II SA/Rz 337/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego -skargę oddala- W piśmie z dnia [.] września 2014 r. nr [.], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [.] (dalej: PINB w [.]) wezwał JB do wykonania obowiązków określonych robót budowlanych wynikających z decyzji z dnia [.] czerwca 2011 r. nr [.] zmienionej decyzją [.] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [.] (dalej: WINB w [.]) z dnia [.] sierpnia 2011 r. nr [.], w terminie 7 dni pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [.] października 2014 r. nr [.], PINB nałożył na JB grzywnę w celu przymuszenia do wykonania ww. obowiązków w kwocie 3 000 zł i obciążył opłatą egzekucyjną w kwocie 68 zł. Postanowienie doręczono stronie wraz z tytułem wykonawczym. W piśmie z dnia 14 listopada 2014 r. JB wniósł do tytułu wykonawczego zarzut polegający na niewykonalności nałożonego na niego obowiązków, jako że jest osobą bezrobotną i nie stać go na pokrycie kosztów związanych z wykonaniem nakazanych robót budowlanych. Postanowieniem z dnia [.] listopada 2014 r. nr [.], PINB w [.] uznał zgłoszony zarzut za bezzasadny, ponieważ wskazana przez stronę niemożność niewykonania ciążącego na niej obowiązku nie ma charakteru przeszkody nieusuwalnej czy trwałej, jako że wiąże się jedynie z trudnościami ekonomicznymi. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie JB podniósł tożsame zarzuty, jak w piśmie z dnia 14 listopada 2014 r. i zażądał stwierdzenia jego nieważności. Po jego rozpatrzeniu postanowieniem z dnia [.] stycznia 2015 r. nr [.], WINB w [.] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy uznając, że rozstrzygnięcie w nim zawarte jest zgodne z prawem. Zarzut oparty na przepisie art. 33 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) dalej: "Upea", nie mógł odnieść zamierzonego skutku, ponieważ w sprawie nie stwierdzono, aby zachodziła niewykonalność nałożonego na stronę obowiązku. O niewykonalności nie mogą bowiem świadczyć względy ekonomiczne czy negatywne nastawienie zobowiązanego. Z rozstrzygnięciem powyższym nie zgodził się JB, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której ponowił zarzut niewykonalności egzekwowanego obowiązku, a zaskarżonemu postanowieniu ogólnie zarzucił rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę WINB w [.] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy zaskarżone postanowienie ocenie legalności w zakresie wynikającym z wyżej przytoczonych przepisów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy został ustalony przez orzekające organy prawidłowo i Sąd przyjmuje go jako własny, mogący stanowić podstawę kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Podstawą zarzutu może być tylko: 1) wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie, albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku, albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia w myśl art. 15 ustawy, 7) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Żadne inne sytuacje, czy powody nie mogą być podstawą do ich wniesienia. Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Przy tym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Sąd zwraca też uwagę na treść art. 29 § 1 Upea, który to przepis wprost uniemożliwia organowi egzekucyjnemu badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Okoliczności stanowiące przesłanki niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego w administracji zostały zaś wymienione w przywołanym art. 33 Upea. W rozpoznawanej sprawie skarżący, jako zarzut do prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazał niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. wypełniający dyspozycję art. 33 § 1 pkt 5 Upea, uzasadniając tę niewykonalność swoją trudną sytuacją życiową, brakiem środków finansowych, gdyż od 1985 r. jest osobą bezrobotną i wegetuje na łasce ludzi. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że niewykonalność aktu administracyjnego może mieć charakter faktyczny jak i prawny. Niewykonalność obowiązku z przyczyn faktycznych istnieje wówczas, gdy istnieje rzeczywista przeszkoda, obiektywnie wykluczająca określone zachowania (np. zły stan zdrowia, gdy obowiązek ma być wykonany osobiście). Niewykonalność prawna zachodzi natomiast, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które są nieusuwalnymi przeszkodami w realizacji egzekwowanego obowiązku. Słusznie wskazuje się w literaturze przedmiotu, że przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku powinny istnieć niezależnie od podmiotu zobowiązanego i mieć charakter trwały (por. L. Klat-Wertelecka, Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, Wrocław 2009 r. str. 321). Od faktycznej niewykonalności o charakterze obiektywnym należy odróżnić subiektywną niemożność wykonania obowiązku, gdy adresat obowiązku nie może go zrealizować z przyczyn leżących wyłącznie po jego stronie. Brak aktywności zawodowej od 1985 r. jest okolicznością leżącą po stronie skarżącego, skutkiem czego skarżący nie dysponuje własnymi środkami finansowymi potrzebnymi w jego ocenie do realizacji obowiązku – nakazu wykonania określonych robót budowlanych. Niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji. Ciężar dowodu, że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., obciąża stronę wnoszącą zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2094/14, LEX nr 1636864). Z tych przyczyn Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił.