II SA/Rz 349/25
WyrokWSA w Rzeszowie2025-05-27
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Maria Mikolik, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać Spółdzielni Mieszkaniowej montaż wkładu kominowego w części wspólnej budynku, mimo że Spółdzielnia dąży do podłączenia całego budynku do centralnej ciepłej wody?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej jako zarządcy nieruchomości wspólnej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodu kominowego poprzez montaż wkładu kwasoodpornego. Przewody kominowe stanowią część wspólną budynku, za którą odpowiada Spółdzielnia, a ich nieodpowiedni stan techniczny zagraża życiu lub zdrowiu ludzi. Koszty wykonania nakazu nie mają znaczenia dla oceny legalności decyzji, a zarzuty o charakterze ekonomicznym czy własnościowym nie mogą odnieść skutku, gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB), która nakazała Spółdzielni usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodu kominowego spalinowego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym poprzez montaż wkładu kwasoodpornego. PWINB uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), który pierwotnie nakazał usunięcie nieprawidłowości właścicielom lokalu. Spółdzielnia argumentowała, że decyzja jest niezasadna, nieproporcjonalna i sprzeczna z interesem mieszkańców, ponieważ budynek jest w trakcie podłączania do centralnej ciepłej wody z MPEC, a koszt montażu wkładu dla jednego lokalu jest nadmierny. Spółdzielnia wskazała również na uchwałę Rady Nadzorczej nakazującą podłączenie do MPEC.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2025 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 3 marca 2025 r. nr OA.7721.3.2.2025 w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonego stanu technicznego przewodu kominowego – skargę oddala –
Decyzją z 3 marca 2025 r. nr OA.7721.3.2.2025, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "K.p.a."), Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania K.K. i T.K. (dalej: "Właściciele"), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB"/"organ I instancji") z 20 grudnia 2024 r. znak: OA-III.5144.5.2024, nakazującej Właścicielom usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodu kominowego spalinowego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] odprowadzającego spaliny z gazowego przepływowego podgrzewacza wody zamontowanego i użytkowanego w lokalu nr 4 w ww. budynku (kominowy przewód spalinowy przynależny do lokalu nr 4) poprzez: montaż wkładu kominowego kwasoodpornego w przedmiotowym przewodzie spalinowym lub podłączenie centralnej ciepłej wody użytkowej z Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej, w terminie do dnia 31 stycznia 2025 r. oraz jednocześnie zakazującej użytkowania gazowego przepływowego podgrzewacza wody do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, tj. do czasu wykonania jednego z rozwiązań nakazu niniejszej decyzji, uchylił decyzję PINB w całości i jednocześnie nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" w [...] (dalej: "Spółdzielnia"/"Skarżąca") usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodu kominowego spalinowego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] odprowadzającego spaliny z gazowego przepływowego podgrzewacza wody zamontowanego i użytkowanego w lokalu nr [...] w ww. budynku poprzez montaż wkładu kominowego kwasoodpornego w przedmiotowym przewodzie spalinowym - w terminie do 3 kwietnia 2025 roku oraz zakazał użytkowania przewodu spalinowego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że 7 maja 2024 r. do PINB wpłynęła informacja o stwierdzeniu nieprawidłowości zagrażających zdrowiu i życiu wraz z załącznikiem - protokołem nr 508288/2024 okresowej kontroli przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...]. Zakres kontroli obejmował sprawdzenie stanu technicznego przewodów kominowych w tym budynku (0 dymowych, 18 spalinowych, 36 wentylacyjnych), w sumie 54 przewodów. Protokół w pkt 3 stwierdzał, że "określone przewody kominowe nie nadają się do dalszej eksploatacji, pozostałe są utrzymane w dobrym stanie technicznym." W punkcie 5 zawarte są stwierdzone nieprawidłowości: "przewody kominowe spalinowe od gazowych podgrzewaczy wody wykazują nieszczelności. Zaznacza się, że Spółdzielnia Mieszkaniowa podjęła metody likwidacji nieprawidłowości poprzez przyłączenie budynku do sieci MPEC. Obecnie w budynku trwają prace przyłączeniowe do sieci MPEC oraz likwidacja urządzeń gazowych do podgrzewania ciepłej wody użytkowej". PINB wskazał, że powyższa informacja dotyczyła ośmiu budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], będących w zarządzie Spółdzielni. Dlatego pismem z 23 maja 2024 r. wezwał Zarządcę obiektu — Spółdzielnię do przedłożenia kopii protokołów z kontroli przewodów kominowych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...], sporządzonych po usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości wyszczególnionych w poszczególnych protokołach z dnia 30 kwietnia 2024 r., w tym w protokole nr 508288/2024 z kontroli w budynku przy ul. [...].
W odpowiedzi Zarząd Spółdzielni poinformował, że zwrócił się w dniu 5 czerwca 2024 r. do wszystkich właścicieli mieszkań, u których stwierdzono nieprawidłowości wyszczególnione w protokołach z dnia 30 kwietnia 2024 r. o dostarczenie pisemnego potwierdzenia usunięcia wspomnianych nieprawidłowości. Następnie pismem z 29 lipca 2024 r., Spółdzielnia poinformowała PINB, że informowała mieszkańców, że wybór między wkładem kominowym albo podłączeniem do instalacji ciepłej wody MPEC przysługuje wyłącznie Spółdzielni, a nie jej poszczególnym członkom. Poinformowała także o przeprowadzeniu ankiety w pierwszym kwartale 2021 r. w ramach której 70% właścicieli mieszkań w blokach ul. [...] do nr [...] opowiedziało się za podłączeniem nieruchomości do systemu centralnej ciepłej wody zasilanej z MPEC, w związku z czym Spółdzielnia ma kompetencje do podłączenia nieruchomości do systemu centralnej ciepłej wody zasilanej z MPEC. Poinformowała również, że trwa proces likwidacji piecyków do podgrzewania wody oraz że wszystkie budynki znajdujące się w zarządzie Spółdzielni zostaną podłączone do końca sierpnia 2024 roku, a także że "w związku z warunkowym dopuszczeniem przewodów spalinowych do dalszego używania" z chwilą podłączenia nieruchomości do systemu centralnej ciepłej wody zasilanej z MPEC przewody spalinowe zostaną wyłączone z użytkowania.
Kolejnym pismem z 2 września 2024 r. Spółdzielnia poinformowała PINB, że w budynku [...] i [...] wystąpił problem dotyczący podłączenia mieszkań do centralnej ciepłej wody zasilanej przez MPEC, wskazując lokale których mieszkańcy nie wyrazili zgody na podłączenie centralnej ciepłej wody użytkowej (m.in. [...]). Użytkowanie piecyków gazowych i przewodów spalinowych w tych lokalach stanowi realne zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców oraz innych osób przebywających w budynku, dlatego Spółdzielnia zwróciła się z prośbą do PINB o interwencję oraz przeprowadzenie niezbędnych działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców budynku, a jeśli to możliwe o wsparcie w kwestii zgody mieszkańców i pomoc w rozwiązywaniu sytuacji związanej z brakiem zgody mieszkańców na podłączenie do centralnej ciepłej wody.
PINB wezwał do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie Mistrza Kominiarskiego przeprowadzającego przegląd i uznał, że nieprawidłowość stanu technicznego kominowych przewodów spalinowych przynależnych do tych mieszkań, w tym do mieszkania/lokalu nr 4 należy usunąć, nakazując na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej: "P.b."), właścicielom lokalu usunięcie stwierdzonej nieprawidłowości.
Właściciele mieszkania wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji. Wskazali w nim, że wystąpili do Spółdzielni o wydanie kopii mapy z rzutem bloku ze wskazaniem przewodu kominowego przynależnego do lokalu, którego są właścicielami oraz o udostępnienie wejścia na dach w celu zamontowania wkładu kominowego zgodnie z sentencją decyzji. Podali, że do 14 stycznia 2025r. klucz i mapa nie zostały im przekazane oraz nie otrzymali żadnej odpowiedzi od Spółdzielni, która zasłania się tym, że na odpowiedź na pisma mają co najmniej 2 tygodnie, co czyni decyzję PINB niemożliwą do realizacji.
Z akt sprawy wynika, że Spółdzielnia nie wyraża zgody na realizację prac przez właścicieli lokalu nr [...] argumentując, że Rada Nadzorcza Spółdzielni podjęła uchwałę nr 01/2022 z dnia 19 stycznia 2022r. o modernizacji budynków przy ul. [...] do nr [...] poprzez podłączenie ich do systemu centralnej ciepłej wody zasilanej MPEC oraz likwidację indywidualnych podgrzewaczy wody i przewodów spalinowych co sprawia, że członkowie spółdzielni są zobowiązani do podporządkowania się podjętej uchwale oraz współpracy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa spółdzielczego i postanowieniami statutu Spółdzielni. Uchwała ma na celu wyeliminowanie ryzyka zatrucia tlenkiem węgla (czadem), które stanowi poważne zagrożenie dla wszystkich mieszkańców, podkreślając, że nawet montaż wkładów chromoniklowych nie gwarantuje pełnego bezpieczeństwa. Podporządkowanie się tym uchwałom jest nie tylko obowiązkiem każdego członka Spółdzielni, ale także wyrazem troski o bezpieczeństwo i komfort sąsiadów a decyzje organów Spółdzielni poparte uchwałą i opiniami ekspertów są wiążące dla wszystkich mieszkańców. Wskazała, że dach budynku, jako część wspólna nieruchomości jest objęta szczególną ochroną i dostęp do niego regulowany jest w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców oraz uniknięcia uszkodzeń konstrukcji budynku. Wszelkie prace na dachu mogą być wykonywane wyłącznie przez firmy uprawnione, posiadające odpowiednie certyfikaty i ubezpieczenia oraz tylko i wyłącznie na zlecenie Zarządu Spółdzielni.
Rozpatrując odwołanie PWINB zreformował zaskarżoną decyzję w zakresie podmiotu zobowiązanego do usunięcia zagrożeń w przedmiotowym budynku mieszkalnym i terminu wykonania obowiązku. Natomiast PWINB potwierdził, że zachodzą przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., tj. że stan techniczny przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] jest nieodpowiedni, co może powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Koniecznym jest wobec tego usunięcie nieprawidłowości przewodu kominowego odprowadzającego spaliny z gazowego podgrzewacza wody zamontowanego w lokalu nr [...] przy ul. [...]. PWINB podkreślił, że odpowiedzialność podmiotów wskazanych w art. 61 P.b. za właściwe użytkowanie obiektu wiąże się ze sposobem zarządzania obiektem, czy to przez właściciela, czy też przez zarządcę. W przypadku ustanowienia na rzecz członków spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokali, pojawiają się określone konsekwencje tego stanu prawnego - takie same, jakie wiążą się z ustanowieniem odrębnej własności lokali w świetle przepisów ustawy o własności lokali. Jedną z najbardziej istotnych jest powstanie nieruchomości wspólnej stanowiącej współwłasność wszystkich właścicieli lokali w danej nieruchomości. Powołując się na definicję nieruchomości wspólnej w świetle art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048) oraz treść art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 558, ze zm.), organ odwoławczy podkreślił, że Spółdzielnia podejmuje jako zarządca nieruchomości wspólnej zarówno decyzje mieszczące się w zakresie zwykłego zarządu, jak i decyzje przekraczające zakres zwykłego zarządu. Kominy, przewody kominowe i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnych budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy przewodu kominowego. Sam fakt korzystania z takiego komina czy przewodu kominowego przez właściciela wyodrębnionego lokalu nie przesądza o przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym. W związku z powyższym sprawa stanu technicznego przewodów kominowych dotyczy wspólnej części budynku. Zarządcą budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] jest Spółdzielnia. W związku z tym to Spółdzielnia powinna być adresatem obowiązku nałożonego w zaskarżonej decyzji, a nie właściciel lokalu mieszkalnego. Zatem PWINB nakazał Spółdzielni usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodu kominowego spalinowego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] poprzez montaż wkładu kominowego kwasoodpornego w przedmiotowym przewodzie spalinowym w terminie do 24 marca 2025 r. oraz zakazał użytkowania ww. przewodu spalinowego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Jednocześnie PWINB nie wykluczył możliwości zastosowania innych rozwiązań prowadzących do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w tym wykonania robót budowlanych polegających na podłączeniu lokalu nr [...] do centralnej ciepłej wody użytkowej. W przypadku, gdy nieodpowiedni stan techniczny zostanie wyeliminowany, obowiązek wynikający z decyzji stanie się bezprzedmiotowy.
Spółdzielnia zaskarżyła w całości decyzję PWINB jako niezasadną, nieproporcjonalną oraz sprzeczną z interesem mieszkańców. Na tych podstawach wniosła o jej uchylenie w całości i o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała na naruszenie zasady proporcjonalności i racjonalnego gospodarowania mieniem wspólnym. Podkreśliła, że w budynkach objętych inwestycją przy ul. [...] do [...] znajduje się 139 lokali mieszkalnych, z czego jedynie cztery nie wyraziły zgody na podłączenie do sieci centralnej ciepłej wody. Decyzja o montażu wkładu chromoniklowego dotyczy jednego mieszkania, co czyni ją całkowicie nieproporcjonalną. Narzucenie obowiązku instalacji wkładu kominowego dla pojedynczego lokalu w budynku wielorodzinnym skutkuje nadmiernymi kosztami i komplikacjami technicznymi. Koszt takiej instalacji, w porównaniu do skali inwestycji obejmującej cały budynek, jest nieproporcjonalnie wysoki i stoi w sprzeczności z zasadami racjonalnego gospodarowania mieniem wspólnym. Skarżąca działa zgodnie z zaleceniami kominiarskimi, wykonała decyzję z 20 grudnia 2024 r., wydaną przez PINB, dokonując podłączenia budynków do sieci centralnej ciepłej wody zasilanej przez MPEC. Pomimo spełnienia wszystkich warunków wynikających z tej decyzji oraz realizacji działań mających na celu wyeliminowanie indywidualnych źródeł spalania gazu, PWINB jako organ odwoławczy, w wydanej decyzji całkowicie pominął tę okoliczność, koncentrując się w sposób niezrozumiały wyłącznie na nakazie wykonania wkładów chromoniklowych. Skarżąca zarzuciła, że stanowisko organu odwoławczego rażąco narusza zasadę wszechstronnej oceny materiału dowodowego, wynikającą z art. 7 i 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którą organy administracyjne zobowiązane są do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie WINB ograniczył swoją analizę do nakazu wykonania wkładów kominowych, całkowicie abstrahując od kluczowych aspektów inwestycji w sieć centralnej ciepłej wody, jej zgodności z wymogami bezpieczeństwa oraz zasadności ekonomicznej takiego rozwiązania. Zignorowanie przez PWINB faktu, że Spółdzielnia zrealizowała nakaz administracyjny w sposób zapewniający bezpieczeństwo mieszkańcom i eliminujący zagrożenie związane z emisją tlenku węgla, stanowi naruszenie art. 8 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są zobowiązane działać w sposób proporcjonalny i uwzględniający słuszny interes strony postępowania. Nakaz montażu wkładu chromoniklowego dla jednego lokalu w sytuacji, gdy cały budynek został już podłączony do sieci centralnej ciepłej wody, stanowi działanie nieracjonalne, niegospodarne oraz sprzeczne z polityką eliminacji zagrożeń związanych z użytkowaniem przestarzałych urządzeń gazowych. Zatem decyzja WINB powinna zostać uchylona jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, zasady proporcjonalności oraz zasad bezpieczeństwa publicznego.
Ponadto decyzja o nałożeniu obowiązku montażu wkładu chromoniklowego stoi w sprzeczności z polityką ochrony środowiska i zdrowia publicznego. Podłączenie budynków do sieci centralnej ciepłej wody stanowi istotny element strategii ograniczania emisji szkodliwych substancji do atmosfery, w tym tlenków azotu (NOx), dwutlenku węgla (CO2) oraz pyłów zawieszonych (PM10, PM2.5). Wdrożenie systemu sieci centralnej ciepłej wody eliminuje konieczność eksploatacji indywidualnych piecyków gazowych, które są źródłem tzw. niskiej emisji i przyczyniają się do pogorszenia jakości powietrza na obszarach zurbanizowanych. W związku z powyższym decyzja o montażu wkładu chromoniklowego nie tylko generuje zbędne koszty i komplikacje techniczne, ale także pozostaje w sprzeczności z obowiązującym prawem i orzecznictwem sądów administracyjnych, podważając realizację celów ochrony środowiska i zdrowia mieszkańców.
Skarżąca Spółdzielnia zwróciła uwagę na obowiązek podporządkowania się członków spółdzielni uchwale Rady Nadzorczej. Podkreśliła, że na podstawie art. 6¹ ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1222), Spółdzielnia podejmuje działania inwestycyjne w zakresie modernizacji infrastruktury budynków, w tym podłączenia do systemu centralnej ciepłej wody. Rada Nadzorcza Spółdzielni, działając w ramach swoich kompetencji określonych w statucie Spółdzielni oraz art. 46 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2021 r. poz. 648), podjęła uchwałę Nr 1/2022 z dnia 19 stycznia 2022 r. w sprawie realizacji inwestycji polegającej na podłączeniu budynków spółdzielczych do sieci centralnej ciepłej wody. Uchwała ta wiąże wszystkich członków spółdzielni oraz osoby posiadające prawo do lokalu znajdującego się w zasobach spółdzielni, zgodnie z art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że uchwały organów spółdzielni obowiązują wszystkich jej członków. W związku z powyższym członkowie spółdzielni są zobowiązani do podporządkowania się decyzji organów spółdzielni i umożliwienia wykonania prac modernizacyjnych. Odmowa udostępnienia lokalu stanowi naruszenie obowiązków członka spółdzielni i może skutkować konsekwencjami prawnymi. Decyzja nakazująca montaż wkładów kominowych w jednym lokalu, zamiast pełnego podłączenia budynków przy ul.[...] do centralnej ciepłej wody, stanowi poważne naruszenie obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców. Indywidualne piecyki gazowe są głównym źródłem emisji tlenku węgla (CO), który stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia i życia.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
I. Stan sprawy jest bezsporny, o ile dotyczy stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]. Przewody kominowe są w nieodpowiednim stanie, co może powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Sporny pozostaje jedynie sposób usunięcia tego stanu.
PWINB przyjął, że usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodu kominowego spalinowego odprowadzającego spaliny z gazowego przepływowego podgrzewacza wody zamontowanego i użytkowanego w lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym ma nastąpić poprzez montaż wkładu kominowego kwasoodpornego w przewodzie spalinowym.
Spółdzielnia natomiast, jako adresat orzeczonego obowiązku uważa, że w sytuacji podłączenia całego budynku do instalacji ciepłej wody dostarczanej przez MPEC oraz likwidacji urządzeń gazowych do podgrzewania ciepłej wody użytkowej, za wyjątkiem 4 lokali mieszkalnych, w tym lokalu nr [...], nałożenie obowiązku jest niezasadne, nieproporcjonalne oraz sprzeczne z interesem mieszkańców. Stanowisko Spółdzielni jest niezasadne.
II. Materialnoprawną podstawę nakazu orzeczonego zaskarżoną decyzją stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. Zgodnie z tym unormowaniem, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1 ) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W myśl ust. 2 tego artykułu, w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
O tym, kto jest adresatem decyzji, o jakiej mowa w art. 66 P.b., rozstrzyga art. 61 pkt 1 tej ustawy stanowiąc, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, tzn. użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.
W orzecznictwie podkreśla się, że okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3, co do zasady, są odmienne od stanów kwalifikowanych do art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 jest rezultatem zużycia obiektu lub uszkodzenia obiektu w warunkach wskazanych w art. 61 pkt 2. Natomiast wskazany w art. 66 ust. 1 pkt 1 stan, w którym obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, co do zasady nie musi być wiązany z zużyciem lub uszkodzeniem obiektu, jakkolwiek okoliczności tych nie można od siebie w sposób sztuczny oddzielać. Nieodpowiedni stan techniczny siłą rzeczy wiąże się z zagrożeniami, których stopień powinien być ustalony indywidualnie w każdym przypadku (zob. wyrok NSA z 4 grudnia 2024 r. sygn. II OSK 2285/21).
III. W stanie faktycznym sprawy jest niesporne, że przewody kominowe są w nieodpowiednim stanie technicznym. Występuje wykruszanie cegieł i zaprawy, które to okruchy zasypują wlot do przewodu kominowego w miejscu podłączenia urządzenia. W przeszłości zgłaszane były przypadki związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem piecyka co spowodowane było kawałkami cegieł, które wykruszyły się i spadły w dół. Miały też miejsce przypadki zaczadzenia ze skutkiem śmiertelnym oraz przypadki podtruć czadem. Całe przewody kominowe są nieszczelne, co stwierdzono już w 2020 roku. Wyeliminowanie tego stanu możliwe jest przez montaż kwasoodpornych wkładów kominowych, aczkolwiek najbezpieczniejszym i najlepszym rozwiązaniem jest likwidacja piecyków i podłączenie centralnej ciepłej wody (vide: protokół z 9 października 2024 r. - akt adm.).
Opisany stan przewodów kominowych wypełnia dyspozycję zarówno z art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. (obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi), jak również z art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. (jest w nieodpowiednim stanie technicznym). Zatem Sąd w całości aprobuje podstawę prawną orzeczonego nakazu wraz z rygorem przewidzianym w art. 66 ust. 2 P.b.
Przewody kominowe stanowią część wspólną budynku, za którą odpowiada Spółdzielnia. Okoliczność ta przesądza o adresacie nakazu – jest nim właśnie Skarżąca a nie właściciel lokalu mieszkalnego, w którym znajduje się piecyk gazowy podłączony do stanowiącego część wspólną przewodu kominowego.
Jest oczywiste, że celem nakazu jest wyeliminowanie nieodpowiedniego stanu tej części obiektu, która może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi. Zatem w sytuacji, gdy Spółdzielnia na gruncie obowiązujących przepisów nie wyegzekwowała od właścicieli lokalu podłączenia do centralnej wody ciepłej, wobec braku alternatywy odnośnie do sposobu likwidacji istniejącego stanu, właściwym sposobem jest jedynie montaż kwasoodpornych wkładów kominowych. W tym ujęciu oparcie skargi na zarzutach o charakterze ekonomicznym, celowościowym, względnie własnościowym oznacza, że skarga w żadnym wypadku nie może odnieść zamierzonego skutku. Ponownie podkreślić należy, że jedynym sposobem usunięcia nieprawidłowego, mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu stanu części wspólnych budynku, jest montaż kwasoodpornych wkładów kominowych. W tym ujęciu koszty wykonania nakazu nie mają żadnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Reasumując Sąd stwierdza, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wbrew zarzutom skargi nie naruszyły przepisów postępowania wymienionych w skardze w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). W konsekwencji nie naruszyły również prawa materialnego w sposób przewidziany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a..
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło