II SA/Rz 350/04
WyrokWSA w Rzeszowie2006-09-14
Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Maria Zarębska-Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów, bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania, narusza prawo procesowe?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego, nie może ograniczyć się jedynie do uchylenia tej decyzji. Musi on rozstrzygnąć co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak takiego rozstrzygnięcia stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, skutkujące nieważnością decyzji organu odwoławczego.Stan faktyczny
Skarżący J. B. wniósł skargę na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa o odmowie uwzględnienia zastrzeżeń do projektu operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów w części dotyczącej działki nr 930. Skarżący podnosił, że jego sąsiad przywłaszczył część jego działki. Organy administracji odmówiły uwzględnienia zastrzeżeń, wskazując na spór graniczny i właściwość sądów cywilnych w sprawach własnościowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2003 r. Jednocześnie stwierdził nieważność decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] grudnia 2002 r. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo kartograficznego ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]; II. stwierdza nieważność decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przedmiotem skargi jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] marca 2004 r Nr. [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2003 r. , nr [...] o odmowie uwzględnienia zastrzeżeń do projektu operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów w części dotyczącej działki nr 930 własności J. B.
W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 20 ust. l i 2 oraz art. 7b, ust. 2, pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1086 z późn. zm.), § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, póz. 454)
W uzasadnieniu decyzji wyjaśnione zostało, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. , nr [...] Prezydent Miasta R. orzekł o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założeniu ewidencji budynków Miasta R., która to decyzja w wyniku odwołania J. B. została uchylona decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r Nr [...] przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie.
W podstawie prawnej tej decyzji powołano przepis art. 138 § 2 k.p.a oraz art. 20 ust. l i 2 oraz art. 7b, ust. 2, pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1086 z późn. zm.), oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, póz. 454)
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta R. przeprowadził ponowne postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego co do ustalenia powierzchni działki nr 930 w którym to postępowaniu stwierdzono spór graniczny pomiędzy działkami nr 930 a nr 929 dlatego też decyzją z dnia 31 grudnia 2003r odmówił uwzględnienia zastrzeżeń złożonych do okazanego projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków obrębu 212 miasta R.
Od tej decyzji odwołał się J. B. podając, że działkę nr 930 o pow. 0.1632 ha użytkuje w obecnych granicach od 1960r, jego sąsiad J. N. właściciel działki nr ewid. 929 zużytkował 2 ary powierzchni z działki nr 928/1 obecnie nr 930.
Przyznał fakt, że wymienione działki nie mają geodezyjnie wyznaczonych granic na gruncie i rozgraniczenie z urzędu byłoby wskazane.
Rozpatrując ponownie sprawę w trybie odwoławczym P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. decyzją z dnia [...] marca 2004 roku Nr [...] utrzymał w m mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (D.U. Nr 38 z 2001r, póz.454) w celu dostosowania ewidencji gruntów do obowiązujących przepisów oraz zapewnienia możliwości prowadzenia ewidencji gruntów i budynków w systemie informatycznym, przeprowadzona została modernizacja istniejącej ewidencji gruntów i założona ewidencja budynków Miasta R., obręb 212 – S.
Projekt operatu opisowo- kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów był wyłożony do wglądu stron, celem zapoznania się i złożenia ewentualnych uwag i zastrzeżeń stosownie do treści § 40 ust. l wymienionego rozporządzenia.
Wnioski i uwagi wniesione przez J. B. do w/w projektu odnośnie działki nr 930 nie zostały uwzględnione z uwagi na istniejący spór graniczny .
Zgodnie z treścią przepisu § 39 powołanego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z modernizacją ewidencji gruntów. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.
W omawianym przypadku granice wznowiono według danych z ewidencji gruntów .
Żądanie skarżącego, aby powrócić do stan powierzchni jego działki sprzed 1970r. i wykazać ją zgodnie z zapisem w księdze wieczystej oznaczonej w KW nr 31078 nie może być uwzględnione gdyż jest to żądanie o charakterze własnościowym , którego rozpatrzenie leży poza sferą właściwości rzeczowej organów administracji publicznej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący J. B. nie sprecyzowali kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji, powtórzył argumentację jak w odwołaniu .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje ;
skarga jest uzasadniona z przyczyn odmiennych niż zostało niej podniesione.
Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U, Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną , przy tej kontroli bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Tak wyznaczony zakres kontroli nakłada na sąd ocenę legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to potrzebne dla końcowego jej załatwienia./ art. 135 P.p.s.a./
Materiał aktowy sprawy wskazuje, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta miasta R. dotyczy odmowy uwzględnienia odwołania złożonego do okazanego operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków miasta R. obr. 212 R. S. w części dotyczącej działki nr 930.
Decyzje wcześniejsze wydane w niniejszej sprawie dotyczą zatwierdzenia operatu opisowo – kartograficznego /decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2002 roku Nr [...] oraz decyzja PWINGiK w R. z dnia [...].12.2002 r Nr [...] .
W ocenie Sądu są w/w decyzje są rozstrzygnięciami wydanymi w granicach sprawy której dotyczy skarga co oznacza , że podlegają one również kontroli Sądu z mocy art. 135 P.p.s.a.
Sąd stwierdził, że decyzja kasacyjna P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...].12.2002 r Nr [...] uchylająca decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2002 roku Nr [...] w sposób rażąco narusza prawo procesowe w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W sentencji decyzji odwoławczej PWINGiK w R. orzekł tylko co do części rozstrzygnięcia organu I instancji nie rozstrzygając o pozostałym rozstrzygnięciu a nadto ograniczył się jedynie do uchylenia decyzji organu I instancji.
Orzekanie w części może mieć miejsce tylko w przypadku wymienionym w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ale wtedy co do części nie utrzymanej w mocy organ odwoławczy ma obowiązek władczo wypowiedzieć się tzn. uchylić decyzję w zakresie w którym nie została utrzymana w mocy i w tej części orzec reformatoryjnie lub umorzyć postępowanie.
Art. 138 § 1 k.p.a. w § 1 pkt 1 – 3 określa dla organu odwoławczego formy rozstrzygniecia.
Według wskazanego wyżej przepisu organ odwoławczy wydaje decyzje w której;
1/ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję,
2/ uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji,
3/ umarza postępowanie odwoławcze.
Innej formy orzekania w postępowaniu odwoławczym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują.
W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu , P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. jako organ II instancji rozpoznając odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2002 roku Nr [...] ograniczył się jedynie do uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków miasta R. obręb 212 w zakresie działki nr 930.
Wskazując jak wyżej formy rozstrzygnięcia obowiązujące organ odwoławczy , Sąd uznał za niedopuszczalny tryb orzekania przyjęty w decyzji kasacyjnej P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...].12.2002 r Nr [...] dlatego też obowiązkiem Sądu było wyeliminowanie w/w decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważnosci .
Odnosząc się do legalności decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji sąd stwierdza, że został zmieniony przedmiot sprawy, bowiem sprawa dotyczy zatwierdzenia operatu opisowo kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków miasta R. obrębu 212 S. gdy tymczasem organy obu instancji orzekają w przedmiocie uwag i zastrzeżeń do danych ewidencyjnych przedstawionych w projekcie operatu opisowo kartograficznego złożonych przez Ja. B.
W dacie wydania zarówno decyzji I jak i II instancji obowiązywał jedynie zapis § 42
rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, póz. 454 ze zm) według którego Starosta w decyzji zatwierdzającej operat opisowo kartograficzny wypowiada
swoje stanowisko co do złożonych uwag i zastrzeżeń zgłoszonych w trakcie jego wyłożenia.
Dopiero zmianę w tym zakresie wprowadził zapis art. 24a wprowadzony do przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz.Uz 2000r Nr 100 poz. 1086 ze zm./ art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i zmianie niektórych ustaw / obowiązujący od 22.IX.2004 roku., który w pkt 10 zezwala na wydanie decyzji w tym zakresie.
Wskazane naruszenia skutkują uznaniem, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów § 42 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, póz. 454 ze zm).
W ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni stan prawny obowiązujący w dacie orzekania i rozpozna odwołanie J. B. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2002 roku NR [...] w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo –kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków miasta R. obrębu 212 S. przy zachowaniu trybu co do sposobu rozstrzygnięcia określonego w art. 138§ 1 k.p.a.
Stwierdzone rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego dały podstawę Sądowi do stwierdzenia nieważnosci decyzji PWINGiK z dnia 11 grudnia 2002 r Nr R. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a, natomiast stwierdzone uchybienia przepisów prawa materialnego i procesowego w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji spowodowały ich uchylenie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
Brak orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania uzasadnia wydane w sprawie orzeczenie o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od uiszczenia wpisu należnego od skargi.
Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje wsparcie w art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło