II SA/Rz 341/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-07-21
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która przeznacza wszystkie uzyskane dochody na cele związane z tą działalnością, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, jeśli posiada majątek i dochody wystarczające na pokrycie kosztów postępowania sądowego?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, ponieważ jej sytuacja majątkowa, w tym posiadany dom, samochód oraz dochody, nie uzasadniała całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych ani ustanowienia radcy prawnego. Sąd uznał, że wydatki na inwestycje budowlane nie są wydatkami koniecznymi, a dochody strony są wystarczające na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
A. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej skargi na decyzję nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Skarżąca uzasadniła wniosek wysokimi kosztami budowy piekarni, na które przeznacza wszystkie swoje dochody. Strona zamieszkuje samotnie w dużym domu, posiada samochód i nie ma nikogo na utrzymaniu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, A. S., o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawego, w sprawie ze skargi A. S. na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] marca 2008r. nr [...], wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, -postanawia- odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 341/08
Uzasadnienie
A. S. w sprawie o sygn. II SA/Rz 341/08 złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Sprawa o sygn. akt II SA/Rz 341/08 dotyczy skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został uzasadniony wysokimi kosztami budowy piekarni. Wszystkie uzyskiwane dochody skarżąca przeznacza na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. A. S. zamieszkuje samotnie w domu o pow. 180 m². Posiada samochód osobowy marki Audi "4" rok produkcji 1997r. Nie ma nikogo na swym utrzymaniu.
Skarga A. S. została odrzucona na mocy postanowienia WSA z dnia 10 lipca 2008r. sygn. II SA/Rz 341/08, z powodu nie uzupełnienia w terminie braków formalnych. Na obecnym etapie postępowania strona może wnosić poprzez umocowanego pełnomocnika skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie WSA o odrzuceniu jej skargi.
Stwierdzono co, następuje :
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolenie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym, o które ubiega się strona w niniejszej sprawie.
Wniosek A. S. dotyczy nie tylko zwolnienia od kosztów sądowych, ale również ustanowienia radcy prawnego. Z tego wzglądu strona powinna udowodnić brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych prowadzonego postępowania.
Nie ulega wątpliwości, że sytuacja majątkowa strony skarżącej nie powoduje konieczności przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Ciężar wpisu sądowego należnego z tytuły wniesienia skargi kasacyjnej (tj. 250 zł.), oraz pozostałe opłaty i wydatki nie odbiją się negatywnie na możliwościach zakupu niezbędnych do egzystencji dóbr i usług (np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie lokalu mieszkalnego). Wskazana we wniosku PPF kwota miesięcznych dochodów strony skarżącej tj. 5000 zł. w zupełności wystarczy do kontynuowania postępowania oraz zakupu podstawowych dla egzystencji jednej osoby dóbr i usług. Tej oceny nie może zmienić złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie, że osiągane dochody przeznacza w całości na budowę piekarni. Tego rodzaju wydatków nie można uznać za wydatki konieczne, czyli niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania rodziny. Jedynie wysokie prawdopodobieństwo powstania uszczerbku na wydatkach w zakupie żywności, lekarstw czy opłat za lokal mieszkalny mogłoby wpłynąć na przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę stan dochodów i majątku A. S., nie sposób dopatrzeć się takiej ewentualności. Zawarte w uzasadnieniu oświadczenie o prowadzonych pracach budowlanych świadczy raczej przeciw żądaniu strony skarżącej. Potwierdza to wyraźnie, że A. S. posiada wystarczające możliwości finansowe, aby pokryć wiążące się ze sprawą koszty postępowania. Strona prowadząc działalność gospodarczą powinna liczyć się publicznoprawnymi obciążeniami takimi jak podatki czy opłaty i wydatki sądowe. Mają one pierwszeństwo przed wydatkami inwestycyjnymi, na które powołuje się A. S.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 1 i 2, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło