II SA/Rz 35/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-02-17

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, której dochody pochodzą wyłącznie ze świadczeń pomocy społecznej w wysokości 361 zł miesięcznie, jest bezrobotna, nie posiada innych dochodów i jest zadłużona, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Osoba, której miesięczne dochody wynoszą 361 zł ze świadczeń pomocy społecznej, jest bezrobotna, nie posiada innych dochodów, jest zadłużona i ma trudności z pokryciem podstawowych wydatków, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie szeroko rozumianego prawa do sądu, niezależnie od sytuacji materialnej strony.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który podtrzymał w urzędowym formularzu PPF. Skarżący wskazał, że utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń pomocy społecznej w wysokości 361 zł miesięcznie, jest bezrobotny, nie posiada innych dochodów, jest zadłużony na około 3 tys. zł i ma trudności z pokryciem podstawowych wydatków, takich jak zakup leków i opału.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. II SA/Rz 35/14 U z a s a d n i e n i e J. K. we wniesionej do WSA w Rzeszowie skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który podtrzymał w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF mającym zastosowanie do osób fizycznych ubiegających się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W jego uzasadnieniu wskazał na brak możliwości pokrycia związanych z tym kosztów, gdyż utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń pomocy społecznej, aktualnie w wysokości 361 zł. Jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnych innych dochodów, w toku jest sprawa o przyznanie mu renty. Kwota którą dysponuje jest niewystarczająca do pokrycia wszystkich niezbędnych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, opłatami i zakupem leków. Jest zadłużony względem innych osób na kwotę ok. 3 tys. zł., m.in. ze względu na konieczność zakupu opału. Mieszka sam, prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako posiadany majątek wskazał podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego oraz zajmowany dom wraz z 16-arową działką i budynkiem gospodarczym, które mają nieuregulowany stan prawny. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na podyktowane przedmiotem sprawy i przysługujące mu z mocy prawa zwolnienie od nich – art. 239 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. /nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej/. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, czego niezbędnym warunkiem jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Ocena sytuacji materialno – bytowej J. K., której głównym wyznacznikiem są uzyskiwane dochody i ponoszone wydatki oraz posiadane składniki majątkowe, bez wątpienia nie pozwala mu na ustanowienie wnioskowanego zastępcy prawnego z wyboru. Będąca do jego dyspozycji kwota 361 zł. miesięcznie, pochodząca w całości ze środków pomocy społecznej, bez wątpienia wystarcza jedynie na zaspokojenie w bardzo podstawowym zakresie najpilniejszych potrzeb życiowych, o czym pośrednio świadczy oświadczenie wnioskodawcy o braku środków na zakup leków i opału oraz konieczność zapożyczenia się na ten cel. W tym kontekście bez znaczenia dla rozpoznania wniosku pozostaje brak szczegółowych danych co do rodzaju i wysokości ponoszonych przez niego wydatków oraz informacja o będącym w toku postępowaniu o przyznanie renty. Brak też jest podstaw do przyjęcia, że jako osoba długotrwale bezrobotna, ma on realne szanse na podjęcie w bliskiej perspektywie czasowej jakiejś pracy, a tym samym uzyskanie zdolności do poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Powyższe przesądza o uznaniu wniosku skarżącego jako zasadnego, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień (stanowi ona jedyny wyznacznik decydujący o przyznaniu bądź odmowie prawa pomocy). Uzasadnia to ustanowienie dla niego zastępcy prawnego - adwokata, którego co do osoby wyznaczy właściwa Okręgowa Rada Adwokacka. Z podanych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło