II SA/Rz 332/09

WyrokWSA w Rzeszowie2009-11-03

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie o ochronę posiadania stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego, uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie o ochronę posiadania stanowi prejudykat dla postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego. Opuszczenie lokalu, będące przesłanką wymeldowania, obejmuje nie tylko fizyczny brak przebywania, ale także zamiar nieprzebywania w nim, co może być badane w postępowaniu posesoryjnym. W związku z tym, skarżone postanowienie Wojewody, uchylające postanowienie o zawieszeniu postępowania, naruszało art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na postanowienie Wojewody, które uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania J. K. i małoletniej A. K. z lokalu. Wojewoda uznał, że złożenie przez skarżącego pozwu o ochronę posiadania nie stanowi zagadnienia wstępnego dla sprawy o wymeldowanie, co było podstawą do uchylenia postanowienia o zawieszeniu. Skarżący domagał się uchylenia postanowienia Wojewody, wskazując, że postępowanie posesoryjne ma zapewnić mu powrót do lokalu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r., [...] Wojewoda uchylił postanowienie Prezydenta Miasta S. W. z dnia [...] stycznia 2009 r., [...] orzekające o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania J. K. i małoletniej A. K. z lokalu w S. W. przy ul. J. K. 1. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda nie mogło być uwzględnione, gdyż postanowienia Prezydenta Miasta S. W. narusza art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. W ocenie organu odwoławczego wystąpienie przez żalącego do sądu cywilnego z powództwem o ochronę posiada nie stanowi zagadnienia wstępnego dla sprawy o wymeldowanie z pobytu stałego, zatem nie było podstaw do zawieszania postępowania z powołaniem się na konieczność rozstrzygnięcia kwestii wstępnej. Stanowisko swoje Wojewoda wsparł tezami wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r., II OSK 561/05, LEX 194344 oraz z dnia 18 kwietnia 2002 r., V SA 2353/01. W świetle tych wywodów charakter i przyczyny opuszczenia lokalu przez osobę wymeldowaną podlegają ocenie organów rozpoznających sprawę i w żaden sposób nie wiążą się z koniecznością ustalania tych okoliczności przez sąd cywilny. Z tych powodów Wojewoda przyjął, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania przez Prezydenta S. W. Z postanowieniem Wojewody nie zgodził się J. K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wskazał, że złożony przez niego pozew o odmowę posiadania ma zapewnić jemu i córce powrót do zajmowanego lokalu. Wskazując tę okoliczność skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem określone środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga J. K. jest zasadna. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stwierdza, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu między organem a skarżącym jest określenie charakteru prawnego postępowania posesoryjnego z punktu widzenia postępowania w sprawie wymeldowania, ilekroć z takim powództwem występuje osoba, w stosunku do której ma być orzeczone wymeldowanie. W ocenie Wojewody postępowanie prowadzone przed sądem cywilnym nie ma związku z wymeldowaniem, któremu można by przypisać cechę z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd takiego stanowiska nie podziela. Przyjmuje, że rozstrzygnięcie w zakresie ochrony posiadania jest prejudykatem dla wymeldowania z pobytu stałego. Wniosek taki jest konsekwencją art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. nr 139, z 2006 r., poz. 993 ze zm./ gdyż o prejudycjalnym charakterze postępowania można orzekać tylko w oparciu o przepis prawa materialnego, który stanowi podstawę określenia indywidualnych praw lub obowiązków. W kontekście tak określonych warunków zakwalifikowania sprawy jako prejudykatu dla innego orzeczenia stwierdzić należy, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych wymaga dla skutecznego orzeczenia o wymeldowaniu opuszczenia miejsca stałego pobytu. Bez wątpienia opuszczenie jest nie tylko fizycznym nie przebywaniem w oznaczonym miejscu ale także zamiarem nie przebywania w nim. Tylko w ten sposób może być ono odróżnione od faktycznego niezamieszkiwania pod oznaczonym adresem. Akcentowanie jak chce organ tylko faktu braku przebywania w oznaczonym lokalu nie spełnia warunku opuszczenia tego miejsca. W przypadku sporu co do charakteru nie zamieszkiwania w lokalu pod oznaczonym adresem, postępowanie o ochronę posiadania stanowi istotny element oceny tego zdarzenia. Skoro skarżący domaga się ochrony posiadania, to w ocenie Sądu dowodzi braku zamiaru opuszczenia miejsca zameldowania, oczywiście dobrowolnego, bo tylko takie ma znaczenie przy wymeldowaniu. Z tego więc powodu Sąd uznał, że skarżone postanowienie narusza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i z tego powodu orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło