II SA/Rz 349/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-08-20

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Piotr Godlewski, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony oraz wykazy środków trwałych mogą stanowić wystarczający dowód na istnienie prawa zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r., w celu stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo faktyczne władanie gruntami oraz posadowienie na nich infrastruktury kolejowej nie jest wystarczające do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego. Konieczne jest udokumentowanie prawa zarządu na dzień 5 grudnia 1990 r. na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Oświadczenie strony i wykazy środków trwałych, bez wskazania konkretnych dokumentów, które zaginęły lub uległy zniszczeniu, nie mogą zastąpić wymaganych dokumentów, a prawo zarządu nie powinno być domniemane. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego działek oraz przeniesienia własności znajdujących się na nich budowli, argumentując, że posiadała te grunty w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. Prezydent Miasta odmówił stwierdzenia nabycia prawa, wskazując na brak wymaganych dokumentów potwierdzających prawo zarządu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w [....] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 29 grudnia 2023 r. nr SKO.404.GG.2515.99.2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego - skargę oddala – Decyzją z 29 grudnia 2023 r. nr SKO.404.GG.2515.99.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Tarnobrzegu po rozpatrzeniu odwołania A. Spółka Akcyjna w [...] (dalej także: "A.", "Spółka", "Wnioskodawca") od decyzji Prezydenta Miasta [....] z 16 października 2023 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego działek oraz przeniesienia prawa własności znajdujących się na tym gruncie budowli i urządzeń utrzymało w mocy ten akt. W podstawie prawnej decyzji Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze późn. zm.), określanej dalej: "K.p.a." Po rozpoznaniu wniosku A. Prezydent Miasta [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Wnioskodawcę prawa użytkowania wieczystego działek położonych w obrębie [....], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o pow. 0,1445 ha, nr [...] o pow. 0,2183 ha i nr [...] o pow. 0,1982 ha oraz przeniesienia prawa własności znajdujących się na tym gruncie budowli i urządzeń z towarzyszącą im infrastrukturą znajdującą się na tych działkach. Organ stwierdził, że warunkiem wymaganym do stwierdzenia nabycia powyższych praw jest posiadanie gruntów objętych wnioskiem w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie. Przy czym, w świetle § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub w użytkowaniu (Dz.U. 1998 nr 23, poz. 120), zwanego w dalszej części "rozporządzeniem RM z 1998 r." prawo zarządu stwierdza się na podstawie jednego z wyszczególnionych w nim dokumentów. Tymczasem, Spółka nie przedłożyła żadnego z nich. Zamiast tego przedstawiła oświadczenie, złożone zgodnie z art. 75 K.p.a., w którym wskazano, że działki nr: [...], [...] i [...] położone w obrębie [....] w dniu 5 grudnia 1990 r. były w zarządzie A. oraz wykaz środków trwałych, które stanowią infrastrukturę kolejową. Sam jednak fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości, czy też posadowienia na niej elementów infrastruktury kolejowej nie kreuje prawa zarządu. Również Urząd Miasta w [...] nie posiada dowodów w postaci dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z 1998 r., które mogłyby prowadzić do wniosku, że istotnie na ww. nieruchomościach ustanowiony został zarząd. Prezydent zwrócił też uwagę, że stwierdzenie w ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej wydanej przez Wojewodę Podkarpackiego dnia 29 kwietnia 2005 r. nr R.XVIII.N.7723/43/05 nabycia z mocy prawa własności działek nr [...] (z której powstały następnie objęte wnioskiem działki nr: [...] 0 [....] ) oraz nr [...], położonych w obrębie [...] przez Gminę [...], wyklucza możliwość ustalenia, że działki te znajdowały się w zarządzie A. Istnienie zarządu byłoby negatywną przesłanką komunalizacji nieruchomości. Według Prezydenta, oświadczenia o niezachowaniu dokumentów o ustanowieniu zarządu nie można traktować jako dowodu na okoliczność ustanowienia prawa zarządu, skoro takie prawo nie zostało ustanowione i takie dokumenty nie istniały. Organ I instancji wskazał, że wprawdzie w trybie § 4 ust. 3 rozporządzenia RM z 1998 r. można dowodzić istnienia prawa zarządu na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 K.p.a., jednak tylko wtedy, gdy uprzednio prawo zarządu nieruchomości było ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność, a taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Spółka złożyła od powyższej decyzji odwołanie, w którym podniosła, że Organ nie przeprowadził żadnego dowodu z którego wynika, że decyzja o ustanowieniu zarządu nie zaginęła ani nie uległa zniszczeniu. Bez żadnego oparcia w materiale dowodowym Organ stwierdził więc, że nie przysługiwało Jej prawo zarządu przedmiotowej działki. Zdaniem A., fakt ponoszenia przez Nią opłat oznacza, iż przedmiotowa nieruchomość należała do Niej w sensie prawnym. Zdaniem Spółki, złożone oświadczenie stanowi dowód przewidziany rozporządzeniem RM z 1998 r. SKO w Tarnobrzegu, decyzją z 29 grudnia 2023 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...]. W toku postępowania odwoławczego Kolegium uzyskało dowód w postaci pisma Organu I instancji z 29 listopada 2023 r. i załączonej do niego notatki służbowej pracownika urzędu, z której wynika, że przed wydaniem decyzji przeprowadzono kwerendę w odpowiednich wydziałach urzędu, w archiwum zakładowym, sprawdzono spisy zdawczo-odbiorcze akt przekazanych do archiwum państwowego, dokonano badania ksiąg wieczystych w Sądzie Rejonowym w [....]. Czynności te potwierdziły stanowisko Prezydenta o braku jakichkolwiek dokumentów dotyczących sprawowania zarządu przedmiotowymi nieruchomościami przez Skarżącego. SKO wskazało, że rozporządzenie RM z 1998 r. określa w § 4 na podstawie jakich dokumentów organ stwierdza prawo zarządu. Wnioskodawca tymczasem nie przedstawił żadnego z nich. Złożył natomiast oświadczenie w trybie § 4 ust. 3 tego aktu. Oświadczenie takie może jednak stanowić podstawę do stwierdzenia prawa zarządu pod warunkiem, że nie zachowały się dokumenty o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Wnioskodawca w swoim oświadczeniu nie wskazał tymczasem, jakie konkretne dokumenty potwierdzające prawo zarządu miał w swojej dyspozycji, które później zaginęły albo uległy zniszczeniu. Tak więc Skarżący nie wykazał źródła powstania prawa zarządu, a jego istnienia nie można domniemywać. Kolegium zwróciło uwagę, że wprawdzie w odwołaniu od decyzji Skarżący podniósł fakt ponoszenia przez Niego opłat za przedmiotowe nieruchomości, jednak nie przedłożył na tę okoliczność żadnego dowodu, że opłaty te były rzeczywiście ponoszone. Z kolei, załączone do wniosku tzw. wykazy środków trwałych według stanu na 5 grudnia 1990 r. i obecnie nie określają, na jakiej podstawie zostały sporządzone i nie zawierają nawet daty ich sporządzenia. Trudno więc uznać je za dowód w sprawie. Spółka złożyła na tę decyzję skargę, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: - błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej "u.g.n.") polegające na błędnym przyjęciu, że nie doszło do nabycia przez Nią z mocy prawa użytkowania wieczystego działek położonych w [...], oznaczonych jako działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], - naruszenie § 4 ust. 1 pkt. 6 oraz ust. 3 rozporządzenia RM z 1998 r. przez stwierdzenie, że przedłożone przez Nią dowody nie spełniają wymogów zawartych w powołanym przepisie rozporządzenia, 2. rażące naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem Skarżącej, Organ w sposób całkowicie nieuprawniony, uznał za niewystarczający dla stwierdzenia istnienia zarządu przedłożony dokument w postaci złożonego oświadczenia. Spółka podkreśliła, że przedmiotowe działki zabudowane są torami stacyjnymi stacji [...], których rok budowy datowany jest na 1977. Powołując się na orzecznictwo sądowe Spółka podniosła, że w niektórych przypadkach tytuł prawny do nieruchomości dla określonej jednostki państwowej mógł powstać także z mocy przepisów prawa regulujących jej powstanie oraz funkcjonowanie. O tytule prawnym byłego przedsiębiorstwa państwowego A. do mienia Skarbu Państwa nie przesadza fakt legitymowania się decyzją administracyjną o przekazaniu nieruchomości w zarząd. A. nie zostało utworzone w oparciu o przepisy ustawodawstwa zwykłego, a jego status był zawsze regulowany w drodze aktów szczególnych. Ustawowo powierzone w zarząd A. mienie pozwalało tej jednostce realizować zadania, cel społeczno-gospodarczy oraz stanowić podstawy do działania tej jednostki w imieniu własnym, jak i Skarbu Państwa, w stosunku do powierzonego mienia. Zdaniem Spółki, z literalnego brzmienia § 4 ust. 3 rozporządzenia RM z 1998 r. bezsprzecznie wynika, że każdy jeden z dowodów wymienionych enumeratywnie w tym przepisie wystarczy dla potwierdzenia prawa zarządu, przysługującego państwowej osobie prawnej na dzień 5 grudnia 1990 r. Spółka zauważyła też, że Organ nie wykazał, że podjęte zostały skuteczne próby zbadania w zasobach archiwalnych istnienia decyzji o ustanowieniu prawa zarządu na Jej rzecz, a mimo to bezpodstawnie doszedł do przekonania, że decyzja taka nigdy nie istniała, nie badając nawet czy nie doszło do jej zaginięcia lub zniszczenia. W ocenie Spółki, Kolegium w sposób całkowicie nieuzasadniony zakwestionowało treść dawnej księgi wieczystej z której wynika, że nieruchomość stanowi "Dobro [...]". W ten sposób podważono jedno z ważniejszych domniemań prawnych przewidzianych w polskim porządku prawnym, nadającego szczególną rangę wpisom do ksiąg wieczystych. Spółka podkreśliła, że żadne inne podmioty nie były uprawnione do zarządzania mieniem stanowiącym Dobro [....]. W odpowiedzi na skargę SKO w Tarnobrzegu wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jedną z form działalności organów administracji publicznej podlegających kontroli jest decyzja administracyjna, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Sąd bada to rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je postępowanie pod kątem zgodności z prawem, bowiem obliguje do tego art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.). Kontrolując sprawę sąd działa w jej granicach i nie jest - w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. - związany zgłoszonymi w niej zarzutami i wnioskami, jak też powołaną podstawą prawną. Dopiero, gdy stwierdzi zaistnienie określonych prawem uchybień, to eliminuje przedmiot kontroli z obrotu prawnego. Jeśli więc zauważy, że zaszły przyczyny określone w art. 156 K.p.a., to stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast, jeśli doszło do: naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uchyla skarżoną decyzję w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Brak tego rodzaju naruszeń skutkuje koniecznością oddalenia skargi jako bezzasadnej na podstawie art. 151 P.p.s.a. Kontroli przy zastosowaniu powyższych reguł poddano w niniejszym postępowaniu decyzję SKO w Tarnobrzegu utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego działek oraz przeniesienia prawa własności znajdujących się na tym gruncie budowli i urządzeń. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Natomiast, według ust. 2 tego artykułu, budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób. Nabycie własności następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych. Jak stanowi § 2 ust. 3 powołanej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w ust. 1, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali, o których mowa w ust. 2, stwierdza się decyzją wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub decyzją zarządu gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. Powyższy akt prawny utracił moc z dniem 1 stycznia 1998 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która odwołuje się jednak do ustawy z dnia 29 września 1990 r. w art. 200 stanowiąc w jego ust. 1, że w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r., z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz BGŻ, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się wyszczególnione następnie zasady. Jedną z nich jest, że nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy (ust. 1 pkt 2). Na podstawie art. 206 u.g.n. Rada Ministrów wydała w dniu 10 lutego 1998 r. rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, w którego § 4 wskazała rodzaje dokumentów, w oparciu na które właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, zawierając stwierdzenie, że następuje to na podstawie co najmniej jednego z tych dokumentów. Są one następujące: 1) decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3) umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawarta za zgodą organu, 4) umowa, zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpis z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwała, zarządzenie lub decyzja wydane w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowane na ich podstawie uchwały komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokół przekazania nieruchomości, sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 10) umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokół przekazania nieruchomości, sporządzone przed 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Jak zatem wynika z przedstawionych unormowań prawnych, do wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz prawa własności znajdujących się na nich budynków i innych urządzeń konieczne jest spełnienie dwóch warunków. Jeden to posiadanie tych gruntów w zarządzie, a drugi to wymóg, by miało to miejsce w dniu 5 grudnia 1990 r. Przy czym, istotne jest, że samo faktyczne władanie gruntami nie determinuje istnienia w wymienionym dniu prawa zarządu. To zaś mogło zostać ustanowione w ściśle określony sposób, czego wyraz znajduje się w treści powołanego wyżej § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z 1998 r. Istnienia wskazanego prawa zarządu nie można więc domniemywać, a nieprzedstawienie stosownych dokumentów przez wnioskodawcę, jak też nieujawnienie ich w toku postępowania prowadzonego przy zachowaniu reguł związanych z koniecznością ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.) uniemożliwia uznanie, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 200 u.g.n. Przy czym, w tym miejscu należy jeszcze zwrócić uwagę na brzmienie § 4 ust. 3 rozporządzenia RM z 1998 r., zgodnie z którym, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, a Sąd w składzie niniejszym w pełni utożsamia się z tym stanowiskiem, dowodzenie istnienia prawa zarządu w taki właśnie sposób może nastąpić tylko wówczas, gdy dokumenty wyszczególnione w § 4 ust. 1 tego rozporządzenia istniały, jednak nie zachowały się, bowiem zaginęły czy też zostały zniszczone. Przy korzystaniu więc z tego wyjątkowego rozwiązania prawnego istotne jest, by w trakcie postępowania prowadzonego w trybie art. 200 u.g.n. ustalone zostało, że prawo zarządu powstało w określony prawem sposób, a dokument, który by ten fakt potwierdzał nie istnieje już fizycznie w sensie takim, że się nie zachował (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8.02.2018 r. I OSK 1912/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 października 2023 r. II SA/Kr 1114/23). Warunkiem więc możliwości przekształcenia zarządu w użytkowanie wieczyste jest należyte udokumentowanie, że określony podmiot posiadał w zarządzie określony grunt według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Oczywistym jest, że w trakcie postępowania administracyjnego na prowadzących je organach spoczywa obowiązek dążenia do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i w tym celu winny one podjąć wszelkie czynności niezbędne do tego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, czego wymagają art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Należy jednakże mieć też na uwadze, że to w interesie wnioskodawcy leży wydanie decyzji uwzględniającej jego wniosek, dlatego też i ten podmiot winien się wykazać w postępowaniu określoną aktywnością. Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że decyzje Organów obu instancji są prawidłowe. Nie ulega wątpliwości, że Skarżąca do złożonego wniosku nie dołączyła żadnego z dokumentów wymienionego w § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z 1998 r. Istnienie takiego dokumentu nie zostało też ujawnione w toku postępowania, na co wskazuje pismo Prezydenta Miasta [....] z 29 listopada 2023 r. i dołączona do niego notatka służbowa z 10 października 2023 r. pracownika tego Organu – E. B., gdzie wyszczególnione zostały starania o pozyskanie potrzebnej dokumentacji. W takiej sytuacji trudno za uzasadniony przyjąć zarzut Skarżącej, że Organy naruszyły przepisy postępowania przez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego. Ponadto, jak już wyżej wskazano, również wnioskodawca w tego rodzaju sprawach, gdzie to jemu zależy na określonej treści decyzji, powinien wykazać się określoną aktywnością. Tymczasem, Skarżąca Spółka we wniosku z 11 sierpnia 2023 r. nie podała, w jakim konkretnym dokumencie zostało na Jej rzecz ustanowione prawo zarządu, o którego przekształcenie w prawo użytkowania wieczystego obecnie się ubiega. Oświadczyła tylko, że takie dokumenty nie zachowały się i z tego powodu dołącza oświadczenie złożone w trybie § 4 ust.3 rozporządzenia RM z 1998 r. wskazujące, że działki nr [...], [...] oraz [...] w [...] znajdowały się w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego A. Ponadto, Spółka załączyła 3 wykazy środków trwałych według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. i obecnie. Ze względu na to, że do przyjęcia istnienia prawa zarządu niewystarczającym jest tylko samo faktyczne władanie określonym gruntem oraz posadowienie na nim określonych urządzeń infrastruktury kolejowej a konieczne jest też skonkretyzowanie dokumentu potwierdzającego powstanie tego prawa, to brak spełnienia powyższych warunków skutkował uzasadnionym przyjęciem, że złożony wniosek nie może zostać uwzględniony. Słusznie przy tym Wojewoda zauważył, że na przedłożonych przez Skarżącą wykazach środków trwałych nie znajdowała się nawet data ich sporządzenia. Poza tym, zasadnie Organ ten podkreślił, że Spółka powołała się wprawdzie na okoliczność ponoszenia opłat w związku z posiadaniem przedmiotowych działek, jednak nie dołączyła żadnych dowodów potwierdzających powyższe przez co brak podstaw do twierdzenia, że wydana została uprzednio decyzja o naliczeniu takiej opłaty. Ponadto, decyzja taka musiałaby dotyczyć stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Odnosząc się jeszcze do powyższego Sąd stwierdza, że Spółka sama popadła w sprzeczność w swoich twierdzeniach, bowiem zarzuciła Organom, że nie przeprowadziły należycie postępowania dowodowego pod kątem znalezienia dokumentu, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z 1998 r., a z drugiej strony powołała się na to, że przysługujące jej prawo zarządu gruntów wynika z przepisów szczególnych regulujących jej status. Należy w tym miejscu podkreślić, że tego rodzaju akty prawne miały jednak ogólny charakter i nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości, co ma w sprawie istotne znaczenie, bowiem - co już wskazano - prawo zarządu musiało istnieć w odniesieniu do oznaczonych numerem działek i to na dzień 5 grudnia 1990 r. Reasumując, należy podnieść, że Organy na gruncie niniejszej sprawy przeprowadziły w należyty sposób postępowanie dowodowe, w trakcie którego nie udało się uzyskać dokumentów, które potwierdzałyby dysponowanie przez Stronę skarżącą prawa zarządu w stosunku do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...] oraz [...] położonych w obrębie [...], w jednostce ewidencyjnej [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. Okoliczność tę poświadcza notatka służbowa pracownika Organu I instancji sporządzona na okoliczność poszukiwania tego typu dokumentacji. Nadto, również Skarżąca, tak w złożonym wniosku, jak też w dołączonym do niego oświadczeniu, a następnie też w odwołaniu czy skardze, nie podała źródła powstania przedmiotowego prawa. Nie wskazała bowiem jakichkolwiek dokumentów, w oparciu na które organy mogłyby wydać decyzję na podstawie art. 200 ust. 1 u.g.n. Organy zaś wyjaśniły, z jakich powodów nie mogły uznać, że oświadczenie z dnia 11 sierpnia 2023 r. oraz wykazy środków trwałych nie mogły stanowić podstawy uwzględnienia wniosku. Jak zaś już wyżej zaznaczono, prawo zarządu nie powinno podlegać domniemaniu. Dlatego złożona skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło