II SA/Rz 347/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-04-09
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy jedynym dochodem jest niski zasiłek okresowy, a środki te są przeznaczane na podstawowe potrzeby życiowe, a dodatkowo skarżąca korzysta z pomocy społecznej i posiłków w "kuchni dla ubogich", należy uznać, że nie posiada ona wolnych środków na pokrycie kosztów profesjonalnego zastępstwa prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego, jednocześnie domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała, że jest osobą bezrobotną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie otrzymuje pomocy od nikogo i korzysta ze środków pomocy społecznej (zasiłek okresowy 275 zł, posiłki w "kuchni dla ubogich"). Nie posiada żadnego majątku. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego J. W. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Żądanie to podtrzymała następnie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Podniosła w nim, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku związanego z tym statusem. Od nikogo nie otrzymuje pomocy, dlatego też zmuszona jest do korzystania ze środków pomocy społecznej; aktualnie z tego tytułu pobiera kwotę 275 zł jako zasiłek okresowy, za którą nabywa żywność. Dodatkowo korzysta także z posiłków wydawanych w "kuchni dla ubogich". Nie posiada jakiegokolwiek majątku.
W myśl art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na to, że zainicjowana skargą J. W. sprawa dotyczy przyznawanego ze środków pomocy społecznej zasiłku celowego, wymieniona zwolniona jest z mocy wskazanej regulacji od wszelkich kosztów sądowych w tej sprawie.
W takiej sytuacji do rozpoznania pozostaje wniosek strony o ustanowienie adwokata, którego ocena następuje w aspekcie przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wedle tego przepisu, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględnienie żądania strony następuje zatem wówczas, gdy po pokryciu wszystkich wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb człowieka nie pozostają już żadne wolne środki, które mogłyby być przeznaczone na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym. W sytuacji powyższej z pewnością znajduje się skarżąca J. W., której jedynym dochodem jest kwota otrzymywanego zasiłku okresowego – 275 zł, wydatkowanego na wyżywienie. Nadto, jak wynika z akt sprawy, strona uzyskuje ze środków pomocy społecznej także zasiłki celowe z przeznaczeniem na zakup lekarstw czy uiszczenie opat za mieszkanie. Poza tym, korzysta ona również z posiłków wydawanych w ramach "kuchni dla ubogich".
Przedstawione okoliczności świadczą o potrzebie wsparcia skarżącej ze środków publicznych, bowiem bez tej pomocy nie jest ona w stanie zapewnić sobie udziału w niniejszym postępowaniu za pośrednictwem profesjonalnego zastępcy prawnego w postaci adwokata. Środki, którymi dysponuje przeznaczane są w całości na egzystencję. Brak jakiegokolwiek majątku wyklucza zaś jego ewentualne spieniężenie i uzyskanie w ten sposób dodatkowego dochodu.
Dlatego przychylono się do wniosku J. W. i ustanowiono na jej rzecz adwokata na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło