II SA/Rz 335/08

WyrokWSA w Rzeszowie2008-11-25

Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Magdalena Józefczyk, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeśli jedna ze stron nie wyraziła na to zgody, mimo że druga strona podnosi argument o toczącym się postępowaniu o ubezwłasnowolnienie tej pierwszej strony?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił zawieszenia postępowania. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a., fakultatywne zawieszenie postępowania wymaga łącznego spełnienia czterech przesłanek, w tym zgody wszystkich stron. Ponieważ jeden z uczestników postępowania nie wyraził zgody na zawieszenie, organ nie mógł zawiesić postępowania. Okoliczność dotycząca postępowania o ubezwłasnowolnienie, podniesiona po wydaniu zaskarżonego postanowienia, nie mogła zostać uwzględniona przez sąd orzekający na podstawie stanu faktycznego i prawnego z dnia wydania aktu.
Stan faktyczny
Przedmiotem skargi było postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia spraw podziałowych po jej zmarłych rodzicach. Uczestnik postępowania, brat skarżącej, nie wyraził zgody na zawieszenie. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące braku świadomości uczestnika przy składaniu oświadczenia oraz toczącego się postępowania o jego ubezwłasnowolnienie.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Wojewody z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala- II SA/Rz 335/08 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody z dnia [...].04.2008 r. nr [...] wydane w wyniku zażalenia B. J. na postanowienie Starosty z dnia [...].01.2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości – utrzymujące w mocy w/w postanowienie. W podstawie prawnej powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że przed Starostą toczy się postępowanie z wniosku B. J. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W toku tegoż postępowania wnioskodawczyni wniosła o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia spraw podziałowych po jej zmarłych rodzicach na rzecz których zostało dokonane wywłaszczenie nieruchomości, których zwrotu żąda. Uczestnik postępowania – M. J. – w dniu 21.01.2008 r. złożył oświadczenie, w którym nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W/w okoliczności dały podstawę do odmowy zawieszenia postępowania stosownie do art. 98 § 1, art. 101 § 2 i 3 k.p.a. W zażaleniu do Wojewody B. J. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawie i uwzględnienie jej wniosku o zawieszenie postępowania wskazując, że jej brat nie zdawał sobie sprawy ze złożonego oświadczenia, a nadto zakończone postępowanie działowe jest niezbędną przesłanką do sprawy zwrotu nieruchomości. Wojewoda rozpoznając zażalenie nie uwzględnił zażalenia i wskazanych w nim zarzutów i wyjaśnił, że przesłanką do wszczęcia postępowania o zwrot nieruchomości jest wniosek właścicieli wywłaszczonych nieruchomości lub ich spadkobierców. Taki wniosek został złożony przez B. J., postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 22.07.2005 r. [...] i postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 20.11.1996 r. [...] zostali wskazani spadkobiercy po J. J. – właściciela wywłaszczonej nieruchomości, natomiast uczestnik postępowania nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania zwrotowego, zatem brak było podstaw do uwzględnienia zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca B. J. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie jej wniosku. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację jak w zażaleniu, a nadto dodatkowo wskazała, że jej brat M. J. ma ograniczoną zdolność do czynności prawnej i z tego tytułu toczy się postępowanie przez Sądem o jego ubezwłasnowolnienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyny wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W replice na zarzuty złożone w skardze wyjaśnił, że zarzut ubezwłasnowolnienia M. J. skarżąca podniosła dopiero na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a., nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia / art. 135 ustawy/. Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność postanowienia Wojewody z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wydane w oparciu o art. 98 § 1, art. 101 § 1 i 3 k.p.a. Art. 98 § 1 k.p.a. reguluje fakultatywne zawieszenie postępowania, stanowiąc, iż organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, a zatem spełnienie przesłanek nie pociąga obowiązku zawieszenia postępowania. Fakultatywne zawieszenie postępowania uzależnione jest od łącznego wystąpienia czterech przesłanek; 1/ w danej sprawie administracyjnej toczy się postępowanie, 2/ jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, 3/ w postępowaniu pozostałe strony wyrażą na to zgodę, 4/ zawieszenie postępowania nie zagraża interesowi społecznemu. Wymienione w art. 98 § 1 k.p.a. przesłanki warunkują możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego i niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że organ nie może zawiesić postępowania administracyjnego w tym trybie. Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne w przestawionej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej, która jest stroną postępowania na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. Prawidłowo więc organ pismem z dnia 20.12.2007 r. zwrócił się do drugiej strony postępowania M. J. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. W oświadczeniu z dnia 21.01.2008 r. złożonym w obecności pracownika organu uczestnik postępowania nie wyraził zgody na zawieszenie przedmiotowego postępowania. Oznacza to, że w sprawie niniejszej nie zaistniały ustawowe przesłanki do fakultatywnego zawieszenia postępowania. W ocenie Sądu należy uznać, że organ prawidłowo odmówił zawieszenia postępowania a zarzuty złożone przez skarżąca należy uznać za nieuzasadnione. Wskazać należy , że stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a., Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu i zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu nie podlega uwzględnieniu. Podniesiona przez skarżącą okoliczność w sprawie toczącego się postępowania o ubezwłasnowolnienie uczestnika postępowania M. J. nastąpiła po wydaniu zaskarżonego orzeczenia , zatem nie podlega uwzględnieniu. Natomiast prawomocne orzeczenie Sądu o ubezwłasnowolnieniu jest podstawą do obligatoryjnego zawieszenia postępowania /art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a./ i w przypadku uzyskania takiego orzeczenia w toku toczącego się postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości skarżąca winna powiadomić organ o tym fakcie, który będzie zobligowany do zawieszenia postępowania. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło