II SA/Rz 337/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. Ł. P. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO") z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], którym uznano ponaglenie na bezczynność Starosty [...] w sprawie zgłoszonych zarzutów do nowych danych ewidencyjnych wprowadzonych podczas modernizacji ewidencji gruntów za nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, z uwagi na fakt, że kwestionowane postanowienie jest niezaskarżalne. Wskazało jednocześnie, że w sprawie poruszanej przez skarżącego, zgodnie z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629) organem wyższego stopnia jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprecyzowanie zakresu kontroli nastąpiło w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wskazane w tym przepisie decyzje, postanowienia inne akty, czynności oraz na bezczynność organów w określonych sprawach. Na mocy art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zatem podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sądy administracyjne. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie SKO z dnia [...] grudnia 2017 r., wydane na podstawie art. 37 § 1 K.p.a., którym uznano wniesione ponaglenie (skarżący pismo zatytułował "zażalenie") za nieuzasadnione. Należy zauważyć, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl z kolei art. 37 § 3 K.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Wniesienie ponaglenia, w trybie art. 37 § 1 K.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym niezbędnym do wystąpienia przez stronę ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Ponaglenie wnoszone przez stronę w trybie art. 37 K.p.a. nie ma charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, lecz służy jedynie zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy (art. 35 i art. 36 Kpa). Wydane w tym względzie postanowienie ma charakter incydentalny, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Na postanowienie takie nie przysługuje zażalenie, co wynika z art. 141 § 1 w zw. z art. 37 K.p.a. Strona nie ma uprawnień do podważenia tego postanowienia w trybie procesowym. Nie podlega ono także zaskarżeniu do sądu administracyjnego, bowiem taki przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądowej. Złożenie ponaglenia wywiera zatem skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, o czym skarżący został pouczony w wydanym postanowieniu. Dodatkowo należy wyjaśnić, że z akt sprawy wynika, że ponaglenie skarżącego (zatytułowane "zażalenie") złożone zostało w związku ze zgłoszonymi zarzutami do nowych danych ewidencyjnych wprowadzonych podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Jak zauważyło SKO, zgodnie z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organem wyższego stopnia w stosunku do Starosty [...] (organ administracji geodezyjnej i kartograficznej) jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Zatem to do tego organu skarżący winien skierować ponaglenie na przewlekle prowadzenie przez Starostę [...] postępowania. Jednocześnie Sąd zauważa, że stosownie do art. 65 § 1 zd. 1 K.p.a. - jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Mając na uwadze treść tego przepisu, w ocenie Sądu, niezrozumiałym jest zatem działanie SKO, które w formie przewidzianej dla merytorycznego rozpatrzenia ponaglenia uznaje się w tym zakresie za niewłaściwe, wskazując w uzasadnieniu, że organem wyższego stopnia właściwym do rozpoznania tegoż ponaglenia jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W tym miejscu Sąd w trybie art. 6 P.p.s.a. informuje skarżącego, że zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Mając na uwadze powyższe rozważania uznać należało, że skoro na opisane postanowienie SKO została wniesiona skarga do sądu administracyjnego mimo nieprzysługiwania takiego środka zaskarżenia, to jako niedopuszczalna musiała ulec odrzuceniu. Z przedstawionych wyżej względów WSA w Rzeszowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.