II SA/Rz 344/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. J.G. (dalej Skarżąca/Wnioskodawczyni) w sprawie ze skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia zawnioskowała o przyznanie prawa pomocy w postaci radcy prawnego. Podała, że jest emerytką (świadczenie 1448 zł), wdową. Niskie świadczenie nie pozwala się jej samodzielnie utrzymać, dlatego zamieszkała z córką i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Podała, że cierpi na liczne schorzenia, co powoduje, że zmuszona jest wydawać na leki i leczenie w miesiącu łącznie ok. 600 zł. W związku ze stanem zdrowia musi utrzymywać dietę, co podnosi koszty utrzymania. Córka po śmierci męża utrzymuje się ze świadczeń z tytułu samotnego wychowywania dzieci w zadeklarowanej wysokości 634 zł i renty rodzinnej 940 zł. Daje to łącznie dochód ich gospodarstwa domowego w kwocie 3.022 zł. Jako stałe miesięczne wydatki zadeklarowała: koszty leczenia 600 zł, prąd 150 zł, woda 50 zł, odpady 24 zł, telefon i Internet 170 zł, koszty utrzymania samochodu 500 zł, butla gazowa 50 zł, opał ok. 3500 zł na rok, kredyt 440,12 zł, wyżywienie 1700 zł, odzież i obuwie 280 zł, środki czystości 150 zł. Własnego majątku Skarżąca nie oświadczyła. Wskazał, że córka jest właścicielką domu, w którym wspólnie zamieszkują i samochodu. Skarżąca została wezwana o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., w tym o udokumentowanie wysokości całości dochodów wszystkich członków gospodarstwa domowego, z uwagi na rozbieżność pomiędzy dochodem miesięcznym netto a stałymi wydatkami tego gospodarstwa, wskazanie kwot, w jakich Skarżąca partycypuje w wydatkach gospodarstwa domowego, przedłożenie kserokopii rachunków za dostarczane media i opłaty, udokumentowanie wydatków związanych ze zdrowiem, przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych, kart kredytowych, lokat z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wyjaśnienie co do zobowiązania kredytowego, udzielenia informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg oraz od innych osób (pomoc w każdej formie materialna, rzeczowa, inna) i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. jeśli takowe są w posiadaniu strony oraz o podanie wszystkich innych informacji, mających znaczenie w kwestii postępowania o przyznanie prawa pomocy, a nie ujętych we wniosku złożonym na formularzu. W odpowiedzi Skarżąca przesłała informację, że wszystkie środki finansowe po zakupie leków i zapłacie raty kredytowej przekazuje na utrzymanie córce ze względu na jej trudną sytuacje materialną, wskazana we wniosku rata kredytu (440,12 zł) jest zobowiązaniem córki oraz ze jej dzieci korzystają z dożywiania w szkole. Przedłożyła także kopie dokumentów dot. zobowiązania związanego z ubezpieczeniem domu i mienia ruchomego oraz gospodarstwa rolnego, potwierdzenia opłacania składek KRUS, nakaz płatniczy – łączne zobowiązanie pieniężne, potwierdzenia opłat za utrzymanie domu, faktury za leki, umowy kredytów gotówkowych i harmonogramy ich spłat, decyzji o przyznaniu renty rodzinnej, wyciąg z rachunku bankowego skarżącej za lipiec 2018 r. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Skarżąca domaga się zastosowania w jej sprawie instytucji prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie następuje, gdy strona wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Aby wyeliminować wszelkie wątpliwości co do faktycznej sytuacji finansowej z uwagi na deklarowane wyższe wydatki (4.114,12 zł ) niż dochody całego gospodarstwa domowego (3022,00 zł), Skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Podkreślić należy, że to na wnoszącym o prawo pomocy spoczywa inicjatywa i ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z dobrodziejstwa instytucji prawa pomocy. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy badaniu podlega przede wszystkim konkretna sytuacja majątkowa i życiowa wnoszącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, dlatego powinien on przytaczać na poparcie swoich argumentów dane i informacje, m.in. na temat swojej sytuacji życiowej i majątkowej, a w przypadku, gdy korzysta z pomocy osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym - poza informacjami o stanie majątkowym tych osób – również rodzaj oraz wielkość wsparcia. W rozpoznawanej sprawie kwestie związane z sytuacją materialną Skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, tj. córki i jej rodziny, pomimo wezwania, nie zostały wyjaśnione w sposób, który nie pozostawiałby wątpliwości co do istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pomimo wskazania w wezwaniu referendarza sądowego, że istnieje rozbieżność pomiędzy dochodami a wydatkami gospodarstwa domowego, kwestia ta nie została wyjaśniona. Rachunek matematyczny wskazuje bowiem na znaczną różnicę pomiędzy zadeklarowanymi dochodami a wydatkami, której źródeł pokrycia, pomimo wezwania, Skarżąca nie wskazała. W takiej sytuacji nie zostały udokumentowane wszystkie dochody lub źródła ich uzyskiwania. Skarżąca nie przedłożyła także wyciągów bankowych z rachunków wszystkich osób je posiadających prowadzących wspólne gospodarstwo domowe wraz ze Skarżącą. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, ani referendarz sądowy ani sąd nie mają obowiązku prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są mu znane wobec uchylania się strony od złożenia stosownych dokumentów i wyjaśnień. Rozpoznający wniosek podziela również pogląd wyrażany w literaturze, że art. 255 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zaś brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń, musi mieć wpływ na dokonaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, W-wa 2007, wyd. 1, s. 244). Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.