II SA/Rz 328/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie prawa do zasiłku rodzinnego -skargę oddala- Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Z., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci: K., I. i J. Z. wraz z dodatkami do tego zasiłku: z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego – dla K. i I. Z. oraz z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej – dla J. Z. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 i 3, art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej u.ś.r.). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny oraz związane z nim dodatki mogą przysługiwać tylko wówczas, gdy zostanie spełnione kryterium dochodowe, tj. gdy miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 504 zł w roku poprzedzającym okres zasiłkowy. Dochód na osobę w 5-osobowej rodzinie A. Z. wynosił 1122 zł. Sytuacji strony nie zmienia też treść art. 5 ust. 3 u.ś.r. umożliwiającego nabycie zasiłku pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Ta szczególna regulacja pozwala nabyć zasiłek gdy przekroczenie dochodu nie jest większe niż wysokość najniższego zasiłku rodzinnego (wynoszącego 48 zł). Dochód na osobę w rodzinie A. Z. nie spełnia także i tego, uprzywilejowanego kryterium. Z decyzją tą nie zgodziła się A. Z. składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że w poprzednim okresie zasiłkowym korzystała z zasiłku rodzinnego i dodatków. Od tego czasu sytuacja jej rodziny nie uległa znaczącej poprawie, choć mąż pobierał wynagrodzenie i podjął odprawę pracowniczą. Nabył, po zwolnieniu, rentę z tytułu niezdolności do pracy. Przepis art. 3 pkt 23 u.ś.r. nakazuje organom uwzględniać każdą utratę dochodu. Pomimo uzyskania pewnych dochodów, powiększenie się składu osobowego rodziny (w związku z urodzeniem kolejnego dziecka) zaniżyło, w jej ocenie, przeciętny dochód na osobę. Uważa, że świadczenia rodzinne powinny zostać przez organy przyznane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowe znaczenie dla wyniku rozpoznawanej sprawy ma treść art. 5 ust. 1 i art. 5 ust. 3 u.ś.r. regulujących wysokość kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego. Zasiłek rodzinny jest uprawnieniem, którego cel polega (zgodnie z art. 4 ust. 1 u.ś.r.) na częściowym pokryciu przez organ wydatków na utrzymanie dziecka, przy czym zakres tej "części" uzależniony jest od wielkości własnego dochodu, jaki zdołają wypracować wszyscy członkowie rodziny. Stosownie do art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 2 u.ś.r., zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, w przeliczeniu na osobę, nie przekracza kwoty 504 zł. Wyjątkowo ustawodawca dopuszcza nabycia zasiłku rodzinnego, jeżeli dochód rodziny uprawnionej w poprzednim okresie zasiłkowym jest wyższy od kwoty 504 zł, lecz nie więcej niż o wysokość najniższego zasiłku rodzinnego, czyli o 48 zł. Bezspornym jest w sprawie, że w roku kalendarzowym 2007 (tj. w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, w którym skarżąca ubiegała się o świadczenia), średni miesięczny dochód na członka jej rodziny wynosił 1122 zł, a więc znacznie przekraczał kryterium dochodowe. Uśredniony miesięczny dochód członka rodziny ustalono na podstawie dokumentów urzędowych w postaci zaświadczeń organu podatkowego, decyzji ZUS oraz świadectwa pracy. Żadnego z tych ustaleń faktycznych skarżąca nie kwestionuje. Podkreślić przy tym należy, że organy uwzględniły dynamikę wysokości dochodu uzyskiwanego w każdym z miesięcy; wzięły pod uwagę podkreślaną przez skarżącą utratę dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę oraz uzyskanie dochodu w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy przez P. Z. Kolejna zaś utrata dochodu w związku z nadejściem końcowego okresu przysługiwania renty (przyznanej do 30 listopada 2008 r.), względnie przyznanie renty o niższym wymiarze, może stanowić podstawę do ubiegania się o świadczenia rodzinne na okres zasiłkowy rozpoczynający się w 2009 roku. Skoro prawo do zasiłku nie mogło być przyznane, nie mogło też przez organy zostać uwzględnione podanie w zakresie obejmującym prawo do dodatków. Zgodnie z art. 8 zd. wstępne u.ś.r. dodatki przysługują "do zasiłku", co oznacza, że nie są świadczeniami samoistnymi. Ich akcesoryjny względem zasiłku charakter uniemożliwia nabycie w przypadku przeszkody prawnej tamującej korzystanie z samego zasiłku rodzinnego. Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.