II SA/Rz 329/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Polskiej Telefonii Komórkowej "C." Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę II SA/Rz 329/04 U z a s a d n i e n i e Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku [...] nakazał Polskiej Telefonii Komórkowej "C." z siedzibą w W. dokonać rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na działce nr 3845/2 położonej w Ł. przy ul. M. 3 stanowiącej własność Powiatu Ł. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 104 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1, art. 52 i art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane /Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na działce nr 3845/2 położonej w Ł. przy ul. M. 3 stanowiącej własność Powiatu Ł. znajduje się stacja bazowa telefonii komórkowej. W skład stacji wchodzi przyczepa samochodowa wraz z masztem stalowym o wysokości 16 m i kontener stalowy, w którym znajdują się urządzenia służące do sterowania pracy stacji bazowej. Przyczepa wraz z kontenerem stalowym ustawione są na składanych podporach. Maszt z kontenerem podłączony jest do instalacji elektrycznej oraz odgromowej znajdującej się przy budynku I Liceum Ogólnokształcącego w Ł. Inwestorem masztu z kontenerem jest Polska Telefonia Komórkowa "C." sp. z o.o. z siedzibą w W. Stacja bazowa została wybudowana w czerwcu 2003 roku bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, przedmiotowy maszt jest budowlą na którą wymagane jest pozwolenie na budowę. Ze względu na fakt, że obiekt nie jest na stałe połączony z gruntem, jest on obiektem tymczasowym w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, obiektem tymczasowym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem /przykładowo: kioski uliczne, pawilony wystawowe, barakowozy, obiekty kontenerowe/. Organ wskazał również, że postanowieniem z dnia [...] października 2003 roku nakazał PTK "C." wstrzymać roboty budowlane przy realizacji stacji bazowej z powodu prowadzenia ich bez pozwolenia na budowę oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 5 grudnia 2003 wymienionych w postanowieniu dokumentów. Zobowiązany nie wykonał tego obowiązku przedkładając niekompletną dokumentację, a nadto – oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone zostało przez osobę nie figurującą w Krajowym Rejestrze Sądowym. W tej sytuacji organ, stosując się do przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę obiektu. W odwołaniu od tej decyzji, pełnomocnik Polskiej Telefonii Komórkowej "C." wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, która narusza obowiązujące przepisy prawa budowlanego, bowiem obiekt, którego dotyczy nie jest obiektem budowlanym. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że obiekt jest ruchomy, na kołach i służy do tymczasowego sprawdzenia ewentualnej przydatności lokalizacji przyszłej stacji bazowej dla celów realizacji usługi telefonii komórkowej. Na taki obiekt nie jest wymagane ani pozwolenie na budowę ani zgłoszenie budowlane, bowiem: - nigdy nie wykonywano żadnych robót budowlanych i nie ma mowy o istnieniu placu budowy, - obiekt jest obiektem składanym na przyczepie samochodowej i nie spełnia warunków określonych w art. 3 pkt 3 ustawy prawo budowlane /nie jest wolnostojącym masztem antenowym na fundamentach stałych/, - antena może emitować sygnał telefonii komórkowej na co istnieje wymagana przepisami prawa ochrony środowiska dokumentacja. W odniesieniu do takiego obiektu nie jest wymagany obowiązek uzyskiwania jakichkolwiek pozwoleń, co potwierdza załączone do odwołania pismo Urzędu Miasta K. z dnia 8 sierpnia 2002 roku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2004 roku [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji wskazał przepis art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. W uzasadnieniu organ wskazał, że w rozumieniu Prawa budowlanego tymczasowy obiekt budowlany przeznaczony jest do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Budowa obiektów tymczasowych wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1, w którym należy określić termin rozbiórki lub przeniesienia tego obiektu w inne miejsce, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia określonego w zgłoszeniu, jednak zwolnienie nie dotyczy obiektów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Organ powołał się na § 2 ust. 1 pkt 9 lit. "g" Rozporządzenia Rady Ministrów z 24 września 2002 roku /Dz. U. Nr 179, poz. 1490/. Przedmiotowa stacja bazowa zalicza się od wymienionego tam przedsięwzięcia, o czym świadczy opis techniczny. Okoliczność ta przesądza, że na stację bazową telefonii komórkowej wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Maszt wolnostojący może być trwale połączony z gruntem lub posadowiony na platformie mobilnej i również w takiej sytuacji jest obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego PTK "C." wniosła o uchylenie decyzji jako sprzecznej z przepisami prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuca, że w odniesieniu do tego obiektu nie jest wymagane uzyskanie jakiegokolwiek pozwolenia ani zgłoszenia. W ocenie skarżącego, obiekt spełnia przepisy prawa o ochronie środowiska, a rozporządzenie powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie dotyczy tego rodzaju obiektów, jak przedmiotowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej /§ 1/. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Oznacza to, że Sąd bada, czy zaskarżony akt odpowiada przepisom prawa i uwzględnia skargę, gdy narusza on prawo materialne, czy przepisy proceduralne w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 134 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast art. 135 zobowiązuje sąd do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której sprawa dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do jej końcowego załatwienia. Z kolei w myśl przepisu art. 145 tej ustawy Sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Po dokonaniu takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa. Decyzja ta utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę obiektu, którym jest stacja bazowa telefonii komórkowej. Protokół z dnia 19 sierpnia 2003 roku zawiera opis stacji jako przyczepy samochodowej z masztem stalowym o wysokości 16 m i kontenerem stalowym mieszczącym urządzenia służące do sterowania pracą stacji. Przyczepa ustawiona jest na stalowych podporach, a maszt z kontenerem jest podłączony do instalacji elektrycznej i odgromowej przy budynku Liceum. Stacja została wybudowana w czerwcu 2003 roku bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Przepis art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm./ definiuje budowlę jako każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. wolno stojące maszty antenowe. Jednym z zarzutów odwołania był ten, że obiekt składany na przyczepie samochodowej nie spełnia warunków określonych w tym przepisie, bowiem nie jest wolnostojącym masztem antenowym. Sąd podziela stanowisko organu, że wymieniony przepis nie określa sposobu posadowienia wolnostojących masztów antenowych. Nie muszą one być trwale połączone z gruntem, by można je uznać za obiekt budowlany. Podobnie jak obiekty kontenerowe, które są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Ich budowa nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wówczas, gdy są przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i w celu ich wykonania /por. wyrok NSA z 14.04.2004 OSK 104/04, ONSA i WSA 1/27/. Definicję "tymczasowego obiektu budowlanego" zawiera przepis art.3 pkt 5 Prawa budowlanego który stanowi, że przez określenie to należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Stosując się do tej definicji organ uznał, że przedmiotem postępowania jest tymczasowy obiekt budowlany. Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 1, budowa tymczasowych obiektów budowlanych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Na podstawie art. 58 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska Rada Ministrów wydała w dniu 24 września 2002 roku rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko. Rozporządzenie w § 1 określa: - rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko; - rodzaje przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany; - szczegółowe kryteria związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 9 lit. "g" tego rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, którymi są m.in. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, emitujące pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 100 W, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz. Akta administracyjne sprawy zawierają raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pn. tymczasowa stacja bazowa telefonii komórkowej GSM 900, który określa przedmiotową stację jako zaliczającą się do kategorii znacząco oddziaływujących na środowisko, co przesądza, że wymaga ona uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z przepisem art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków. Sąd podziela zatem stanowisko organów, że przedmiotowa inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Należy również wskazać na treść przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę /ust. 1/. Jednak, jeżeli budowa ta jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych /ust. 2/. W postanowieniu tym ustala się /ust. 3/ wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: - zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami, o których mowa w ust. 2 pkt 1, - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3, do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Realizując to uprawnienie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z Ł., postanowieniem z dnia [...] października 2003 roku nakazał PTK "C." Sp. z o.o. wstrzymać roboty budowlane przy realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na działce 3845/2 w Ł. Jednocześnie organ nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do 5 grudnia 2003 roku zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczenia projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu 1 grudnia 2003 roku działający imieniem Spółki "C." S. W. przedłożył dokumenty, w tym oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to jest niekompletne, bowiem stanowi częściowo wypełniony druk, podpisany przez S. W., który nie jest wymieniony w odpisie aktualnym z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...]. Wobec nie wywiązania się przez Spółkę "C." z nałożonego postanowieniem z dnia [...] października 2003 roku obowiązku, organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Jest to zgodne z przepisem art. 48 ust. 4, który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem, stosuje się przepis ust. 1, a zatem nakazuje się rozbiórkę obiektu. Fakt podniesiony przez skarżącego na rozprawie, że przedmiotowy obiekt został zdemontowany i nie znajduje się już na działce nr 3845/2 w Ł. nie ma w sprawie znaczenia, bowiem Sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji w dacie jej wydania. Wskazując na powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.