II SA/Rz 331/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie przyznania pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej postanawia I. Umorzyć postępowanie o przyznanie S. J. prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla skarżącego adwokata. II SA/Rz 331/08 U z a s a d n i e n i e S. J. w złożonym przez siebie wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu w miejsce wskazania faktów potwierdzających zasadność wniosku zakwestionował prawidłowość postępowania prowadzonego w jego sprawie przez organ I instancji, tj. Prezydenta Miasta M. działającego poprzez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. Wg zawartego w dalszej części wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący jest osobą samotnie zamieszkującą w mieszkaniu komunalnym o pow. 38 m² i nie posiada żadnych wartościowych składników majątkowych. Utrzymuje się z zasiłku celowego z pomocy społecznej, zaś przysługujący mu dodatek mieszkaniowy przelewany jest bezpośrednio na konto Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w M. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych m.in. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zatem sprawa stanowiąca przedmiot skargi objęta jest zakresem regulacji tego artykułu, S. J. jest z mocy ustawy zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie. Zatem jego wniosek o zwolnienie od nich nie może zostać merytorycznie rozpatrzony, a objęte nim postępowanie podlega umorzeniu. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata podlega rozpatrzeniu pod względem spełnienia zawartej w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują automatycznego ustanawiania zastępcy prawnego dla osoby zwolnionej od kosztów sądowych lub korzystającej z ustawowego zwolnienia od nich). Dokonana w kontekście tej regulacji analiza możliwości płatniczych skarżącego nie pozostawia wątpliwości co do braku jakichkolwiek możliwości ustanowienia przez niego adwokata z wyboru. Nie dysponuje on żadnymi środkami finansowymi, które mogłyby być na ten cel przeznaczone. Za wystarczające w tym zakresie nie może być w żaden sposób uznane ewentualne wsparcie uzyskiwane przez niego w ramach pomocy społecznej, niezależnie od tego iż część tej pomocy (dodatek mieszkaniowy) jest przekazywany bezpośrednio na konto zarządcy budynku, w którym znajduje się zajmowany przez niego lokal mieszkalny. Warto przy tym zauważyć, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte na skutek skierowanego do MOPS w M. wniosku S. J. o udzielenie mu pomocy finansowej do chwili obecnej nie doprowadziło do jej udzielenia z uwagi na brak jego współdziałania w ustaleniu okoliczności decydujących o przyznaniu tej pomocy. Gdyby jednak nawet taka pomoc została mu przyznana, z pewnością nie skutkowałoby to odmienną oceną jego możliwości poniesienia kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie objętej skargą. Skarżący nie dysponuje także żadnymi oszczędnościami czy wartościowymi składnikami majątkowymi, które w wyniku ewentualnego spieniężenia mogłyby być na ten cel przeznaczone. Ubocznie należy zwrócić uwagę na dodatkowe okoliczności rzutujące na ocenę sytuacji osobistej i materialnej skarżącego, a wynikające z akt administracyjnych sprawy. Zawarte w nich zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w M. potwierdza, iż skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy (skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od 14 grudnia 1999 r.). Wynika z nich ponadto, iż skarżący nie posiada żadnych bliskich osób, na których pomoc mógłby liczyć. Jego wiek (60 lat) i stan zdrowia wynikający z zaświadczenia lekarskiego po badaniu przeprowadzonym przez lekarza psychiatrę w znacznym zaś stopniu ogranicza możliwość podjęcia przez niego działań (np. pracy zarobkowej) zmierzających do poprawy swojej sytuacji materialno – bytowej. W tym stanie rzeczy uzasadnione jest pozytywne ustosunkowanie się do wniosku skarżącego i ustanowienie dla niego zastępcy prawnego w osobie adwokata, czego jedyną przesłankę stanowi rzeczywisty brak możliwości poniesienia związanych z tym wydatków. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 258 § 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.