II SA/Rz 343/13

WyrokWSA w Rzeszowie2013-07-10

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Zbigniew Czarnik, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, wraz z ustawowymi odsetkami, nawet jeśli kwestionuje legalność decyzji przyznającej świadczenie?
Ratio decidendi
Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, wraz z ustawowymi odsetkami. Obowiązek ten wynika z faktu wypłaty świadczenia, a ewentualna wadliwość decyzji przyznającej świadczenie nie ma bezpośredniego wpływu na ocenę legalności decyzji nakazującej zwrot, o ile decyzja przyznająca świadczenie funkcjonowała w obrocie prawnym jako ostateczna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy zobowiązującą G. T. do zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jego córce E. T. w kwocie 3500 zł wraz z odsetkami. Skarżący kwestionował legalność decyzji, zarzucając niekompletność wniosku o świadczenie i brak wyjaśnienia sprawy przez organy. SKO i Wójt Gminy uznali, że G. T. jest zobowiązany do zwrotu wypłaconych świadczeń na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego -skargę oddala- II SA/Rz 343/13 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Wójt Gminy [...] przyznał E. T., reprezentowanej przez matkę J. S., świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 350 zł miesięcznie na okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. wskutek bezskuteczności egzekucji alimentów od zobowiązanego ojca G. T. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wójt Gminy [...] wstrzymał wypłatę ww. świadczeń za okres od 1 sierpnia do 30 września 2012 r. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], Wójt Gminy [...] zobowiązał G. T. do zwrotu należności wypłaconych E. T. z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2011 r. do 31 lipca 2012 r. w łącznej kwocie 3500 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7), dalej u.a. dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Wobec tego, że w okresie od października 2011 r. do września 2012 r. dłużnik dokonał wpłaty 43,68 zł kwota pozostała do zwrotu wynosi 3456,32 zł. Podstawą prawną rozstrzygnięcia były art. 27 ust. 1, 2, 3 i 7 pkt 2 u.a. oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej: k.p.a., a także rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836). Po rozpatrzeniu odwołania G. T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej wskazało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 27 ust. 7 pkt 1, 2 i 3 u.a. Organ odwoławczy ustalił, że Wójt Gminy [...] przyznał i wypłacił E. T. świadczenie z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2011 r. do 31 lipca 2012 r. w łącznej kwocie 3500 zł. Zatem, stosownie do art. 27 ust. 1 u.a. G. T. jest zobowiązany do zwrotu tej należności. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się G. T., wnosząc skargę. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja jest niezgodna z przepisami u.a., a organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły sprawy w sposób dostateczny. Zarzuca, że J. S. znała jego adres pobytu za granicą, dlatego ubiegając się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego powinna przedstawić zaświadczenie z zagranicznej instytucji stwierdzającej bezskuteczność egzekucji. Z tego powodu złożony przez nią wniosek był niekompletny, a pomimo tego został uwzględniony, co doprowadziło do niesłusznego wypłacenia świadczeń z funduszu, którymi został obciążony. Na skutek jego interwencji ostatecznie wstrzymano wypłatę świadczeń z funduszu z uwagi na niekompletność wniosku, choć nastąpiło to dopiero od 1 sierpnia 2012 r. Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej skarżone rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga G. T. nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu decyzja organu drugiej instancji nie narusza przepisów prawa w taki sposób, który może mieć znaczenie dla samego rozstrzygnięcia sprawy odwoławczej. Z tego powodu decyzja SKO nie może być uchylona. Stan faktyczny sprawy, w którym zapadła skarżona decyzja ustalony został zgodnie z przepisami prawa, dlatego może on stanowić podstawę faktyczną wyrokowania. W sprawie okolicznością niewątpliwą jest istnienie decyzji ustalającej świadczenie alimentacyjne dla E. T. za okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r., przy czym w okresie od 1 sierpnia 2012 r. do 30 września 2012 r. świadczenie to zostało wstrzymane. Zatem w sprawie jest niewątpliwe, że w okresie od 1 października 2011 r. do 30 lipca 2012 r. świadczenie alimentacyjne zostało wypłacone. Stosownie do treści art. 27 u.a. wypłata świadczenia alimentacyjnego rodzi po stronie dłużnika obowiązek zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności równej wysokości wypłaconych świadczeń. Zatem trafnie organy obu instancji przyjęły, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu świadczeń wypłaconych jego córce. W tym zakresie nie naruszyły przepisów prawa, które ten obowiązek nakładają. Podstawą zobowiązania do zwrotu należności jest poprawność decyzji przyznającej świadczenie alimentacyjne, ale fakt wypłaty tego świadczenia, co w sprawie objętej skargą jest niekwestionowane. Oczywiście wadliwość decyzji przyznającej świadczenie, jeżeli taka miała miejsce, może być wykazywana we właściwych postępowaniach, jednak nie ma ona bezpośredniego związku z oceną legalności decyzji nakazującej zwrot. Dla tej decyzji istotne jest tylko to, by wcześniejsza funkcjonowała w obrocie prawnym, a więc była decyzją ostateczną. Z tego też powodu dla oceny zgodności z prawem skarżonej decyzji nie mogą mieć znaczenia okoliczności podnoszone w uzasadnieniu skargi. Fakty tam wskazane mogą być podstawą prowadzenia postępowań karnych. Z akt sprawy nie wynika aby przed wydaniem rozstrzygnięcia pierwszej instancji organ posiadał dane dotyczące adresu do doręczeń, z tego więc powodu Sąd przyjmuje, że skarżącemu doręczono decyzję w ustawowym terminie, mając na uwadze wykładnię przepisów na korzyść skarżącego, a tym samym uznaje, że w tym zakresie organy nie naruszyły prawa. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że świadczenia, których zwrotem obciążony został w zaskarżonej decyzji zostały wypłacone niesłusznie, bo nie na podstawie pełnej dokumentacji. Z akt sprawy wynika, że takie świadczenia były należne jego córce niezależnie od wad dokumentacji w postępowaniu administracyjnym i że zostały one wypłacone. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło