II SA/Rz 335/12

WyrokWSA w Rzeszowie2012-06-22

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Ewa Partyka, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne (art. 29 Prawa wodnego) w sprawie nakazania Gminie wykonania basenu odparowującego w celu uregulowania stosunków wodnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy nie zebrały kompletnego materiału dowodowego i nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego, co narusza przepisy k.p.a. (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3). W szczególności, nie przeprowadzono wystarczających dowodów, aby ustalić, czy i jakie działania właściciela gruntu doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie i czy zmiana ta spowodowała szkody w budynku sąsiednim, a także jaki sposób usunięcia szkodliwego oddziaływania byłby właściwy. Sąd wskazał na potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Gminie wykonanie basenu odparowującego w celu uregulowania stosunków wodnych, po tym jak wnioskodawca A. S. zgłosił, że woda pojawia się w jego piwnicy w wyniku zasypania istniejącego zbiornika wodnego przez Gminę. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję nakazującą wykonanie basenu. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając organom brak kompletnego materiału dowodowego i nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, w tym opinii wskazujących na wątpliwość co do skuteczności budowy zbiornika.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto [...] kwotę 540 zł /słownie: pięćset czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Gminy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej określanego jako SKO) z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] nakazującą Gminie wykonanie basenu odparowującego na działce nr ewid. 745/4 obręb nr 217, położonej w R. zgodnie z projektem budowlano-wykonawczym opracowanym przez W. K., w terminie 12 miesięcy od dnia ostateczności decyzji. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.- Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm., określanej dalej jako u.p.w.). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że SKO po rozpoznaniu wniosku Prezydenta z dnia 23 grudnia 2009 r. o wyznaczenie organu do przeprowadzenia postępowania w sprawie zmiany stanu wody na gruncie z wniosku A. S., który domagał się nakazania właścicielowi działki nr 745/4 obr. 217 położonej przy ul. Z. w R. wykonania zbiornika wodnego o pow. 90 m² i głębokości 1,5m - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] wyznaczyło do jej załatwienia Burmistrza. W sprawie orzekało już SKO, które decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], którą odmówiono A. S. uwzględnienia roszczenia o nakazanie właścicielowi działki nr 745/3 obr. 217, położonej przy ul. Z. w R. wykonania zbiornika wodnego o pow. 90 m², głębokości 1,5 m i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] nakazał Gminie wykonanie basenu odparowującego na działce nr ewid. 745/4 obręb nr 217, położonej w R. zgodnie z projektem budowlano-wykonawczym opracowanym przez W. K. w terminie 12 miesięcy od dnia ostateczności decyzji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że według wskazań A. S. w niniejszej sprawie zmiana stanu wody na gruncie nastąpiła wskutek zasypania zbiornika wodnego na działkach nr ewid. 745/4 i 745/1 w R. W wyniku tego zdarzenia na działce A. S. w piwnicy budynku mieszkalnego znajduje się woda, także w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 31 marca 2011 r. stwierdzono, że w piwnicy A. S. znajdowała się woda, a ściany były zawilgocone. Jednocześnie organ podniósł, że w trakcie rozprawy przeprowadzonej w dniu 15 czerwca 2010 r. A. S. dostarczył zdjęcia obrazujące występowanie wody w piwnicy, które potwierdzają dodatkowo ustalenia zawarte w decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. Burmistrz w kontekście poczynionych uwag stwierdził, że w sprawie niewątpliwie został zmieniony stan wody na gruncie - poprzez zasypanie zbiornika wodnego, a wnioskodawca poniósł szkody związane z tym zdarzeniem, stąd zachodzą przesłanki określone w art. 29 ust. 1 i 3 u.p.w. Organ wyeksponował, że Gmina opracowała szereg dokumentów i uzyskała wymagane prawem decyzje na wykonanie basenu odparowującego na działce nr ewid. 745/4, obr. 217 położonej w R. i poniosła koszty na to przedsięwzięcie, zatem jej działanie było zamierzone. Reasumując Burmistrz stwierdził, że Gmina planowała wykonanie basenu odparowującego na działce nr ewid. 745/4, zgodnie z projektem budowlano - wykonawczym opracowanym przez W. K., a obecne jej działania są nieuzasadnione, gdyż opracowanie projektu budowlano-wykonawczego i uzyskanie w tym zakresie decyzji administracyjnych było działaniem zamierzonym i przewidzianym do zrealizowania. W odwołaniu od tej decyzji Gmina wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Poddała w wątpliwość pogląd, że budowa zbiornika odparowującego usunie wszystkie problemy związane z zalewaniem piwnic budynku należącego do A. S. Według odwołującej się Gminy gdyby taki zbiornik powstał, to po ulewach z czerwca 2010 r. i lipca 2011 r. zamieniłby się on w regularne jezioro, podmywając korpus drogi i nawadniając dodatkowo okolicę. W ocenie Gminy nie doszło do naruszenia przez nią stosunków wodnych, a roszczenia A. S. nie są zasadne. Gmina bowiem po zasięgnięciu opinii specjalistów, świadomie uznała, że wybudowanie zbiornika nie poprawi stosunków wodnych i dotąd nie nastąpiło nic co pogląd ten podważyłoby. SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., opisaną na wstępie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie ma wątpliwości, iż Gmina jako właściciel działki położonej w R. oznaczonej nr ewid. 475/4 zasypała istniejący zbiornik wodny na działkach o nr ewid. 745/4 i 745/1 położonych w R. czego sama nie kwestionuje. Jednocześnie odwołująca się planowała wykonanie basenu odparowującego na działce nr ewid. 745/4 położonej w R., zgodnie z projektem opracowanym przez W. K. w związku z zasypaniem istniejącego wcześniej zbiornika. Natomiast szkoda powstała na działce A. S. i tego odwołująca się Gmina nie kwestionuje. Objawia się ona występowaniem wody w piwnicy należącego do w/w budynku mieszkalnego oraz zawilgoceniem ścian. W kontekście powyższego Kolegium uznało za zbyteczne powoływanie w sprawie biegłego z zakresu hydrologii celem stwierdzenia, czy istotnie dokonano zmiany stosunków wodnych. Nadmieniło, że zasypany zbiornik wodny na w/w działkach dotychczas pełnił swoją funkcję bez zarzutu, a jego zasypanie powoduje szkodliwą zmianę stanu wody na gruntach A. S. W ocenie Kolegium pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem zaistniał wyraźnie związek przyczynowo-skutkowy. Reasumując Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji pozostaje w zgodności z prawem, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, w należycie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, a zarzuty odwołania uznało za sformułowane zbyt ogólnie. W skardze na tę decyzję Gmina wniosła o uchylenie decyzji obydwu instancji oraz przekazanie sprawy Burmistrzowi do ponownego rozpatrzenia, a także zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu Gmina podniosła, że decyzja organu I instancji została wydana bez zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a Kolegium nie rozważyło wszystkich okoliczności sprawy i bezkrytycznie zaakceptowało wnioski Burmistrza. Zarzuciła, że Kolegium nie wzięło pod uwagę wyjaśnienia, że gdy przystąpiono do wykonywania zbiornika, zaczął osuwać się teren, na którym zlokalizowano ekrany akustyczne. Prace przerwano i po konsultacji z projektantem ze zbiornika zrezygnowano, uznając, że jego wykonanie może przynieść więcej szkód niż pożytku. Skarżąca Gmina podobnie jak w odwołaniu powtórzyła, że nie naruszyła stosunków wodnych, a roszczenia A. S. uznała za bezzasadne. Konkludując skarżąca podniosła, że Kolegium poszło po linii najmniejszego oporu, akceptując wnioski Burmistrza, tymczasem koszt budowy zbiornika może wnieść nawet 100 tysięcy złotych. Wyraziło stanowisko o celowości wykonania opinii biegłego przed nakazaniem stronie poniesienia wielokrotnie wyższych kosztów, których rezultaty mogą nie usunąć problemów A. S., a jeszcze ten problem powiększyć, bo zbiornik powstałby w pobliżu jego domu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po rozpatrzeniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. Na wstępie należało wyjaśnić stanowisko Sądu związane z żądaniem wykazania się przez występującego za skarżącą Gminę radcę prawnego właściwym pełnomocnictwem. Do skargi bowiem zostały załączone pełnomocnictwo udzielone przez Prezydenta Dyrektorowi Miejskiego Zarządu Dróg uprawniające do zastępowania w charakterze zarządcy dróg publicznych na terenie R. i Gminy we wszelkich sprawach dotyczących realizacji ustawowych i statutowych zadań Miejskiego Zarządu Dróg, w tym m.in. do spraw wymienionych w pkt I – III tego pełnomocnictwa z dnia 9 listopada 2011 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg udzielił dalszego pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu. Jednakże w ocenie Sądu w/w pełnomocnictwo z dnia 9 listopada 2011 r. nie obejmowało sprawy, której przedmiotem jest naruszenie stosunków wodnych w oparciu o przepis art. 29 ustawy prawo wodne, a w dalszej konsekwencji także postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą na decyzję ostateczną wydaną w takiej sprawie. Sprawa o regulowanie stosunków wodnych m.in. na nieruchomości, która nie leży w pasie drogowym (a z całą pewnością nie leży w tym pasie zgodnym z definicją z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115). Z akt sprawy nie wynika też, aby działka nr 745/1 została nabyta pod pas drogowy drogi publicznej bądź na potrzeby zarządzania drogami (art. 20 pkt 17 i 18 ustawy o drogach publicznych). Także z nadesłanego Statutu Miejskiego Zarządu Dróg nie wynika, aby sprawa o uregulowanie stosunków wodnych mieściła się w statutowych zadaniach tej jednostki. Nie miało przy tym znaczenia, iż w Gminie nie ma jednostki organizacyjnej, która w zakresie swych kompetencji miałaby tego rodzaju sprawy, skoro w takiej sytuacji Prezydent mógł udzielić pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem występowanie przed tut. Sądem w niniejszej sprawie. Brak właściwego pełnomocnictwa został jednakże usunięty, a zdziałane przez pełnomocnika czynności procesowe, potwierdzone przez mocodawcę. Sprawa administracyjna, która jest przedmiotem kontroli Sądu została wszczęta na wniosek A. S., który od początku twierdził, że to na skutek zasypania istniejącego wcześniej na działkach nr 745/4 i nr 745/1 w obr. 217 w R. zbiornika wodnego w piwnicy należącego do niego budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce ewidencyjnej nr 745/3 pojawia się woda, powodując zawilgocenie murów. Z akt sprawy wynika, iż posadzka w piwnicy budynku należącym do A. S. jest gruntowa i że w piwnicy tej pojawia się woda, zalewając to pomieszczenie i powodując zawilgocenie murów. Okoliczności te nie są kwestionowane przez strony. Poza sporem pozostaje fakt zasypania zbiornika wodnego o powierzchni około 400 m 2 w trakcie robót związanych z wykonaniem inwestycji drogowej, który to zbiornik istniał na działkach nr 745/4 i nr 745/1. W sąsiedztwie w/w działek została zrealizowana inwestycja drogowa, część tzw. obwodnicy północnej miasta R. w oparciu o projekt sporządzony przez projektantów z Pracowni Studiów i Projektantów Drogowych K. s.c. M. B., A. Z. z K. z 2003 r. Gmina legitymuje się ostatecznymi decyzjami Prezydenta z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zbiornika odparowującego na działce nr 745/4 w obrębie 217 położonej przy ul. Z. w R. oraz z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę tego zbiornika. Jak wynika z tej ostatniej decyzji projekt na wykonanie tzw. basenu odparowującego został wykonany przez inżyniera budownictwa – posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno – budowlanej – W. K. Według projektu powierzchnia zbiornika ma wynieść 130,5 m2. Już po uzyskaniu w/w decyzji o pozwoleniu na budowę Gmina odstąpiła od zamiaru realizacji zbiornika powołując się na opracowaną na zlecenie inwestora opinię hydrogeologiczną przez biegłego z listy Wojewody J. W. W piśmie z dnia 23 kwietnia 2008 r. Zastępca Prezydenta – M. U. powołał się na zawarte w powyższej opinii stwierdzenie tego rzeczoznawcy, iż budowa obwodnicy północnej na odcinku od ul. Z. w kierunku wschodnim do ronda nie spowodowała podniesienia poziomu wody gruntowej na działce nr 745/3 i występowania wody w części piwnicy domu A. S., oraz że jako przyczynę podniesienia poziomu wody gruntowej upatruje on zlikwidowanie powierzchniowego odpływu wody ze zbiornika oraz drenującego oddziaływania rowu na działce nr 745/3 i sąsiedniej działce od strony północnej. Wskazał, iż biorąc pod uwagę tę opinię wstrzymano budowę zbiornika wodnego, gdyż w jej świetle inwestycja ta nie przyniesie pożądanych skutków. Z akt sprawy wynika, że istniejący aktualnie rów na działce nr 754/4 (jeśli oczywiście pomyłką jest podany w piśmie z dnia 16 grudnia 2005 r. nr obrębu – podano obr. 218, a nie 217) położonej przy ul. Z. w R. został wykonany w oparciu o zgłoszenie. W aktach sprawy znajduje się opinia hydrogeologiczna sporządzona przez mgr inż. J. W. z kwietnia 2008 r. W opinii tej stwierdzono też, że nie jest zasadne podnoszenie problemu odparowywania wody ze zbiornika odparowującego. "Przewaga bowiem parowania z powierzchni wody nad wielkością opadów występuje tylko w miesiącach od maja do września, a przez pozostałą część roku (większą) jest odwrotnie. Odparowywanie wody nie będzie miało wpływu na stan wody gruntowej ocenianego terenu. Działania w kierunku zwiększenia powierzchni stawu nie przyniosą spodziewanego efektu i są ekonomicznie nieuzasadnione. W celu obniżenia poziomu wody gruntowej konieczne jest odprowadzenie jej nadmiaru przez prace melioracyjne." Inż. Wisz zwrócił również uwagę na to, iż odprowadzenie wody z dachu domu p. S. odbywa się na teren tej działki, co w opinii w/w nie jest bez znaczenia dla występowania wody w piwnicy. W aktach znajduje się także kierowane do Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni nadesłane faksem w dniu 12 września 2006 r., pismo z dnia 11 września 2006 r. projektanta inwestycji drogowej – Pracowni Studiów i Projektów Drogowych K. s.c. M. B., A. Z., w którym podnosi się także kwestię działania zbiorników odparowujących w polskich warunkach klimatycznych. Wskazuje się w nim, że w polskich warunkach klimatycznych ich działanie jest wysoce problematyczne, co potwierdziły nieskuteczne przypadki zastosowania tego typu rozwiązań przy inwestycjach drogowych – w jednym ze znanych projektantom przypadków inwestor był zmuszony do wywożenia cysternami wody opadowej z takiego zbiornika. Według autora tego pisma mgr inż. A. Z. przyjęte rozwiązania projektowe w przypadku ich kompletnego zrealizowania nie wpływają na stosunki wodne na posesji pana S. Całość bowiem wody z jezdni w pobliżu przedmiotowej posesji została odprowadzona (w stronę wschodnią) poprzez system nowej kanalizacji deszczowej bezpośrednio do istniejącego cieku, przewidziano wprowadzenie wód z rowu wzdłuż ul. Z. do projektowanej przez firmę ZUP A. W. kanalizacji deszczowej. Pod koroną drogi zaprojektowano drenaż (poniżej poziomu istniejącego terenu). Teren od strony północnej przedmiotowej drogi posiada niewielkie nachylenie w kierunku istniejącego cieku, dlatego nie przewidziano rowu u podstawy korony drogi. Z wiadomości projektantów wynika, że rów ten został wykonany w ramach robót dodatkowych przy budowie obwodnicy, co dodatkowo polepszyło spływ wody z naturalnej zlewni. Wykonane przy budowie drogi przekopy przy przełożeniu urządzeń obcych (zwłaszcza kanalizacji) pełnią funkcję dodatkowych drenów obniżających poziom wody gruntowej. W ocenie autora tego pisma inwestycja drogowa nie ma ujemnego wpływu na stosunki wodne w jej bezpośrednim sąsiedztwie, a poprawę sytuacji, na którą uskarża się pan S., zapewni zabezpieczenie domu przed wodami powierzchniowymi i gruntowymi napływającymi od strony północnej, poprzez wykonanie urządzeń powierzchniowych i drenażu opaskowego wokół budynku mieszkalnego, zapewniających sprawne odprowadzenie napływających wód. Podczas rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 31 marca 2011 r. Z. W., który miał występować jako pełnomocnik Gminy zeznał, iż "w 2004 roku w czasie przekazywania placu pod budowę drogi stwierdził, że w budynku mieszkalnym pana S. była zainstalowana pompa (...), która odprowadzała nadmiar wód pojawiających się w budynku, wtedy kiedy zbiornik istniał". Podkreślić należy, że będąca przedmiotem kontroli Sądu sprawa administracyjna została zainicjowana wnioskiem A. S. i jej przedmiotem jest uregulowanie na gruncie stosunków wodnych, które w ocenie wnioskodawcy zostały naruszone przez zasypanie zbiornika wodnego o powierzchni około 400 m2. Przepisem materialnoprawnym, w oparciu o który należało ustalić stan faktyczny i rozstrzygnąć sprawę jest art. 29 ust. 1 i 3 ustawy prawo wodne. Zgodnie z ustępem 1 właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani zmieniać kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Według art. 29 ust. 3 u.p.w. jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów, rzeczą organu prowadzącego postępowanie było ustalenie następujących okoliczności: 1) jaki był stan wody na gruncie przed wystąpieniem zjawiska zalewania piwnicy w budynku mieszkalnym A. S. na działce 745/3 i ewentualnie sąsiednich; 2) jaki jest stan wody aktualnie; 3) po porównaniu ustaleń w zakresie pkt 1 i 2, ustalenie czy nastąpiła zmiana tego stanu wody na gruncie i ewentualnie na skutek czego ona nastąpiła (jakich działań właścicieli gruntów sąsiednich), a więc także adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy tymi działaniami a zmianą stanu wody; 4) czy zmiany te wywołały szkodę na gruntach sąsiednich (na działce nr 745/3) przy uwzględnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy powyższymi czynnikami. Po ustaleniu, że spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunt oznaczony jako działka nr 745/3, należało ustalić jakie działania wyeliminują taki stan, w szczególności czy w tym celu należy przywrócić stan poprzedni, czy też wykonać konkretne urządzenia, które będą zapobiegać szkodom. W świetle wcześniej przytoczonych okoliczności, w ocenie Sądu nie został wyjaśniony – zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. stan faktyczny. W świetle zaprotokołowanych jako zeznania wskazań Z. W. należało wyjaśnić tę kwestię i przeprowadzić w tym zakresie stosowne dowody. W sytuacji, kiedy pewne fakty są sporne, rzeczą organów było ocenić zebrany na tę okoliczność materiał dowodowy, stosownie do art. 80 k.p.a. i dać temu wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Należy mieć też na uwadze, że ustalenie niektórych okoliczności będzie wymagało wiadomości specjalnych, których nie może mieć ani organ rozstrzygający sprawę ani strony czy też ich pełnomocnicy. Jeśli nie dojdzie do skutecznego zawarcia tzw. ugody administracyjnej, to organy mają rozstrzygnąć sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wobec wyżej przytoczonych okoliczności dalece wątpliwe jest, czy w istocie organy ustaliły, czy i jakie działania właściciela działki nr 745/4 i nr 745/1 (bo na nich znajdować się miał zasypany zbiornik wodny) doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie, a przede wszystkim czy jest to jedyna zmiana i przy tym – zmiana takiego rodzaju, że spowodowała szkody w postaci zalewania części piwnic w budynku A. S. i jego zawilgocenie, a w dalszej konsekwencji – jakie działania należy podjąć, aby wyeliminować to szkodliwe oddziaływanie. Także biegły, który ma w tym zakresie niezbędną wiedzę specjalistyczną powinien wskazać rozwiązanie takiej sytuacji. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy i treść wydanych decyzji trudno oprzeć się wrażeniu, że przy projektowaniu bądź realizacji inwestycji drogowej pracownicy Miejskiego Zarządu Dróg dokonali z A. S. pewnych ustaleń, których efektem było podjęcie przez Gminę starań mających na celu wykonanie spornego zbiornika. W efekcie tych działań zostały wydane: decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdzie pod realizację inwestycji drogowej zostało "podciągnięte" także wykonanie zbiornika wodnego zwanego odparowującym, a następnie wykonano projekt i uzyskano decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu tego projektu. Decyzje organów wydane w niniejszej sprawie sprawiają wrażenie "egzekucji" uzyskanego przez inwestora pozwolenia na budowę, bo skoro Gmina zamierzała wykonać ten zbiornik i ma stosowne pozwolenia, to należy go wykonać. Należy jednak mieć na uwadze, że projekt ten nie został sporządzony w ramach kompleksowych rozwiązań zastosowanych przez projektantów tej inwestycji, którzy kwestionują celowość wykonania zbiornika i mimo sprawiających wrażenie fachowości sformułowań użytych w części opisowej projektu, jak wynika z decyzji Prezydenta z dnia [...] marca 2008 r. sporządziła go osoba, która legitymuje się uprawnieniami w zakresie projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, co w ocenie Sądu poddaje w wątpliwość specjalistyczną wiedzę w zakresie uregulowania naruszonych stosunków wodnych na gruncie. Trzeba także mieć na uwadze, że biorąc pod uwagę m.in. poprzednią wielkość zasypanego zbiornika wodnego ( ok. 400 m2), jego położenie (nie tylko na działce ewid. nr 745/4 ale i nr 745/1) oraz inne zmiany w ukształtowaniu sąsiedniego terenu (realizacja inwestycji drogowej), wykonanie zbiornika wodnego według projektu zrealizowanego przez W. K. na działce nr 745/4 nie może być uznane za odtworzenie stanu poprzedniego, o którym mowa w art. 29 ust. 3 prawa wodnego. Decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 2008 r. nie jest też pozwoleniem wodno – prawnym. Opinia biegłego jest tym bardziej niezbędna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż w aktach znajduje się opinia hydrogeologiczna sporządzona na zlecenie Gminy przez J. W., w której poddaje się w wątpliwość celowość wykonania zbiornika w aspekcie wyeliminowania problemu zalewania piwnic w budynku A. S. Okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 29 prawa wodnego nie zostały więc w ocenie Sądu należycie wyjaśnione, co ewidentnie narusza art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji także art. 107 § 3 k.p.a., co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Biorąc pod uwagę także wcześniej podnoszoną problematykę związaną z brakiem wykazania umocowania Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg do reprezentowania Gminy (analogiczne pełnomocnictwa udzielone przez Prezydenta Miasta i dalsze pełnomocnictwa udzielone przez Dyrektora MZD) w sprawie, której przedmiotem jest uregulowanie stosunków wodnych m.in. na działce nr 745/4, w tym zapisy ustawy o drogach publicznych i Statutu zarządu dróg, w ocenie Sądu skarżąca Gmina nie była należycie reprezentowana jako strona postępowania administracyjnego, co także jest uchybieniem przepisom art. 32 oraz art. 40 § 1 k.p.a., które jednakże w tym wypadku nie miało wpływu na wynik sprawy. W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika radcy prawnego zgodne z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ... (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.). W dalszym postępowaniu organy wyjaśnią okoliczności wyżej wyeksponowane przez Sąd w zakresie naruszenia stosunków wodnych na gruncie, czy istotnie doszło do naruszenia tych stosunków przesłuchując przy tym szczegółowo Z. W. i ewentualnie innych świadków, jeśli tacy byli, ale także A. S., przeprowadzi dowód z opinii biegłego, który w swej opinii powinien także wskazać sposób usunięcia szkodliwego oddziaływania na grunt, na którym jest posadowiony budynek należący do A. S. – oczywiście jeśli ustali, że zmieniony został stan wody na gruncie i związek przyczynowy pomiędzy tą zmianą a szkodami w budynku na działce nr 745/3 w obr. 217, wreszcie organ rozpatrzy zebrany materiał dowodowy i stosownie do wyniku wyda decyzję. Organy dołożyć winny wszelkich starań, aby niniejsza sprawa została załatwiona w możliwie najszybszym terminie z uwagi na zagrożenie, jakie stwarza woda dla budynku mieszkalnego A. S.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło