II SA/Rz 34/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-03-28
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Magdalena Józefczyk, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą zamurowanie otworów okiennych i umorzył postępowanie administracyjne, uznając brak podstaw do wszczęcia postępowania naprawczego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie. Ustalono, że okna istnieją od ponad 30 lat, co uniemożliwia przypisanie ich wykonania do samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Brak było również podstaw do stwierdzenia zagrożenia bezpieczeństwa, co wykluczało zastosowanie art. 50 ust. 1 P.b. i uzasadniało umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.Stan faktyczny
Skarżący W. K. i J. K. domagali się nakazania zamurowania otworów okiennych w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego budynku sąsiadującego z ich nieruchomością. PINB nakazał zamurowanie okien, uznając naruszenie przepisów technicznych. WINB uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, stwierdzając, że okna istnieją od ponad 30 lat i nie można ustalić ich wykonania w warunkach samowoli budowlanej, a także brak jest zagrożenia bezpieczeństwa. WSA oddalił skargę na decyzję WINB.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi W. K. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego -skargę oddala-
II SA/Rz 34/18
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi JK WK jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "PWINB") z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako: "PINB") z dnia [...] września 2017 r. nr [...] nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych i umarzająca postępowanie organu I instancji w całości.
Z akt sprawy i uzasadnienia tej decyzji wynika, że pismem z dnia 23 września 2016 r. JK WK zwrócili się do PINB w [...] o zbadanie legalności prac budowlanych wykonanych przez właścicieli obiektów znajdujących się przy ul. [...] oraz ul. [...].
W dniu 17 listopada 2016 r. przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] została przeprowadzona kontrola legalności istnienia otworów okiennych w ścianie oddzielenia pożarowego budynku istniejącego na działce nr 797/5 w [...], będącego własnością Gminy [...], a w 1/8 użytkowanym wieczyście przez ST ZT. W trakcie kontroli ustalono, że wskazana ściana oddzielenie pożarowego zlokalizowana jest w granicy z działką nr 798/3. Zarządcą w/w budynku jest Miejsko-Gminny Zarząd Budynkami Mieszkalnymi w [...]. W ścianie wschodniej budynku, zlokalizowanej w granicy z działką nr 798/3 istnieją dwa otwory okienne – jeden w poziomie parteru w pomieszczeniu kuchni o wymiarach 1,17 m x 1,67 m oraz drugi na poddaszu w korytarzu o wymiarach 1,16 m x 0,87 m. Biorąca udział w kontroli Kierownik w/w Zarządu oświadczyła, że od kiedy w 2000 r. objęła swoją funkcję sporne otwory okienne już istniały, na dowód czego przedłożyła kopie dwóch protokołów zdawczo-odbiorczych z dnia 7 oraz 17 kwietnia 1986 r., na podstawie których ustalono, że łączna liczba okien w budynku się nie zmieniła.
W wyniku powyższej kontroli, PINB w [...] wydał decyzję z dnia [...] września 2017 r., którą nakazał Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych w [...] zamurowanie materiałem niepalnym dwóch otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku położonego na działce nr 797/5 w [...], od strony działki nr 798/3, będącej własnością JK WK w terminie do dnia 30 listopada 2017 r., stwierdzając że ich istnienie powoduje naruszenie przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Miejsko-Gminny Zarząd Budynkami Mieszkalnymi w [...], domagając się jej uchylenia i wydania decyzji o odstąpieniu od nałożenia na inwestora w/w obowiązku, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołujący się zarzucił, że organ prowadzący postępowanie nie dokonał wszystkich koniecznych ustaleń w celu wykazania, że spełnione zostały przesłanki do orzeczenia nałożonego zaskarżoną decyzją nakazu. W szczególności nie zbadał, kiedy oraz w jakim zakresie zostały wykonane roboty budowlane, a także nie ustalił, czy wybudowanie otworów okiennych nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej. Zdaniem Zarządu decyzja organu I instancji narusza tym samym przepisy art. 7, 77 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej jako: "K.p.a."), zwłaszcza poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego oraz całkowite pominięcie niektórych kwestii. Ponadto organ błędnie wskazał adresata decyzji. W ocenie Zarządu dyspozycja art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1322 z późn. zm. – dalej jako: "P.b.") świadczy o tym, że decyzja ta winna być w pierwszej kolejności skierowana do inwestora, bowiem dokonane w tym przepisie wyliczenie podmiotów nie jest przypadkowe.
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 K.p.a., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. oraz umorzył postępowanie organu I instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że budynek mieszkalny położony na działce nr 797/5 w Strzyżowie wybudowany został około 1880 r. Ze względu na znaczny upływ czasu nie zachowała się dokumentacja dotycząca w/w budynku. Na podstawie dokonanych w toku postępowania czynności organ ustalił bezspornie, że okna w ścianie wschodniej budynku mieszkalnego położonego na działce nr 797/5 w [...] istnieją od ponad 30 lat, a prawdopodobnie wykonane zostały w trakcie budowy tego budynku. W ocenie organu II instancji tak ustalony stan sprawy nie pozwala na przesądzenie, że otwory okienne w ścianie wschodniej w/w budynku zostały wykonane samowolnie, niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków w nim określonych. Tym samym określone w art. 50 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 P.b przypadki nie znajdą zastosowania w sprawie. Organ wyjaśnił również, że stwierdzenie naruszenia warunków technicznych nie powoduje bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, zatem zastosowania w sprawie nie będzie miał także art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. Biorąc pod uwagę całokształt sprawy organ ocenił, że brak było przesłanek do wydania nakazów określonych w art. 51 P.b.
W powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się JK WK. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli o uchylenie decyzji PWINB z dnia [...] listopada 2017 r. i utrzymanie w mocy decyzji PINB z dnia [...] września 2017 r., bądź ewentualne uchylenie decyzji PWINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jako podstawę swoich żądań wskazali naruszenie przepisów art. 81 ust. 2 pkt 2 P.b. w zw. z art. 105 K.p.a., art. 7, 7a, 8, 77, 80 K.p.a. oraz art. 107 § 1 ust. 4 K.p.a. Uzasadniając naruszenie przepisów art. 81 ust. 2 pkt 2 P.b. w zw. z art. 105 K.p.a. zarzucili, że organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania, w sytuacji kiedy decyzja ta znajduje elementy rozstrzygnięcia a jednocześnie jest oparta na bezprzedmiotowości postępowania. Zdaniem skarżących bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, nie zaś prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż stanowi to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazali również, że organ naruszył art. 7 oraz 7a K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności, które są niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a w szczególności nie podjął trudu ustalenia konkretnej daty budowy budynku przy ul. [...]. Ponadto organ naruszył art. 8 K.p.a. poprzez wydanie decyzji nieuwzględniającej interesu strony postępowania oraz art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego i nie podjęcie dodatkowych czynności celem jego uzupełnienia, w sytuacji kiedy poddaje w wątpliwość zarówno datę budowy samego budynku jak i otworów okiennych. W ocenie skarżących organ niewłaściwie zastosował również art. 80 K.p.a., przekraczając granice swobodnej oceny dowodów, a to z uwagi na pominięcie dowodów z zeznań świadków, brak sprecyzowania, dlaczego zeznania te miałyby być niespójne, brak odniesienia się do konkretnych osób oraz brak powołania dokładnych dat, a także z uwagi na fakt, że organ oparł się jedynie na własnej wiedzy, nie zaś na wiedzy specjalistycznej, co skutkowało błędnym przyjęciem, że okna były wykonane w dacie budowy, w sytuacji kiedy organ sam przyznaje, że nie zachowały się żadne dokumenty, z których wynikałoby, na jakiej podstawie został wybudowany przedmiotowy budynek oraz na jakiej podstawie i kiedy wykonane zostały otwory okienne. Zdaniem skarżących również pismo z dnia [...] maja 2017 r. L.dz. [...] Zastępcy [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, na które powoływał się w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, nie może stanowić dowodu na datę wykonania okien, a tym samym fakt, że okna te istnieją w ścianie wschodniej budynku od ponad 30 lat nie jest bezsporny. Skarżący zarzucili dodatkowo, że organ wydał decyzję bez oparcia na konkretnych przepisach prawnych. Zwrócili ponadto uwagę, że do spraw wykonania spornych otworów okiennych mają zastosowanie przepisy obowiązujące od 1928 r., tj. Rozporządzenie Prezydenta RP (Dz.U. R.P. Nr 23 poz. 202) oraz przepisy sprzed 1928 r., które nie przewidywały wykonania okien w ścianach budynków znajdujących się w granicy, jednak nie wykluczały również takiej możliwości, a ewentualne ich wykonanie wymagało specjalnego pozwolenia tzw. "konsensusu". W ocenie skarżących w świetle powyższych ustaleń istnieje podstawa do wydania merytorycznej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje :
Skarga została przez WSA oddalona, bowiem okazała się niezasadna.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach badania legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli WSA strona skarżąca uczyniła decyzję PWINB o uchyleniu w całości decyzji PINB dotyczącej sprawy legalności istnienia otworów okiennych w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego budynku zlokalizowanego w granicy działek o nr 797/5 i nr 798/3 w [...] i umorzeniu prowadzonego w tym przedmiocie postępowania administracyjnego w całości.
Zaskarżona decyzja PWINB została podjęta po stwierdzeniu przez ten Organ niezaistnienia okoliczności wskazanych w treści art. 50 ust. 1 P.b. Brak podstaw faktycznych do zastosowania tej regulacji prawa materialnego spowodował zdaniem Organu konieczność umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 tego Kodeksu. W myśl art. 50 ust. 1 P.b., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Przytoczony wyżej art. 50 ust. 1 P.b. wskazuje na dozwolone przez ustawodawcę przyczyny wszczęcia podstępowania naprawczego, którego środki zostały przewidziane w treści art. 51 ust. 1 P.b. m.in. w postaci decyzji o nałożeniu na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (zob. art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.). Jeżeli w wyniku wszczęcia postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu niezbędnych ustaleń, właściwy organ nadzoru budowalnego nie doszuka się w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym jakiejkolwiek z przyczyn umożliwiających wydanie postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 P.b., to właściwym sposobem zakończenia tego procesu będzie umorzenie wszczętego postępowania. Oznaczać to bowiem będzie brak przedmiotu sprawy w postaci takiego stanu obiektu budowlanego, który wymagałby podjęcia działań naprawczych.
Zdaniem WSA, Organ drugiej instancji prawidłowo w oparciu o wszechstronnie ustalony stan faktyczny sprawy uznał, że postępowanie administracyjne nie miało swego przedmiotu, co pozwalało na zastosowanie regulacji art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uchylenie w całości decyzji PINB i umorzenie postępowania administracyjnego.
Zdaniem Składu Orzekającego WSA, nie nastąpiło w skontrolowanym postępowaniu zarzucane przez stronę skarżącą naruszenie art. 81 ust. 2 pkt 2 P.b. w zw. z art. 105 K.p.a. Otóż w myśl art. 81 ust. 2 pkt 2 P.b., przepisu ust. 1 pkt 1 lit. b, c i e nie stosuje się do budownictwa doświadczalnego, wykonywanego na zamkniętych terenach badawczych. WSA nie znajduje powodów do tego, aby przytoczona regulacja mogła znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, skoro budynek MZBM nie znajduje się na zamkniętych terenach badawczych. Nie doszło także do uchybienia w zastosowaniu przez PWINB art. 105 K.p.a. z uwagi na występowanie elementów rozstrzygnięcia wyrażonych w zaskarżonej decyzji. Jak już wcześniej wyjaśniono, ustalenie przez Organ braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego po jego formalnym rozpoczęciu, uprawnia do wydania decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na brak przedmiotu sprawy w postaci takiego stanu robót budowlanych, który wymagałby interwencji nadzoru budowlanego w oparciu o art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 P.b.
Za nieuzasadnione Sąd zobowiązany był także uznać twierdzenia strony skarżącej podnoszące naruszenie przez Organ przepisu art. 7, 7a, 77 i 80 K.p.a. Zebrany i wszechstronnie rozpatrzony materiał dowodowy przekonuje do wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Zostało ponad wszelką wątpliwość ustalone to, że przedmiotowe okna istnieją w budynku od ponad 30 lat, co zaś oznacza że zostały wykonane w czasie gdy jeszcze nie obowiązywały przepisy P.b. O takim czasookresie istnienia okien świadczą dowody w postaci inwentaryzacji budynku z 27 września 1993 r. oraz protokoły zdawczo – odbiorcze lokali tego obiektu z 1986 r. Ponadto, zarówno poprzedni jak i obecny zarządca budynku nie posiada jakichkolwiek dokumentów dotyczących budynku, co potwierdzają złożone do akt oświadczenia pracowników PGKiM Sp. z o.o. oraz Miejsko – Gminnego Zarządu Budynkami Mieszkalnymi w [...]. Te ustalenie mają istotne znaczenie dla pytania czy związane z oknami roboty budowlane (np.: przebudowa ścian zewnętrznych budynku polegająca na wykonaniu okien w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego), przeprowadzone zostały w warunkach samowoli budowlanej, a w dalszej kolejności także dla kwestii zaistnienia okoliczności podanych w art. 50 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 P.b.
Wskazać należy, że poprzednio obowiązujące regulacje z zakresu prawa budowlanego, w tym również ustawa dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), nie zobowiązywały właściciela obiektu budowlanego do archiwizowania dokumentacji związanej z jego użytkowaniem. W poprzednio obowiązujących systemie prawa budowlanego nie znajdziemy bowiem odpowiednika art. 63 P.b. – przepisu przewidującego obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej oraz opracowań projektowych i dokumentów technicznych robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Natomiast organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez 5 lat (przedmiotowy budynek, jak i znajdujące się w jego ścianie zewnętrznej okna, liczą zdecydowanie więcej). Stąd też obowiązki wynikające z przepisu art. 63 ust. 1 P.b. nie mogą odnosić się do robót budowlanych przeprowadzonych przed wejściem w życie P.b. (zob. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. II OSK 394/06, CBOSA). Słusznie przyjął Organ odwoławczy, że nieprzedłożenie przez inwestora pozwolenia na budowę nie świadczy samo przez się, o wykonaniu obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej. Skoro dysponent obiektu mógł całkowicie legalnie zniszczyć dokumenty dotyczące budowy czy przebudowy obiektu (np. polegającej na wykonaniu okien), to obecnie nie sposób wymagać od właściciela okazania takich dokumentów, ani tym bardziej wyprowadzać z tego faktu negatywnych dlań konsekwencji (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 29 maja 2014 r., IV SA/Po 1296/13, LEX).
W stanie sprawy dotyczącej obiektu budowlanego o charakterze zabytkowym, który powstał w latach 80 XIX w., nie sposób było przyjąć, że sam obiekt jak również stanowiące przedmiot zainteresowania Organów i strony skarżącej okna tego budynku powstały w warunkach samowoli budowlanej. Organy obu instancji wyczerpały dostępne środki dowodowe, które pozwalałyby z przekonaniem stwierdzić powstanie okien z naruszeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy też innych przewidzianych prawem zgód organów administracji. W tej sytuacji wyprowadzanie wniosku o braku koniecznych pozwoleń, stanowiłoby nieuprawnione zastosowanie wobec aktualnego właściciela obiektu środków władztwa administracyjnego.
Podzielić również należało to ustalenie PWINB, które sprowadza się do uznania braku zaistnienia podstaw wszczęcia postępowania naprawczego w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. Przyjdzie się zgodzić ze zdaniem uzasadnienia skarżonej decyzji, iż samo stwierdzenie naruszenia warunków technicznych dotyczących sytuowania budynków, nie powoduje bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska. Tego zagrożenia trudno się doszukać tym bardziej, że działka sąsiednia o nr 798/3 jest aktualnie gruntem niezabudowanym. Wobec tego istnienie okien w granicy działek nie stanowi jakiejkolwiek postaci realnego zagrożenia bezpieczeństwa użytkownika działki o nr 798/3. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niezgodność usytuowania obiektu z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem), samodzielnie nie generuje niebezpieczeństw dla dysponenta sąsiedniej i niezabudowanej nieruchomości. W takiej sytuacji, sposób usytuowania budynku ogranicza się wyłącznie do prawa sąsiedzkiego, ewentualnych i przyszłych oddziaływań na prawa właściciela działki sąsiedniej i jako domena prawa cywilnego, kwestia ta może podlegać kontroli sądów powszechnych, nie zaś organów administracji publicznej i w dalszej kolejności sądu administracyjnego. Skład orzekający WSA uznaje za własne stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 27 marca 2012 r., sygn. II OSK 42/11, CBOSA, co do tego, że kwestia odległości obiektu od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu opartym o P.b., w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Kwestia odległości obiektu od granicy działki sąsiedniej, uwarunkowana jest warunkami technicznymi w zakresie o jakim mowa w art. 5 i art. 6 P.b., a nie tylko samym wymogiem posadowienia budynku w określonej odległości od granicy działki sąsiedniej (por. wyroki NSA z 12 stycznia 2011 r., II OSK 5/10, z 23 czerwca 2015 r. II OSK 2824/13, CBOSA). Niezależnie od powyższego stanowiska, należy także zwrócić uwagę na to, że przepisy w/w rozporządzenia w myśl jego § 2 ust. 1, stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. A contrario, przepisów rozporządzenia z mocy wyraźnej wypowiedzi ustawodawcy co do zasady nie stosuje się do użytkowanych obiektów budowlanych.
Nie znalazł akceptacji Sądu również ten zarzut wniesionej skargi, który podnosi naruszenie przez PWINB art. 107 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nie oparcie się na przepisach obowiązujących do 1928 r. (wskazano na rozporządzenie Prezydenta RP, Dz.U. RP nr 23, poz. 202) jak i po tej dacie, które to nie przewidywały wykonania okien w ścianach budynków znajdujących się w granicy. Nie budzi wątpliwości, iż PWINB nie dopuścił się podnoszonych uchybień, skoro zastosował przepisy obowiązujące w dacie orzekania czyli przepisy P.b. oraz przepisy wydane na podstawie tej ustawy. Konieczność kierowania się tymi regulacjami wynika nie tylko z zasady respektowania prawa obowiązującego w chwili podejmowania przez organ aktu stosowania prawa, lecz także z przepisu art. 103 ust. 1 i 2 P.b. Otóż przepisy dotychczasowe należy stosować wyłącznie do nielegalnej budowy obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Brak jakichkolwiek możliwości ustalenia powstania obiektu jak i samych okien w sposób niezgodny z prawem, nie pozwala na rozważenie stosowania przepisów, na które powołuje się skarżący.
WSA działając z urzędu nie dostrzegł takich naruszeń prawa, które nakazywałyby wykorzystanie kompetencji kasacyjnych w postaci uchylenia decyzji PWINB lub stwierdzenia jej nieważności - art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a. Dlatego decyzja PWINB skutkująca umorzeniem wszczętego postępowania administracyjnego, jako akt w pełni legalny – zgodny z prawem materialnym jak i procesowym - winien pozostać w obrocie prawnym.
Z tych przyczyn Sąd zobligowany był do oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło