II SA/Rz 336/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej -skargę oddala- II SA/Rz 336/08 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze. zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. odmówił po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji nr [...] dnia [...] marca 2005r. nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (rąk) poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych u W. S. byłego pracownika Fabryki B. w P. A. Sp. z o.o. w odwołaniu wniosła o zmianę decyzji przez stwierdzenie, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania choroby skóry W. S. za chorobę zawodową, ewentualnie o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego w jej powstaniu. W uzasadnieniu podniosła, iż z treści zaskarżonej decyzji wynika, że zmianie uległy istotne ustalenia, co do czynnika etiologicznego choroby skóry W. S., którym nie był butyl fenyleno-formaldechydowy, ponieważ taki nie występuje w klejach Jowatac i Jowacoll, lecz ogólnie formaldehyd zawarty w żywicy mocznikowo-formaldehydowej używanej do produkowanej w zakładzie (B.) sklejki. Skład chemiczny klejów należy uznać za bezsporny, bo wynika z kart charakterystyki kleju jak i z informacji uzyskanej od dystrybutora. Spornym jest czynnik etiologiczny uznania schorzenia W. S. za chorobę zawodową. Wątpliwości powstają ze względu na sprzeczność stanowiska samego organu sanitarnego, który stwierdził z jednej strony, że pracownik przez dłuższy okres czasu miał kontakt zawodowy z formaldehydem zawartym w żywicy mocznikowo-formaldehydowej używana do produkcji sklejki, z drugiej strony organ stwierdzenia, że wprawdzie pracownik nie miał bezpośredniego kontaktu z produkcją, ale miał kontakt z gotowym wyrobem. Z protokołu z postępowania w sprawie choroby zawodowej z 20 maja 2003r. oraz karty narażenia zawodowego z 4 grudnia 2003r. wynika jednoznacznie, że W. S. nie pracował przy wytwarzaniu sklejki, która odbywała się w innym wydziale. Praca W. S. na stanowisku pomocnika tapicera polegała na zszywaniu zszywkami materiału do sklejki, która była produktem gotowym już wyschniętym. Biegły lekarz dermatolog w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w J. w sprawie z powództwa W. S. o roszczenia uzupełniające z tytułu choroby zawodowej stwierdził, że podrażnienie skóry może powodować formaldehyd w stanie ciekłym, ewentualne opary, a nie w postaci, w jakiej występuje w zaschniętej sklejce. Pomiary dokonane w trakcie postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej nie wykazały przekroczeń powyżej 0,5 NDS. Nieprzekonujące jest też orzeczenie uzupełniające WOMP w R., które przesadziło o kierunku rozstrzygnięcia. Organ orzekający nie wypowiedział się, dlaczego uznał orzeczenie za miarodajne źródło wyjaśniające etiologię choroby skóry. Orzeczenie nie uwzględnia faktu, że pracownik nie informował zakładu o swoich dolegliwościach i leczeniu dermatologicznym. Orzeczenie uzupełniające wydał ten sam lekarz, co w postępowaniu o stwierdzeniu choroby zawodowej, a to podważa jego obiektywność. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] PWIS działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. uchylił wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] o wznowieniu postępowania i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji podał, że organ pierwszej instancji bezzasadnie postanowieniem wznowił postępowanie w sprawie, bowiem nie ustalił, czy podmiot żądający wznowienia postępowania zachował termin do zgłoszenia żądania określony w art. 148 § 1 k.p.a. i dlatego jest ono obarczone wadą prawną. Podobnie przedstawia się rzecz z decyzją organu pierwszej instancji, gdyż została wydana na skutek niezasadnego wznowienia postępowania. Kwestia zachowania terminu w ponownie prowadzonym postępowaniu winna być dokładnie wyjaśniona. Organ winien też ustalić, czy polega na prawdzie twierdzenie W. S. zawarte w piśmie z dnia 6 października 2006 (data omyłkowo umieszczona na piśmie, gdyż wpłynęło ono do organu 28 sierpnia 2007r.), że okoliczności stanowiące podstawę wniosku wnioskodawca powoływał w trakcie toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w J. w styczniu 2007r. W skardze do Sądu skarżąca A. Spółka z o.o. zaskarżonej decyzji zarzucił: 1/ bezpodstawne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nastąpiło niezasadne wznowienie postępowania w sprawie ze względu na brak uprawdopodobnienia przez skarżącego wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w ustawowym terminie jednego miesiąca licząc od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania; 2/ wydanie nietrafnej decyzji przez organ pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] ze względu na brak wyczerpującego wyjaśnienia sprawy i oparcie zaskarżonej decyzji na wzajemnie sprzecznych i niejednoznacznych orzeczeniach medycznych, bez uwzględnienia wątpliwości zgłaszanych przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ w świetle okoliczności przytoczonych przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego wykazano zasadność wznowienia; uchylenie decyzji organu pierwszej instancji; zmianę decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] marca 2005r. o stwierdzeniu choroby zawodowej – alergiczne kontaktowe zapalenia skóry (rąk) poz. 18/1 wykazu chorób i stwierdzenie, że w okolicznościach sprawy brak było podstaw do uznania choroby skóry W. S. za chorobę zawodową, z uwagi na brak związku przyczynowo – skutkowego w jej powstaniu, a warunkami pracy; ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca zaznaczyła wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nastąpiło po upływie pół roku od daty złożenia wniosku i w tym okresie nie wzywał skarżącej do usunięcia braków formalnych wniosku. Skarżąca powołała się na niepublikowany wyrok NSA z dnia 10 lipca 2001r.sygn. akt III SA 1063/00, w którym Sąd stwierdził, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania w oparciu o art. 149 § 1 k.p.a. wyklucza możliwość ponownego badania, czy żądanie wznowienia wpłynęło w terminie. We wniosku o wznowienie wskazano jedną z ustawowych przesłanek wymienioną w pkt 5 § 1 art. 145 k.p.a. odpowiednio uzasadnioną. Skarżąca zwróciła uwagę, że organ orzekający przy określeniu czynnika etiologicznego choroby zawodowej zmienił stanowisko, co do kluczowych okoliczności odnośnie czynnika etiologicznego choroby. Przy chorobach alergicznych decydujące znaczenie ma nie wielkość ekspozycji, lecz osobnicza wrażliwość na dany alergen. Powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu w zakresie prowadzenia postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej, niejednoznacznych orzeczeniach WOMP w R. Wobec niewyjaśnienia wszystkich wątpliwości związanych z ustaleniem czynnika etiologicznego choroby skóry, a to czyni skargę uzasadnioną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania W. S. w piśmie z dnia 16 czerwca 2008r. wniósł o oddalenie skargi uznając stanowisko organu drugiej instancji za zasadne. Skarżąca przy piśmie procesowym z dnia 22 października 2008r. złożył do akt sprawy opinię dermatologiczną Instytutu Medycyny Pracy imieniem Jerzego Nofera – Kliniak Chorób Zawodowych i Toksykologii z treści, której wynika, że choroba skóry kontaktowe zapalenie skóry rąk ma pochodzenie pozazawodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji wydaną we wznowionym postępowaniu oraz postanowienie tego organu o wznowieniu postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej z dnia 5 lipca 2007r. o wznowienie postępowania dotyczy ostatecznej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...], w którym jako podstawę wznowienia wskazano art. 145 § pkt 5 k.p.a. w związku z istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną. Podstawy wznowienia postępowania zostały wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., a tryb i termin wnoszenia podania o wznowienie postępowania uregulowano w art. 148 k.p.a. Stosownie do § 1 tego przepisu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Badanie przesłanek formalnych wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienie postępowania odbywa się w fazie wstępnej postępowania, to jest przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Gdy wznowienie postępowania następuje na wniosek strony, to obowiązkiem organu we wstępnej fazie postępowania jest zbadanie czy zachodzą przesłanki formalne do wznowienia postępowania w tym zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie. Wstępna faza postępowania w zależności od ustaleń organu może zostać zakończona albo postanowienia o wznowieniu postępowania, które otwiera drugą fazę postępowania wznowieniowego i uprawnia do dokonania merytorycznej oceny przyczyn wznowienia, albo decyzją o odmowie wznowienia postępowania. Organ administracji publicznej okoliczności związane z zachowaniem terminu do wniesienia podania o wznowienie winien badać z urzędu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnej wyrażoną w art. 16 k.p.a. (wyrok NSA II OSK 976/05 LEX nr 275519). Wykazanie, że wniosek strony o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem terminu jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że kwestia zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie została przez organ pierwszej instancji wyjaśniona. Tym samym organ pierwszej instancji naruszył przepisy art. 7, art. 77 k.p.a., bowiem nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób niebudzący wątpliwości. Sąd za zasadne uznał też uchylenie postanowienia o wznowieniu, co skutkuje powrotem do wstępnej fazy postępowania oraz wytyczne organu odwoławczego w zakresie dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy odnośnie ustalenia, kiedy skarżąca powzięła wiadomość o istnieniu nowego dowodu, czy nowych okoliczności w sprawie, na których oparła wniosek o wznowienie postępowania. Wobec konieczności przeprowadzenia postępowania od początku, w szczególności jego fazy wstępnej, w której są oceniane formalne wymogi do wszczęcia postępowania o wznowienie Sąd pominął oceną prawną merytoryczne zarzuty skargi kwestionujące istnienie choroby zawodowej. Na tym etapie postępowania taka ocena byłaby przedwczesna. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.