stanowisko obu organów orzekających w jej sprawie są rozbieżne, a to jest skutkiem wadliwych orzeczeń o jej stanie zdrowia. Skarżąca zwróciła uwagę na różny sposób medycznego opisu dokonanych u niej rozpoznań chorobowych. Podkreśliła, że rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) nie wskazują, że wszystkie przesłanki, na które wskazują opinie mają wystąpić łącznie, by można było stwierdzić istnienie choroby zawodowej. W ocenie skarżącej z opinii medycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wynika, że wystąpiły u niej zmiany wskazane dla choroby zawodowej określonej w poz. 15 pkt 3 załącznika zawierającego wykaz chorób zawodowych. Poza tym spełniony został drugi warunek skutkujący przyjęciem istnienia choroby zawodowej tzn. ponad wszelką wątpliwość wykazano, że skarżąca pracowała w środowisku, w którym istniało naruszenie zawodowe. Te okoliczności zdaniem skarżącej są wystarczające by orzec w jej przypadku istnienie choroby zawodowej, gdyż prezentowane przez skargę stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym np. wyroku NSA w Warszawie sygn. II OSK 388/06 /Lex 266357/. Konkludując skarżąca wskazała, że samo stwierdzenie narażenia zawodowego w środowisku pracy musi skutkować przyjęciem podstaw do orzeczenia o wystąpieniu choroby. Z tych względów skarżąca uznała swoją skargę za zasadną. PWIS odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację przyjętą w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Dokonując merytorycznej oceny skarżonej decyzji Sąd. Stwierdza, że decyzja PWIS narusza prawo. Zdaniem Sądu decyzje organów obu instancji wydane zostały bez dostatecznego ustalenia z jakim rodzajem schorzenia mają do czynienia w toczącym się postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do ustalenia, czy stwierdzone u skarżącej schorzenia są tymi, na które wskazuje załącznik w poz. 15 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Dołączone do akt sprawy opinie medyczne jednostek uprawnionych do orzekania w postępowaniach w sprawie orzekania o wystąpieniu chorób zawodowych nie odnoszą się precyzyjnie do jednostki chorobowej opisanej w poz. 15 pkt 3 załącznika. Zdaniem Sądu praktyka taka jest niewłaściwa, gdyż postępowanie dowodowe prowadzone w taki sposób prowadzi do sytuacji, w której pojawia się niejasne ujęcie jednostki chorobowej. Stan taki nie może być akceptowany, gdyż postępowanie wyjaśniające ma doprowadzić do sytuacji, w której strony i inne organy, w tym Sąd, nie mają wątpliwości z jakim rodzajem schorzenia mamy do czynienia. W rozpoznawanej sprawie tak nie jest, gdyż w opinii Instytutu Medycyny Pracy zawarto opis choroby, który nie jest zgodny z formułą ujętą w poz. 15 pkt 3 załącznika do rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. Zauważyć należy, że organy i jednostki uczestniczące w postępowaniu ustalającym istnienie choroby zawodowej zobowiązane są przestrzegać przepisy prawa, a to oznacza że mają stosować się do sformułowań w nich używanych. Tylko takie działania mogą być uznane za zgodne z prawem. Zatem w opiniowaniu należy jednoznacznie stwierdzić i dać wyraz temu na piśmie, że stwierdzone, u skarżącej schorzenie to "niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głosu i trwałą dysfonią" ewentualnie, że nie jest to właśnie tak opisane schorzenie. Wymóg precyzyjnego opisu jednostki chorobowej jest nakazem poprawnie prowadzonego postępowania, natomiast dołączone do akt sprawy orzeczenia medyczne nie przesądzają jednoznacznie tego faktu. W takim stanie sprawy trudno przyjąć, że postępowanie wyjaśniające rozstrzygnęło tę wątpliwość, wobec czego Sąd nie może uznać, że prowadzone postępowanie spełnia prawem określone warunki. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.