II SA/Rz 34/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 26 luty 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, B. M. i A. M., o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. M. i A. M. na decyzję, Wojewody, z dnia [...] listopada 2007r. nr [...], wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczo - garażowego, -postanawia- odmówić przyznania prawa pomocy. II SA/Rz 34/08 Uzasadnienie A. M. i B. M. w sprawie sygn. II SA/Rz 34/08 złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Sprawa o sygn. akt II SA/Rz 34/08 dotyczy skargi B. M. i A. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2007r. o nr [...] wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Na obecnym etapie postępowania strony są zobowiązane do wspólnego pokrycia wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi w wysokości 500 zł. Stwierdzono co, następuje : Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministarcyjnym jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolenie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa dochodów. W rozpoznawanej sprawie wniosek stron skarżących dotyczy nie tylko zwolnienia od kosztów sądowych, ale również ustanowienia adwokata. Został on uzasadniony tym, że dochody osiągane z emerytury B. M. są w całości przeznaczane na zakup żywności, środków czystości i lekarstw. Natomiast dochody z emerytury i działalności gospodarczej A. M. są w całości przeznaczane na opłaty i pokrycie bieżących zobowiązań. Aktualnie prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi zarobku. W skład gospodarstwa domowego wchodzą synowie A. M. i B. M. tj. F. M. i M. M.. Rodzina zamieszkuje w lokalu spółdzielczym o pow. 93 m². Poza tym lokalem rodzina dysponuje drewnianym domem położonym w S. nadającym się do kapitalnego remontu oraz garażem o pow. 21m². A. M. zgromadził oszczędności na kwotę 210 000 zł. Ten zasób pieniężny wnioskodawca zamierza przeznaczyć na remont kapitalny domu w S.. Łączny dochód osób tworzących gospodarstwo domowe stanowi kwota w wysokości 5611,57 zł. Z tej kwoty A.M. ponosi koszty zakupu wynoszące w skali miesiąca 150 zł. Tego rodzaju wydatki ponosi również B. M. i zostały one określone w wysokości 50 zł., miesięcznie. Na utrzymaniu rodziców pozostaje M. M.. Natomiast F. M., który osiąga dochód nie uczestniczy w kosztach prowadzenia gospodarstwa domowego. Nie ulega wątpliwości, że sytuacja majątkowa stron skarżących nie powoduje konieczności przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Ciężar wpisu sądowego należnego z tytuły wniesienia skargi na decyzję (tj. 500 zł.), oraz pozostałe opłaty i wydatki nie odbiją się negatywnie na możliwościach zakupu niezbędnych do egzystencji dóbr i usług ( np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie lokalu mieszkalnego). Wskazane w podaniu kwoty miesięcznych dochodów stron skarżących a przede wszystkim posiadane oszczędności w zupełności wystarczą do pokrycia wszelkich kosztów postępowania sądowego oraz bieżących ciężarów utrzymania. Sytuacja, w której znajdują się strony wnioskujące nie jest tego rodzaju, aby istniała konieczność przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Tej oceny nie może zmienić złożone przez wnioskodawcę oświadczenie, że oszczędności w wysokości 210 000 zł., planuje przeznaczyć na remont swego domu w S.. Tego rodzaju wydatków nie można bowiem uznać za wydatki konieczne, czyli niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania stron skarżących i ich rodziny. Prawdopodobieństwo powstania uszczerbku na wydatkach w zakresie zakupu żywności, lekarstw czy opłat za lokal mieszkalny mogłoby wpłynąć na przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę stan dochodów i majątku rodziny M., nie sposób dopatrzeć się takiej ewentualności. Odnosząc się do złożonego przez skarżącego oświadczenia o tym, że F. M. nie przeznacza na utrzymanie rodziny żadnej z części swego dochodu należy zwrócić uwagę, że w sytuacji, gdy skarżący w wyniku pokrycia kosztów niniejszego postępowania nie mogliby podołać wydatkom koniecznym, to ich syn byłby zobowiązany dostarczać im środków utrzymania z uwagi na ciążący na nim obowiązek alimentacyjny. Rozstrzygając wniosek o prawo pomocy należy kierować się pełną wysokością dochodów członków rodziny zobowiązanych względem siebie do alimentacji, nie zaś tą ich częścią, która jest deklarowana na utrzymanie wspólnego gospodarstwa. Dodatkowo należy podkreślić, że koszty sądowe niniejszego postępowania zostaną zasądzone na rzecz stron od organu w wyroku kończącym postępowanie, oczywiście o ile ich skarga zostanie przez Sąd uwzględniona. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.