II SA/Rz 33/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-03-07
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Joanna Zdrzałka, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli plan miejscowy nie określa przebiegu planowanej inwestycji liniowej, a postępowanie wyjaśniające nie ustaliło, czy inwestycja ma charakter lokalny?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Kluczowe było ustalenie, że plan miejscowy nie zawierał precyzyjnego przebiegu planowanej inwestycji liniowej, a organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia jej charakteru (lokalny vs. ponadlokalny). Ponadto, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostało orzeczone na obszarze przekraczającym faktyczne potrzeby inwestycji, co stanowi naruszenie władztwa planistycznego gminy.Stan faktyczny
Spółka wystąpiła o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości Z.M. w celu założenia i przeprowadzenia linii kablowej oraz wymiany słupa. Starosta wydał decyzję zezwalającą na te działania, którą Wojewoda utrzymał w mocy. Z.M. wniosła skargę, podnosząc zarzuty dotyczące niezgodności z planem miejscowym oraz wadliwie przeprowadzonych rokowań. Sąd uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Spółka "A" SA w L. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r., zmodyfikowanym pismem z dnia [...] września 2011 r., wystąpiła o ograniczenie w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność Z.M., obejmującej działki nr: 487, 480 i 479 położone w Ł. gm. N.Ż., poprzez wyrażenia Spółka "A" SA w L. zgody na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomości ułożonej w ziemi linii kablowej SN 15 kV oraz wymianę istniejącego na działce nr 487 słupa linii napowietrznej 15 kV, będących częścią linii stanowiącej połączenie linii 15 kV N. – Ł. 9 z linią 15 kV N. – K. odgałęzienie Ł. 3.
Wydana przez Starostę Powiatu J. w wyniku rozpoznania wskazanego wyżej wniosku decyzja z dnia [...] października 2011r., nr [...] została uchylona decyzją Wojewody P. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Starosta Powiatu J., po ponownym rozpatrzeniu wniosku Spółka "A" SA w L., decyzją z [...] lipca 2012 r., znak: [...], ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w Ł. gmina N.Ż., obejmującej działki nr: 487, 480, 479, stanowiące własność Z.M. przez udzielenie zezwolenia Spółka "A" SA w L. na założenie i przeprowadzenie na opisanych nieruchomościach linii kablowej doziemnej ułożonej na głębokości 0,9 m o łącznej długości około 780 m w pasie technologicznym o szerokości 2 m wzdłuż granicy działek oraz na wymianę istniejącego na działce nr 487 słupa linii napowietrznej 15 kV, będących częścią zadania inwestycyjnego "Połączenie linii SN 15 kV N. - Ł. z linią 15 kV N. – K. odgałęzienie Ł. 3".
Odwołanie od wskazanej wyżej decyzji złożyła Z.M., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Podała, że decyzja rażąco narusza ustalenia obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miejscowości Ł., gdyż działka nr 487 położona jest w terenie oznaczonym symbolem RI, który przeznaczony jest pod uprawy rolnicze z literalnie określonymi dopuszczeniami, stanowiącymi katalog zamknięty, a w dopuszczeniach tych nie wymieniono rozbudowy linii 15 kV. Podniosła również, że działki nr 480 i 479 położone są terenie oznaczonym symbolami R8 i R9, a działka nr 479 przecięta jest projektowanym pasem drogowym KDW7. Tereny oznaczone symbolami R8 i R9 przeznaczone są pod uprawy rolne bez prawa zabudowy.
Wojewoda zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] października 2012r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu J. z dnia [...] lipca 2012 r., w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 9a w związku z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest instytucją prawną ingerującą w prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego i dlatego ustawodawca określił przesłanki mające na celu zminimalizowanie dolegliwości, jaką stwarza właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tego rodzaju ograniczenie jego praw. Do przesłanek tych zalicza się wskazane w art. 124 ust. 3 ustawy rokowania, których obowiązek przeprowadzenia przed złożeniem wniosku ciąży na wnioskodawcy. Oznacza to, że warunkiem wydania zezwolenia jest przeprowadzenie negocjacji z właścicielem nieruchomości. Wymieniony przepis ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji liniowej przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 u.g.n.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miejscowości Ł. działka nr 487 położona jest na terenach użytkowanych rolniczo, oznaczonych na rysunkach planu symbolem RI, natomiast działki nr: 479 i 480 położone są na terenach użytkowanych rolniczo, bez prawa zabudowy, oznaczonych na rysunkach planu symbolami R8 i R9. Jak wynika z § 3 zawartego w Rozdziale II ww. planu - "Ustalenia obowiązujące na całym obszarze objętym planem", w granicach całego obszaru objętego planem miejscowym dopuszcza się lokalizowanie nie wyznaczonych na rysunku planu urządzeń i sieci infrastruktury technicznej o charakterze lokalnym, koniecznych dla obsługi wyznaczonej funkcji. Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 pkt 4, dla terenów zainwestowania oznaczonych poszczególnymi symbolami obszaru objętego planem, ustala się następujące zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej: zaopatrzenie w energię elektryczną na warunkach określonych przez właściciela sieci, z istniejących sieci w obszarze planu. Dopuszcza się budowę i przebudowę sieci oraz urządzeń elektroenergetycznych.
Powyższe zapisy oznaczają, że na objętych wnioskiem działkach nr: 487, 480 i 479, które położone są na powyższych terenach, dopuszcza się możliwość założenia i przeprowadzenia linii kablowej doziemnej oraz wymianę istniejącego na działce nr 487 słupa linii napowietrznej 15 kV, będących częścią zadania inwestycyjnego "Połączenie linii SN 15 kV N. – Ł. z linią 15 kV N. – K. odgałęzienie Ł. 3".
Organ wskazał ponadto, że z zalegających w aktach sprawy uwierzytelnionych za zgodność z oryginałami kopii protokołów z negocjacji przeprowadzonych w dniach [...] października 2010 r. i [...] kwietnia 2011 r. wynika, że rokowania pomiędzy inwestorem i właścicielką nie przyniosły rezultatów, gdyż strony nie doszły do porozumienia w przedmiocie zgody właścicielki na wykonanie prac na przedmiotowych nieruchomościach. Właścicielka uzależniła wyrażenie zgody od wypłaty odszkodowania w wysokości 30 000 zł, natomiast inwestor zaproponował kwotę 5 700 zł. Zdaniem organu odwoławczego, skoro strony nie doszły do porozumienia, a inwestor podtrzymywał złożony wniosek, dlatego Starosta J. zasadnie ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność Z. M..
Z.M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wskazaną wyżej decyzję wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji
W uzasadnieniu podała, że stosownie do art. 124 ustawy warunkiem podstawowym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest niewyrażenie przez właściciela zgody na przeprowadzenie zamierzonej inwestycji przez jego posiadłości. Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie, czego dowodzi dotychczasowe postępowanie negocjacyjne. Przedstawiła przebieg negocjacji prowadzonych pomiędzy skarżącą a inwestorem podając, że początkowo dotyczyły one działki o nr ewid. 487 pod istniejący słup linii napowietrznej do granicy działki od strony drogi relacji Ł. – Ł. Za wyrażenie zgody uzgodniono wówczas cenę na 12 000 zł, czego wyrazem była umowa, która wbrew ustaleniom nie została przekazana skarżącej po ostatecznym podpisaniu przez drugą stronę. W odpowiedzi na propozycję ewentualnej zmiany trasy i przeprowadzenia przedmiotowej linii kablowej przez następne działki skarżącej, zaproponowała wstępną cenę 60 000 zł za przeprowadzenie całej trasy przez wszystkie trzy działki, co wydłużało całą trasę kabla przez moje posesje o około 800m. W trakcie negocjacji skarżąca obniżyła cenę do kwoty 30 000 zł, czego wyrazem był podpisana umowa której kopii opatrzonej podpisami drugiej strony skarżąca także nie otrzymała. Podała, że pismem z dnia [...] marca 2011r., znak: [...] PGE w R. stwierdziło, że wynegocjowane wynagrodzenia nie zostały zaakceptowane i zaproponowano jej jako ekwiwalent za podpisanie umowy kwotę 4 700 zł, na co skarżąca nie wyraziła zgody. Takie działania PGE a szczególnie sposób prowadzenia negocjacji, w jej ocenie, ma na celu doprowadzenia skarżącej do niekorzystnego rozporządzenia jej własnością. Dalsza korespondencja świadczy o tym, że negocjacje w kwestii uzyskania przez inwestora prawa do dysponowania terenem niezbędnym do wykonania zamierzonej inwestycji zostały zerwane przez inwestora, przy czym skarżąca wyraziła chęć ich dalszego prowadzenia. Z tego, że negocjacje nie zostały zakończone, czyli nie zostały przeprowadzone wynika wniosek, że tak decyzja I instancji jak i decyzja organu odwoławczego zostały wydane z rażącym naruszeniem postanowień art. 124 ust. 3 ustawy.
Podała także, że wydane decyzje rażąco naruszają zdanie drugie powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisu, który stanowi, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić zgodnie z planem miejscowym.
Działki, po których zamierzona jest inwestycja objęte są ustaleniami Miejscowego Planu Przestrzennego Zagospodarowania Miejscowości Ł. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy w N.Ż. z dnia [...] lutego 2006 r. ogłoszonej w Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego nr 31 poz. 565 oraz zmienionego uchwałą Rady Gminy w N.Ż. nr [...] z dnia [...] września 2009 r. ogłoszonej w Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego nr 86 poz. 1950. Działka nr ew. 487 położona jest w obszarze działania planu zatwierdzonego w 2006 r. natomiast działki nr ew. 479 i 480 położone są w obszarze objętym zmianą planu w 2009r. Z § 3 miejscowego planu wynika, że w granicach całego obszaru objętego planem miejscowym dopuszcza się lokalizowanie nie wyznaczonych na rysunku planu urządzeń i sieci infrastruktury technicznej o charakterze lokalnym, koniecznych dla obsługi wyznaczonej funkcji. Ustalenie to jednoznacznie określa obiekty infrastruktury technicznej, które mogą być lokalizowane na obszarze objętym tymi ustaleniami pomimo braku wyznaczenia ich przebiegu na rysunku planu. Takimi obiektami mogą być urządzenia lub sieci jedynie posiadające charakter lokalny, konieczny dla obsługi wyznaczonej przez ten plan funkcji. Projektowana linia kablowa, zdaniem skarżącej, nie spełnia powyższych ustaleń. Nie posiada ona charakteru lokalnego, a stanowi inwestycję międzypowiatową, ponieważ projektowany odcinek linii 8 stanowi zamknięcie pierścienia pomiędzy liniami średniego napięcia 15 kV N.-Ł. z linią N.-K.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.
Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania.
Sąd stwierdza, że poglądy SKO przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w zakresie wykładania przepisu art. 124 ustawy zasługują na aprobatę. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi, czy w sytuacji, gdy na rysunku planu brak jest wyznaczenia przebiegu inwestycji liniowej możliwe jest ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ustawy. Zarzuty skargi dotyczą również wadliwie przeprowadzonych rokowań.
Sąd ponadto stwierdza, że organy orzekające prawidłowo przyjęły, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 124 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów, energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Regulacja zawarta w art. 124 ust. 1 ustawy jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Ten szczególny charakter wyraża się w tym, że obowiązują tu odmienne niż przy wywłaszczeniu nieruchomości zasady i tryb obciążania nieruchomości w postaci ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości. Podkreślić należy, że ingerencja w konstytucyjnie chronione prawo własności możliwa jest w sytuacji, gdy plan miejscowy przewiduje dla danej nieruchomości realizację celu publicznego lub została wydana decyzja o lokalizacji celu publicznego w przypadku braku planu miejscowego. Udzielenie zezwolenia winno być poprzedzone rokowaniami właściciela nieruchomości w celu uzyskania zgody na wykonanie prac wymienionych w ust. 1 art. 124 ustawy (por. uzasadnienie wyroku WSA w Lublinie z 31.03.2009 r., sygn. akt II SA/Lu 2/09 LEX nr 528359).
W niniejszej sprawie decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości będącej własnością Z.M. wydana została na wniosek Spółka "A" S.A. w L. z dnia [...] sierpnia 2011 r. zmodyfikowany wnioskiem z dnia [...] września 2011 r. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i stanowiącej własność Z.M. obejmującej działki nr 487,480, 479 położonej w miejscowości N.Ż., obr Ł. poprzez wyrażenie dla Spółka "A" SA z siedzibą w L. zgody na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomości położonej w ziemi na głębokości ok 0,9 m linii kablowej SN 15 kV oraz wymianie istniejącego na działce nr 487 słupa linii napowietrznej 15 kV będących częścią linii stanowiącej odgałęzienie Ł. 3 – zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego miejscowości Ł. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy w N.Ż. z dnia [...] lutego 2006 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miejscowości Ł. działka nr 487 położona jest na terenach użytkowanych rolniczo, oznaczonych na rysunkach planu symbolem RI, natomiast działki nr: 479 i 480 położone są na terenach użytkowanych rolniczo, bez prawa zabudowy, oznaczonych na rysunkach planu symbolami R8 i R9. Z § 3 zawartego w Rozdziale II ww. planu pod tytułem "Ustalenia obowiązujące na całym obszarze objętym planem" wynika, że w granicach całego obszaru objętego planem miejscowym dopuszcza się lokalizowanie niewyznaczonych na rysunku planu urządzeń i sieci infrastruktury technicznej o charakterze lokalnym, koniecznych dla obsługi wyznaczonej funkcji. Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 pkt 4, dla terenów zainwestowania oznaczonych poszczególnymi symbolami obszaru objętego planem, ustala się następujące zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej: zaopatrzenie w energię elektryczną na warunkach określonych przez właściciela sieci, z istniejących sieci w obszarze planu. Dopuszcza się budowę i przebudowę sieci oraz urządzeń elektroenergetycznych.
W powołanym planie nie ma definicji inwestycji lokalnej, termin ten występuje natomiast w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W art. 2 pkt 5 powołanej ustawy zawarta jest definicja inwestycji celu publicznego, przez którą należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym i wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizacje celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami(Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 z późn. zm.).
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 3 pkt 4a cyt. ustawy w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Ł. w Gminie N.Ż. obrazujący działki objęte wnioskiem inwestora (karta akt admin I inst. nr 53-59). Na rysunku planu nie jest uwidoczniona inwestycja liniowa SN kV 15, której dotyczy zaskarżona decyzja. Zwrócić należy uwagę, że przebieg inwestycji liniowej, przy zaistnieniu przesłanek określonych w art. 124 ust. 1 ustawy będzie determinował granice przedmiotowe to jest zakres i sposób ograniczenia prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego. W przeciwnym wypadku, to jest braku wskazania w planie miejscowym przebiegu inwestycji liniowej, dochodziłoby do nieuprawnionego przekazania części władztwa planistycznego każdemu potencjalnemu inwestorowi, co jest sprzeczne z art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Innymi słowy organ nie może ograniczyć sposobu wykonywania prawa własności czy użytkowania wieczystego poza granice wynikające z planu miejscowego.
Należy również mieć na względzie treść art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek (ust. 2 art. 6). W procedurze kształtowania polityki przestrzennej interes jednostki wskazany w art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może zostać pominięty, a wiec należy brać pod uwagę nie tylko walory ekonomiczne przestrzeni (art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy) czy potrzeby interesu publicznego, ale kwestie ochrony prawa własności. tak też nakazuje interpretować władztwo planistyczne między innymi art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który chroni interes indywidualny (wyrok NSA z 15.06.2012 r. sygn. akt II OSK 710/12 LEX nr 1216757). Sąd podziela również pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 31 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go/ 579/07, LEX nr 357505), że samo odwołanie się w decyzji do planu miejscowego jest niewystarczające. W samym planie zagospodarowania nie jest możliwe określenie zakresu ograniczenia prawa do korzystania z nieruchomości. Dopiero na podstawie jego ustaleń organy określają, w stosunku, do których nieruchomości muszą zostać wydane decyzje o ograniczeniu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy. W związku z tym, to w tej decyzji konieczne jest określenie sposobu dokonanych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości.
Z wyżej przywołanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że inwestycją lokalną w rozumieniu tej ustawy jest inwestycja o zasięgu gminnym, której przebieg winien być uwidoczniony w części graficznej planu miejscowego. Regulacja zawarta w § 3 – rozdziału II Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miejscowości Ł. z dnia [...] lutego 2006 r. dopuszczająca lokalizowanie niewyznaczonych na rysunku planu urządzeń i sieci infrastruktury technicznej nie może stanowić podstawy do ograniczenia korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ustawy, z tej przyczyny, że przebieg inwestycji celu publicznego nie został uwidoczniony w części graficznej planu miejscowego.
W rozpoznawanej sprawie tak zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji orzekają jedynie o ograniczeniu na rzecz Spółka "A" S.A w L. sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w Ł. gmina N.Ż. obejmującej działki nr 487, 480, 479 o pow. 1,21 ha stanowiącej własność Z.M. przez założenie i przeprowadzenie na opisanej nieruchomości linii kablowej doziemnej ułożonej na głębokości 0,9 m o łącznej długości około 780m w pasie technologicznym o szerokości około 2 m wzdłuż granicy działek oraz na wymianę istniejącego słupa na działce nr 487 słupa linii napowietrznej 15 kV będącej częścią zadania inwestycyjnego "Połączenia linii SN Linii 15 kV N.– Ł. z linią 15 kV N. – K. odgałęzienie Ł. W pkt 3 sentencji decyzji zobowiązano właścicielkę do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwania awarii przewodów i urządzeń.
Przytoczona sentencja decyzji organu I instancji wskazuje, ze ograniczenie korzystania z dotyczy całej powierzchni wszystkich trzech działek, nie wskazano również, wzdłuż których granic działek będzie biegł projektowany kabel. Zatem ograniczenie korzystania z prawa własności nastąpiło ponad potrzeby inwestora dla realizacji inwestycji opisanej we wniosku. Wniosek o ograniczenie korzystania z prawa własności dotyczy całych powierzchni wymienionych w nim działek, ale z opisu planowanej inwestycji wynika, że do jej realizacji niezbędny jest tylko pas o szerokości 2 m, przy czym we wniosku nie wskazano wzdłuż, których granic działek ma być realizowana inwestycja. Ustalanie z inwestorem tej kwestii w istocie doprowadziłoby do sytuacji, w której to inwestor określa przebieg inwestycji celu publicznego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne w trybie art. 124 ustawy, a trasa inwestycji liniowej nie wynika z planu miejscowego obowiązującego na terenie miejscowości Ł. W ocenie Sądu, takie działanie stanowi naruszenie przesłanek podmiotowych i przedmiotowych władztwa planistycznego przysługującego wyłącznie gminie. Z punktu oceny legalności działań gminy, w realiach niniejszej sprawy, wydanie decyzji w trybie art. 124 ustawy dla inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym będzie w wyniku odpowiedniej zmiany obowiązującego planu miejscowego poprzez uwidocznienie przebiegu tej inwestycji. Dodać wypada, że organy w ogóle nie odniosły się do zarzutów skarżącej, że inwestycja ma charakter ponadlokalny, gdyż wykracza poza granice gminy N.Ż. Ustalenie tej kwestii wymagało przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, co w rozpoznawanej sprawie nie zostało uczynione.
Sąd akceptuje również pogląd zawarty w tezach powoływanego już wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 marca 2009 r. sygn akt II SA/Lu 2/09, że w art. 124 ust. 1 ustawy ustawodawca zawarł określenie "zgoda" właściciela. Nie jest to ścisłe, gdyż w istocie mamy do czynienia z dwiema stronami: jedną jest właściciel danej nieruchomości, a drugą inwestor ubiegający się o dostęp do przedmiotowej nieruchomości w konkretnie określonym celu. Z powyższego wynika, że w rzeczywistości "zgoda" przybiera postać umowy. Skoro "zgoda" właściciela nieruchomości ma obejmować – pod względem treści – wszystkie warunki związane z udostępnieniem nieruchomości, to decyzja ograniczająca na rzecz inwestora sposób korzystania z nieruchomości, która ma zastąpić "zgodę" (w przypadku jej braku), powinna zawierać takie same elementy (teza nr 1). Przerwanie rokowań w trakcie uzgadniania wysokości odszkodowania, gdy z notatek dokumentujących przebieg rokowań oraz sekwencji występowania w czasie udokumentowanych w nich stanowisk strony skarżącej i inwestora wynikało, że istniała realna możliwość uzgodnienia wysokości odszkodowania, wypacza rolę rokowań unormowanych w art. 124 ust. 3 ustawy (teza nr 3).
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się protokół spisany w dniu 26 sierpnia 2010r. (karta akt admin nr 20), z treści którego wynika, że Z.M. domagała się jednorazowego odszkodowania w kwocie 67 000 zł, ale wyraziła zgodę na kwotę 30 000 zł zaproponowaną przez pełnomocników inwestora. Z treści protokołu z dnia 21 października wynika, że skarżąca przyjęła propozycję 20 000 zł tytułem jednorazowego odszkodowania, czego dowodzą przekreślone pkt 4 i 5 protokołu. Natomiast nie została zaakceptowana propozycja wypłaty tytułem jednorazowego odszkodowania kwoty 5 700 zł, co wynika z protokołu z dnia 27 kwietnia 2011 r. Zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko co do oceny, że pomiędzy inwestorem a właścicielką nieruchomości nie doszło do porozumienia, co do warunków realizacji inwestycji, a działania inwestora nie dowodzą woli zawarcia porozumienia.
Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego w tym art. 124 ust. 1 ustawy oraz przepisów prawa procesowego wobec przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., co skutkowało niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy i należy ocenić jako mający istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje obydwu instancji, gdyż wskazane naruszenie przepisów odnosi się do decyzji organu I i II instancji.
Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą związane ocena prawną wyrażoną przez Sąd odnośnie ustaleń Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miejscowości Ł. z dnia [...] lutego 2006 r. w kontekście wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło