II SA/Rz 329/22
WyrokWSA w Rzeszowie2022-08-02
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Paweł Zaborniak, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wydane w trybie wznowienia postępowania, które nie poprzedza uchylenie pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest dotknięte wadą nieważności?Ratio decidendi
Postanowienie o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wydane w trybie wznowienia postępowania, które nie poprzedza uchylenie pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest dotknięte wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Wznowienie postępowania musi skutkować albo odmową uchylenia dotychczasowej decyzji, albo jej uchyleniem i wydaniem nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonują dwa sprzeczne rozstrzygnięcia w tej samej sprawie, oba postanowienia organów obu instancji są dotknięte wadą nieważności.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy nakładające na Spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Wójt wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, powołując się na nowe okoliczności faktyczne. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., w tym błędne wznowienie postępowania i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 10 stycznia 2022 r. oraz postanowienia Wójta Gminy z dnia 19 listopada 2021 r. Sąd uchylił postanowienie Wójta Gminy z dnia 23 czerwca 2021 r. o wznowieniu postępowania. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 10 stycznia 2022 r. nr SKO.4170.58.2884.2021 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 19 listopada 2021 r. nr WIŚ.6220.5.2020, II. uchyla postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 23 czerwca 2021 r. nr WIŚ.6220.5.2020, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz strony skarżącej R. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 700 zł /słownie: siedemset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r. nr SKO.4170.58.2884.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie (dalej: "Kolegium"), na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej: "K.p.a."), art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 65 ust. 2, art. 66 ust. 1 i art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r. poz. 247, ze zm., dalej: "ustawa"), po rozpatrzeniu zażalenia [...] sp. z o.o. w K. (dalej: "Spółka"/"Skarżąca") na postanowienie Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt"/"organ") z dnia 19 listopada 2021 r., znak: WIŚ.6220.5.2020 w sprawie nałożenia na Spółkę obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ustalenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia pn. "Przebudowa, rozbudowa i nadbudowa budynku produkcyjno- magazynowego wraz ze zmianą sposobu użytkowania, rozbiórka 3 budynków magazynowo- administracyjnych, budowa wagi najazdowej, budowa zbiornika na wody opadowe, budowa placu do magazynowania odpadów z kontenerami i boksami wraz z parkingami, infrastrukturą techniczną, urządzeniami budowlanymi oraz przebudową kolidujących elementów infrastruktury technicznej, w ramach budowy bazy magazynowo - transportowej z zapleczem administracyjno-socjalnym, zlokalizowanej na dz. nr [...], budowa wylotu kanalizacji deszczowej wraz z umocnieniem dna i skarp na dz. nr [...], obr. [...], przy ul. [...] w [...]", w ramach postępowania wznowieniowego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia 29 grudnia 2020 r., znak: WIŚ.6220.5.2020 o środowiskowych uwarunkowaniach - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że postanowieniem z dnia 23 czerwca 2021 r. Wójt wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia 29 grudnia 2020 r., znak: WIŚ.6220.6.2020 o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. W decyzji tej stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia przy spełnieniu warunków wskazanych w sentencji tej decyzji. Postępowanie zostało wznowione na wniosek S.G. (dalej: "Wnioskodawca") z dnia 12 maja 2021 r., w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W dokumentacji stanowiącej podstawę wydania decyzji środowiskowej stwierdzono, że teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oddalony jest od miejsca planowanej inwestycji o około 130m, a w rzeczywistości w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji znajduje się piętrowy budynek mieszkalno-usługowy, w którym mieszka trzypokoleniowa rodzina, co nie było brane pod uwagę w trakcie tego postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia z 19 listopada 2021 r. Wójt wskazał, że zgodnie z zapisami Karty informacyjnej przedsięwzięcia, planowane zadanie zaliczone zostało do działań mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla których przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane, w związku z art. 63 ust. 1 tej ustawy. Kwalifikacji przedsięwzięcia dokonano w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 37 lit. b oraz pkt 83 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839). Po uzyskaniu od inwestora uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie organ wydał zaskarżone postanowienie. Podkreślił, że zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: "RDOŚ"), postanowieniem z dnia 9 października 2021r., jak i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej: "PPIS") w opinii z dnia 7 września 2021 r., wyrazili stanowisko, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Natomiast Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor Zarządu Zlewni") w opinii z dnia 8 listopada 2021 r. stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest wymagane. Wójt wskazał, że analizując potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, wziął pod uwagę opinie ww. organów oraz uwzględnił łącznie kryteria, o których mowa w art. 63 ust 1 ustawy. W związku z tym stwierdził, że uwzględniając rodzaj i skalę przedsięwzięcia, jego usytuowanie, możliwe oddziaływania inwestycji na ludzi, przedmiotowe przedsięwzięcie kwalifikuje się do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Raport powinien określać, analizować i oceniać oddziaływanie przedsięwzięcia na: klimat akustyczny, jakość powietrza, gospodarkę odpadami i gospodarkę wodno - ściekową oraz przedstawiać oddziaływanie, zarówno oddzielnie, jak i w połączeniu z innymi planami lub przedsięwzięciami istniejącymi i przewidywanymi do realizacji na terenie lub w pobliżu projektowanego przedsięwzięcia, a także uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapie jego realizacji, eksploatacji oraz likwidacji. Sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać elementy określone w art. 66 ustawy. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest podstawą ustalenia, w formie decyzji, środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, toteż niezbędnym jest, aby określał w sposób jednoznaczny uwarunkowania, o których mowa w art. 82 ust. 1 ustawy .
Na postanowienie to, wraz z jednoczesnym zaskarżeniem postanowienia RDOŚ z dnia 9 września 2021 r. i opinii sanitarnej PPIS z dnia 7 września 2021 r., Spółka złożyła zażalenie. Kolegium nie uwzględniło zażalenia. Podkreśliło, że Wójt zasięgnął opinii właściwych organów, o których mowa w art. 64 ust. 1 ustawy. Po przedstawieniu przez inwestora uzupełnienia Karty informacyjnej przedsięwzięcia z sierpnia 2021 roku, zarówno RDOŚ w postanowieniu z dnia 9 września 2021 r., jak też PPIS w opinii z dnia 7 września 2021 r. stwierdzili, że w sprawie tej istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zobowiązania inwestora do sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze wskazaniem konkretnych okoliczności, które należało uwzględnić. Jedynie w opinii Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 8 listopada 2021 r. stwierdzono, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest wymagane. W ocenie Kolegium Wójt w sposób prawidłowy uzasadnił konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Konieczność taką wyraziły dwa spośród trzech organów uzgadniających właściwych w tej sprawie, a dodatkowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wójt dokonał analizy kryteriów wskazanych w art. 63 ust. 1 ustawy stwierdzając, że rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, rodzaj, cechy i skala możliwego oddziaływania wskazują na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W skardze Spółka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości zarzucając:
a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 §3 K.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców, - poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na:
- uznaniu w sposób nieuprawniony, że planowane przez Spółkę przedsięwzięcie kwalifikuje się do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, podczas gdy z treści uzasadnienia postanowienia nie wynika jednoznacznie, by stanowisko to było prawidłowe,
- uznanie, że dla planowanego przedsięwzięcie zaliczonego do działań mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko niezbędne jest wydanie decyzji w zakresie oddziaływania na środowisko oraz sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko, podczas gdy postępowanie zakończone zostało decyzją ostateczną, co do której nie ujawniły się żadne nowe okoliczności,
- niezastosowaniu przez Wójta przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść Skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a K.p.a., w tym także w art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców, będącego w istocie małą konstytucją dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy,
b) wydanie w/w z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. 149 § 1 oraz art. 150 § 1 K.p.a. poprzez wznowienie postępowania, podczas gdy w sprawie tej nie wyszły na jaw żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję,
c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania wskazane w tym przepisie, podczas gdy o okolicznościach, o których mowa w przedmiotowym postanowieniu Organ miał wiedzę w chwili wydania decyzji,
d) wydanie zaskarżonego w/w z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców - polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pominięciu słusznego interesu Skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie,
e) wydanie w/w z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców - poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji Organów obu instancji, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych powyżej,
f) wydanie w/w z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 63 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy, w zw. z § 3 pkt 37 lit. b oraz pkt 83 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez uznanie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, podczas gdy z treści uzasadnienia postanowienia nie wynika jednoznacznie by stanowisko to było prawidłowe, w szczególności z uwagi na brak podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz niewzięcia pod uwagę przez Organ łącznych okoliczności warunkujących konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Na tych podstawach Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu wskazano, że żaden z organów opiniujących, jak również Wójt nie uzasadnili w sposób logiczny i zgodny z przepisami K.p.a. treści swoich rozstrzygnięć, jakie nastąpiły w późniejszym czasie, już po wydaniu postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania. Nie odniosły się do przyczyn wznowienia postępowania, które mają istotne znaczenie dla celowości dalszego prowadzenia postępowania. Skarżąca podkreśliła, że najbardziej kluczowe dla wadliwości przeprowadzenia postępowania jest to, że nie powinno ono w żadnym zakresie zostać wznowione i to decyzja z dnia 29 grudnia 2020 r. jest jedyną prawidłową jaka w niniejszej sprawie powinna pozostać w obrocie prawnym. Gdyby nie wadliwe czynności podjęte na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. i rzekome nowe okoliczności, wówczas dalsze kroki nie zostałyby w ogóle przez Organ podjęte. W skardze odniesiono się szczegółowo do charakteru działki sąsiedniej (nr [...]) podkreślając w konkluzji, że mając na uwadze art. 7 K.p.a., który nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywatela, organ nie dokonał ich wyważenia i w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości nie uzasadnił z jakich przyczyn nie uwzględnił słusznych interesów Strony. Organ jest obowiązany uwiarygodnić, udowodnić stawianą przez niego tezę. Ogólnikowe stwierdzenia pozbawione wnikliwej, zasadnej argumentacji nie zasługują w żadnym wypadku na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, wziął pod rozwagę z urzędu (art. 134 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").
I.1. Stan sprawy jest następujący. Decyzją z dnia z dnia 29 grudnia 2020 r., znak: WIŚ.6220.5.2020 Wójt, po rozpatrzeniu wniosku Spółki, stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn. "Przebudowa, rozbudowa i nadbudowa budynku produkcyjno- magazynowego wraz ze zmianą sposobu użytkowania, rozbiórka 3 budynków magazynowo- administracyjnych, budowa wagi najazdowej, budowa zbiornika na wody opadowe, budowa placu do magazynowania odpadów z kontenerami i boksami wraz z parkingami, infrastrukturą techniczną, urządzeniami budowlanymi oraz przebudową kolidujących elementów infrastruktury technicznej, w ramach budowy bazy magazynowo - transportowej z zapleczem administracyjno-socjalnym, zlokalizowanej na dz. nr [...], budowa wylotu kanalizacji deszczowej wraz z umocnieniem dna i skarp na dz. nr [...], obr. [...], przy ul. [...] w [...]", formułując jednocześnie warunki, jakie ma spełnić inwestycja (k. 59 akt adm.). Następnie obwieszczeniem z tej samej daty, stosownie do art. 74 ust. 3 ustawy i art. 49 K.p.a., zawiadomił strony postępowania, że w dniu 29 grudnia 2020 r. wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla opisanego szczegółowo przedsięwzięcia; w obwieszczeniu zawarte zostały pouczenia m.in. o możliwości zapoznania się z decyzją i konsekwencjach związanych z zastosowaniem trybu przewidzianego przepisem art. 49 K.p.a. (art. 65 akt j.w.). Po upływie terminów, Wójt przy piśmie z dnia 14 kwietnia 2021 r. przesłał "uprawomocnioną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach" do Wydziału Architektury, Budownictwa i Środowiska Starostwa Powiatowego (k. 71 akt adm.).
I.2. Podaniem z dnia 12 maja 2021 r. Wnioskodawca wystąpił do Wójta o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją; na wezwanie organu, jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (K. 78 i k. 81 akt j.w.). W związku z kolejnym wezwaniem dotyczącym udowodnienia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie, Wnioskodawca w piśmie z dnia 18 czerwca 2021 r. naprowadził, że nie wiedział o wydaniu decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Dopiero przez pełnomocnika zwrócił się odo organu o udostępnienie informacji dotyczącej przedsięwzięcia. Pełnomocnik w dniu 29 kwietnia 2021 r. otrzymał część informacji, natomiast przedstawiciel Spółki dalsze dane dotyczące planowanego przedsięwzięcia udostępnił 10 maja 2021 r. (k.86 – 88 akt adm.). Na tej podstawie Wójt, postanowieniem z dnia 23 czerwca 2021 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 K.p.a., w zw. z art. 63 i art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 29 grudnia 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego w decyzji przedsięwzięcia (k. 89 akt adm.). Po przeprowadzeniu tego postępowania, postanowieniem z dnia 19 listopada 2021 r. orzekł następująco: Na podstawie art. 123 K.p.a. w zw. z art. 63 ust. 1 i 4, art. 66 ust. 1 i art. 68 ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 37 lit. b oraz pkt 83 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta z dnia 29 grudnia 2020 r. o środowiskowych uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Przebudowa, rozbudowa i nadbudowa budynku produkcyjno- magazynowego wraz ze zmianą sposobu użytkowania, rozbiórka 3 budynków magazynowo- administracyjnych, budowa wagi najazdowej, budowa zbiornika na wody opadowe, budowa placu do magazynowania odpadów z kontenerami i boksami wraz z parkingami, infrastrukturą techniczną, urządzeniami budowlanymi oraz przebudową kolidujących elementów infrastruktury technicznej, w ramach budowy bazy magazynowo - transportowej z zapleczem administracyjno-socjalnym, zlokalizowanej na dz. nr [...], budowa wylotu kanalizacji deszczowej wraz z umocnieniem dna i skarp na dz. nr [...], obr. [...], przy ul. [...] w [...]", wznowionej postanowieniem z dnia 23 czerwca 2021 r., po zasięgnięciu opinii PPIS z dnia 7 września 2021 r., RDOŚ z dnia 9 września 2021 r. oraz Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 8 listopada 2021 r., postanowił w punkcie I., nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn. "Przebudowa, rozbudowa i nadbudowa budynku produkcyjno- magazynowego wraz ze zmianą sposobu użytkowania, rozbiórka 3 budynków magazynowo- administracyjnych, budowa wagi najazdowej, budowa zbiornika na wody opadowe, budowa placu do magazynowania odpadów z kontenerami i boksami wraz z parkingami, infrastrukturą techniczną, urządzeniami budowlanymi oraz przebudową kolidujących elementów infrastruktury technicznej, w ramach budowy bazy magazynowo - transportowej z zapleczem administracyjno-socjalnym, zlokalizowanej na dz. nr [...], budowa wylotu kanalizacji deszczowej wraz z umocnieniem dna i skarp na dz. nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w [...]", w ramach postępowania wznowieniowego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta z dnia 29 grudnia 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach; w punkcie II postanowienia Wójt ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko w/w przedsięwzięcia; o postanowieniu zawiadomiono strony w formie obwieszczenia (k. 155 i k. 160 akt adm.). Po rozpoznaniu zażalenia Spółki, Kolegium postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Postanowienie Kolegium stanowi przedmiot skargi.
II. Zaskarżone postanowienia wydane zostały w postępowaniu wznowieniowym, które kończy się wydaniem jednej z decyzji przewidzianych w art. 151 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że zakończenie postępowania wznowieniowego może nastąpić wyłączenie w dwojaki sposób: w razie braku podstaw z art. 145 § 1 – odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, albo – gdy podstawy te zachodzą, uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. W orzecznictwie podkreśla się, że w decyzji, którą organ wydaje na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., należy zawrzeć rozstrzygnięcie usuwające z obrotu prawnego decyzję opartą o wadliwe ustalenie faktyczne, a następnie wydać nowe rozstrzygnięcie załatwiające sprawę merytorycznie. Podjęcie na podstawie wskazanego przepisu decyzji, w której nie uchyla się dotychczasowej decyzji i orzeka wyłącznie o istocie sprawy stanowi rażące naruszenie tego przepisu (zob. np. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. I GSK 3357/18). Sąd w składzie rozpoznającym skargę poglądy te podziela i stwierdza, że organy obu instancji rażąco naruszyły art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.
Jak wskazano w punkcie I uzasadnia, postępowania "zwykłe" z wniosku Spółki, zakończone zostało wydaniem przez Wójta decyzji z dnia 29 grudnia 2020 r., która "uprawomocniła" się. Natomiast zaskarżone postanowienia wydane zostały po wznowieniu postępowania w tej sprawie. Zatem przyjmując, że zachodzi podstawa wznowienia przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., Wójt – aczkolwiek przepisu tego nie powołał - orzekał na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 K.p.a. Wobec tego w rozstrzygnięciu miał obwiązek orzec o uchyleniu decyzji z dnia 29 grudnia 2020 r. Dopiero uchylenie decyzji wydanej w postępowaniu "zwykłym" pozwalało na wydanie nowego rozstrzygnięcia o istocie sprawy.
Tymczasem Wójt w postanowieniu z dnia 19 listopada 2021 r. ponownie rozstrzygnął o istocie sprawy nie uchylając decyzji z dnia 29 grudnia 2020 r. Zaistniała więc sytuacja, że w obrocie funkcjonują dwa sprzeczne rozstrzygnięcia wydane w tej samej sprawie: decyzja Wójta z dnia 29 grudnia 2020 r. orzekająca o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia ("uprawomocniona" przez ten organ) oraz postanowienie Wójta z dnia 19 listopada 2021 r., utrzymane w mocy przez Kolegium zaskarżonym postanowieniem, nakładające dla tego samego przedsięwzięcia obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że postanowienie Wójta z dnia 19 listopada 2021 r. wydane w postępowaniu wznowieniowym rażąco narusza prawo a więc jest dotknięte jest wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Również postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy wadliwe rozstrzygnięcie jest dotknięte taką sama wadą nieważności.
Z tych przyczyn Sąd w punkcie I wyroku stwierdził nieważności zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 K.p.a., w zw. z art. 135 P.p.s.a.
Stwierdzenie nieważności postanowień organów obu instancji z powodu rażącego naruszenia prawa zwalnia Sąd od oceny zarzutów sformułowanych w skardze.
III. Sąd objął również kontrolą postanowienie Wójta z dnia 23 czerwca 2021 r., wydane na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 K.p.a., w zw. z art. 63 i art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy, którym organ ten wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 29 grudnia 2020 r. o środowiskowych uwarunkowania. Sąd stwierdza, że argumentacja Wnioskodawcy dotycząca zachowania terminu do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.) została przez Wójta nieprawidłowo, z naruszeniem art. 49 K.p.a. zinterpretowana.
Jednym ze sposobów doręczenia jest doręczenie przez publiczne ogłoszenie (art. 49 K.p.a.) Stosownie do tego przepisu, strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku zawiadomienia w formie przewidzianej w art. 49 K.p.a., w którym ogłasza się decyzję (treść decyzji) można przyjąć, że zawiadomienie w jednej z form przewidzianych tym przepisem jest szczególną formą doręczenia decyzji stronom. Podkreśla się, że instytucja doręczenia, o której mowa w art. 49 K.p.a., nie narusza zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, umożliwia bowiem stronie zapoznanie się z czynnościami organu i treścią wydanych przez organ rozstrzygnięć. Ze wskazanym publicznym zawiadomieniem wiąże się skutek prawnoprocesowy doręczenia pisma. Oparty jest on na tzw. fikcji prawnej, że w trakcie biegu terminu czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia strony dowiedziały się o podjętej przez organ czynności i z nią się zapoznały w sposób równoważny doręczeniu pisma w formie doręczenia właściwego lub zastępczego (zob. A. Wróbel /w/: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt – Gotowicz, A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. II OSK 22/21).
W realiach sprawy należy również wskazać na wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn. II OSK3429/21 w którym stwierdzono, że przepis art. 74 ust. 3 pkt 1 ustawy środowiskowej jest normą procesową określającą sposób doręczania decyzji w toku postępowania i jego stosowanie ma na celu przede wszystkim uproszczenie sposobu doręczania decyzji. Dokonując oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy nie był więc zobowiązany analizować, w jakiej dacie skarżący dowiedział się o decyzji. Organ odwoławczy miał natomiast obowiązek ustalić, czy obwieszczenia dokonano w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami oraz w jakiej dacie nastąpiło doręczenia będące skutkiem tego obwieszczenia.
Sąd w składzie rozpoznającym skargę poglądy te podziela co w stanie faktycznym sprawy ma ten skutek, że stanowisko Wnioskodawcy wyrażone w piśmie z dnia 18 czerwca 2021 r. w żadnym wypadku nie świadczy o wniesieniu podania o wznowienie w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 K.p.a. Okoliczność, kiedy pełnomocnik Wnioskodawcy uzyskał informacje o planowanym przedsięwzięciu pozostaje bowiem bez znaczenia dla oceny zachowania miesięcznego terminu, skoro obwieszczenie zawierające informacje o treści wydanej decyzji było wywieszone w miejscowości zamieszkania Wnioskodawcy. Okoliczność ta mająca oparcie w aktach administracyjnych jest dowodem, że doręczenie Wnioskodawcy decyzji z dnia 29 grudnia 2020 r. nastąpiło z upływem terminów wynikających z art. 49 K.p.a. Prowadzi to do wniosku, że wbrew przyjętemu przez Wójta poglądowi wyrażonemu w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2021 r., termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 29 grudnia 2020 r. nie został zachowany.
Z tych przyczyn również postanowienie o wznowieniu postępowania podlega uchyleniu, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania ma oparcie w art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło