II SA/Rz 34/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA /del./ Marian Ekiert /spr./ po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. G. na bezczynność Fundacji [...] w przedmiocie wypłaty odszkodowania za pracę przymusową -postanawia- Odrzucić skargę II SA/Rz 34/04 U Z A S A D N I E N I E W skardze skierowanej do "Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie" (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie), skarżący podnosi, iż pomimo jego trzyletnich starań "przewodniczący komisji nie czyni starania dać odpowiedź, uważa, że jest to zbędne". Domaga się on aby sąd administracyjny zajął się tą sprawą i wydał "należyta opinię". Inaczej mówiąc kwestionuje on bierność fundacji w jego sprawie dotyczącej wypłaty odszkodowania za przymusową pracę. Przystępując do rozpoznania sprawy na wstępie rozważyć należy właściwość rzeczową Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do jej rozpoznania. Otóż art. 1 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a dalej w art. 3 § 2 powołanej ustawy ustawodawca określa zakres przedmiotowy tej kontroli obejmującej decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym..., postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (na które przysługuje zażalenie), inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz bezczynność organów w przypadkach wyżej określonych. Wprawdzie nowa regulacja pomija definicję organu administracji publicznej w rozumieniu ustawy, którą sformułował ustawodawca w art. 20 ust. 2 uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11.05.1995 o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, to jednak nie oznacza to, że Fundacja [...] w zakresie swojej działalności wykonuje zadania z zakresu administracji publicznej. Jak wyjaśnił to bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3.12.2001r. Sygn. akt OPS 3/1 (ONSA 2002. z. 3 post. 99), która pomimo zmiany stanu prawnego przynajmniej w części zachowała swoją aktualność, Fundacja ta działa jako organizacja partnerska dokonując wypłaty świadczeń osobom poszkodowanym ze środków przekazanych na ten cel przez stronę niemiecką i austriacką na podstawie ustaw uchwalonych przez parlamenty tych krajów. Oznacza to, że Fundacja przyznając świadczenie poszkodowanym dokonuje powyższego ze środków przekazanych do jej dyspozycji przez zagraniczne podmioty, a zatem źródłem tych świadczeń nie są władcze działania organów wykonujących swoje zadania z zakresu administracji publicznej. Inaczej mówiąc osobę ubiegającą się o uzyskanie tych świadczeń nie łączy z Fundacją stosunek administracyjno – prawny. Zauważyć bowiem należy, iż cechą charakterystyczną tego typu stosunku jest jego geneza, która wywodzi się ze źródeł prawa powszechnie obowiązującego. W rozumieniu art. 81 ust. 1 Konstytucji RP źródłem prawa mogą być również traktaty międzynarodowe ale ratyfikowane i to pod warunkiem ich ogłoszenia. Porozumienie zaś pomiędzy rządami Polski i Niemiec dotyczące tej kwestii nie zostało ratyfikowane. Nie jest ono zatem źródłem prawa, a tym samym stanowić nie może o istnieniu pomiędzy osobą ubiegającą się o to świadczenie, a Fundacją stosunku administracyjno – prawnego. Skoro zatem Fundacja realizując swoje zadania nie podejmuje działań z zakresu administracji publicznej, to tym samym jej działalność (bezczynność) pozostaje poza sferą przedmiotową objętą z woli ustawodawcy kontrolą sądu administracyjnego, określoną enumeratywnie w art. 3 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją powyższego jest brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania tej sprawy, co skutkuje odrzuceniem skargi na zasadzie wyrażonej w art. 58 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym