II SA/Rz 33/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu pełniącego funkcję obiektu rekreacji indywidualnej - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. A. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wraz z trzema innymi osobami decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu pełniącego funkcję obiektu rekreacji indywidualnej. Wezwany do solidarnego uiszczenia wraz z pozostałymi skarżącymi kwoty 500 zł tytułem wpisu od przedmiotowego środka zaskarżenia wymieniony złożył wniosek o zwolnienie od tej opłaty i ustanowienie adwokata. Podniósł, że wydatek ten jest dla niego obecnie zbyt dużym obciążeniem, którego nie jest w stanie ponieść. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Obydwoje są emerytami. Wysokość ich świadczeń to 1611,67 zł oraz 2346,02 zł. Majątek wymienionych to mieszkanie o pow. 59 m.kw., nieużytek rolny o pow. 8 arów i 43 m.kw. (udział 1/4) oraz ośmioletni samochód osobowy. Z kolei żona wnioskodawcy jest także właścicielką nieużytku rolnego o pow. 20 arów. Stałe comiesięczne wydatki to: 800 zł – utrzymanie mieszkania, 680 zł –kredyt, 176 zł –media, telefon, ubezpieczenie na życie, 100 – leczenie, 150 zł - "zobowiązania ratalne". Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Prawo pomocy to instytucja o szczególnym charakterze. Stanowi ona mianowicie wyjątek od zasady ponoszenia przez strony postępowania związanych z tym postępowaniem kosztów, którą wyraża art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przedmiotowa pomoc skierowana jest do osób w trudnej sytuacji materialnej. Ustawodawca przewidział dwa rodzaje wsparcia, a mianowicie w zakresie całkowitym, na które składa się zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz w zakresie częściowym tzn. obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata. W tym pierwszym wypadku, przesłankę stanowi niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), natomiast częściowy wymiar prawa pomocy adresowany jest do osób, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Strona ubiegająca się o sfinansowanie jej kosztów udziału w danym postępowaniu powinna wykazać, że jej sytuacja odpowiada którejś z wymienionych wyżej przesłanek powyższego. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, A. B. nie wykazał, by wymagał pomocy od Państwa. Przede wszystkim należy podkreślić, że wymieniony, jak też jego żona dysponują stałymi i obiektywnie rzecz biorąc nie najniższymi dochodami, co dotyczy zwłaszcza żony wnioskodawcy. Podana przez skarżącego we wniosku suma comiesięcznych wydatków to 1906 zł. Nie obejmuje ona wprawdzie tego podstawowego tj. na żywność, lecz trudno przypuszczać, by jego wysokość wyczerpywała pozostałą część dochodów rodziny tj. kwoty ok 2051 zł. Wysokość tej ostatniej wynika z porównania wielkości comiesięcznego dochodu wnioskodawcy i jego żony (3957,69 zł) z ich miesięcznymi wydatkami (1906 zł). Należy także mieć na względzie, że zobowiązania stron o charakterze prywatnoprawnym nie mają pierwszeństwa w spłacie przed tymi publicznoprawnymi, o ile nie dotyczą zaspokojenia podstawowych potrzeb człowieka. Tymczasem wnioskodawca wskazał na comiesięczne obciążenie domowego budżetu w postaci kredytu (680 zł) oraz "zobowiązania ratalnego" (150 zł) bez jednoczesnego podania celu, z którego realizacją są one związane. Także wydatkom z przeznaczeniem na telefon czy ubezpieczenie na życie trudno przyznać takie pierwszeństwo (w przypadku wnioskodawcy jest to kwota 176 zł miesięcznie). Na uwagę przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku zasługuje także fakt, iż A. B. zobowiązany jest do uiszczenia wszelkich kosztów sądowych w sprawie solidarnie z trójką innych skarżących. Tym samym, możliwe jest rozłożenie powyższego ciężaru na poszczególne osoby tak, aby możliwe było jego poniesienie przez wymienione osoby tj. stosownie do ich indywidualnej sytuacji materialnej. Z tych wszystkich względów orzeczono o odmowie przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Nie wykazał on bowiem, by potrzebne mu było jakiekolwiek wsparcie ze środków publicznych. Przeciwnie, przedstawione przez A. B. dane świadczą o jego dobrej kondycji finansowej, a tym samym o możliwości samodzielnego poniesienia kosztów zainicjowanego m. in. przez niego postępowania. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.