II SA/Rz 340/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M. G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...), nr (...) w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej SKO / utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2009 r., [...] przyznającą zaliczkę alimentacyjną dla K. G. za okres od 1 września 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że odwołanie M. G.-S. nie mogło być uwzględnione w zakresie wypłaty zaliczki alimentacyjnej za okres dwóch lat następujących po 1 września 2006 r., gdyż odwołująca za te okresy nie składała wniosku, przez co brak jest decyzji, które orzekałyby o zaliczce alimentacyjnej. Brak decyzji nie pozwala wszcząć postępowania wznowieniowego, gdyż takie może się toczyć tylko w odniesieniu do ostatecznej decyzji. Z tego względu organy nie mogły w decyzji będącej przedmiotem skargi orzekać o zaległości za okres dwóch lat, bo dla takiego rozstrzygnięcia brak podstawy prawnej. SKO stwierdziło, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt P 18/06 może skutkować tylko dla praw odwołującej, w zakresie w jakim orzeczono o nich w ostatecznej decyzji, a to miało miejsce tylko za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodziła się M. G.-S. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej w wysokości 170 złotych. Za okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. oraz od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. w kwocie 4.080 złotych. W uzasadnieniu skargi wskazała, że dobro małoletniego syna przemawia za rozsądnym orzekaniem w jej sprawie. Skutkiem tego powinno być przyznanie zaliczki alimentacyjnej do 31 sierpnia 2007 r., skoro na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., P 18/06 okazało się, że została pozbawiona we wskazanym okresie zaliczki na podstawie niekonstytucyjnego przepisu. Wprawdzie skarżąca nie składała wniosku za okresy od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. i od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r., ale w jej ocenie ten fakt nie może mieć znaczenia, skoro z wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, że jest uprawniona do otrzymania zaliczki alimentacyjnej. W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o oddalenie skargi wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem określone środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Odnosząc się do żądania skargi M. G.-S. Sąd stwierdza, że takie żądanie nie może być zrealizowane w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jak wyżej wskazano, sądy administracyjne kontrolują sposób stosowania prawa materialnego i procesowego przez organy administracji publicznej, którym ustawy nakładają obowiązki załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Zatem Sąd może dokonać kontroli zapadłych w postępowaniu administracyjnym orzeczeń, a nie może orzekać w takich sprawach o prawach lub obowiązkach konkretnych adresatów. Oceniając zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...] lutego 2009r., [...] Sąd stwierdza, że orzeczenie to prawa nie narusza. Sama skarżąca nie formułuje pod jego adresem zarzutów, domaga się jedynie naprawienia pośrednich skutków, jakie wiążą się z tym rozstrzygnięciem. Skarżąca przyjmuje, że jeżeli SKO utrzymało w mocy decyzję przyznającą jej zaliczkę alimentacyjną za okres, w którym pierwotnie wydano dla niej ostateczną i niekorzystną decyzję odmawiającą przyznania zaliczki, to równocześnie ten organ powinien ustalić zaległości z tytułu niewypłaconej zaliczki za okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2008 r. Tak określone stanowisko skarżącej jest niezasadne. Wznowienie postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego może mieć miejsce tylko w odniesieniu do ostatecznej decyzji. W przypadku skarżącej ten tryb postępowania objął decyzję Burmistrza S. z dnia [...].11.2005 r., [...] oraz decyzję SKO z dnia [...].12.2005 r., [...]. W sprawie skarżącej tylko takie decyzje zapadły przed wyrokiem Trybunału. Z faktu, że skarżąca, kierując się logiką, nie składała kolejnych wniosków o zaliczkę alimentacyjną antycypując rozstrzygnięcia organów nie wynika, że w tym zakresie zapadły decyzje. Działanie takie aczkolwiek racjonalne, to nie pozwala orzekać o zaległych zaliczkach bez wydanych decyzji. Zatem poprawnie działało SKO ograniczając skarżoną decyzję tylko do okresu, w którym skarżąca złożyła wniosek. Art. 145 a k.p.a., który był podstawą orzekania na korzyść skarżącej, w związku z wyrokiem Trybunału jest przepisem, który daje podstawę do wznowienia postępowania, jednak zakres sprawy wznowieniowej wyznaczony jest przez decyzję, co do której następuje wznowienie. Z tego powodu skarżona decyzja nie mogła rozstrzygać innych kwestii niż decyzja pierwotna, wadliwa ze względu na niekonstytucyjność jej podstawy prawnej. Zaległe zaliczki alimentacyjne to inna sprawa administracyjna, która może być wszczynana w ramach postępowania zwykłego, jednak tej kwestii Sąd nie może poddawać analizie, skoro takie postępowanie nie jest przedmiotem objętym skargą. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.