II SA/Rz 354/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-04-13

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest trudna i utrzymuje się z pomocy społecznej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania lub utrzymania rodziny. W przypadku skarżącej, której miesięczne dochody z pomocy społecznej wynosiły około 450 zł, co kształtuje się poniżej minimum socjalnego, stwierdzono trudną sytuację materialną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca D. M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, podała, że jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z pomocy społecznej w kwocie ok. 450 zł miesięcznie, posiada problemy zdrowotne i dzieci pozostające na jej utrzymaniu. Sąd uznał jej sytuację materialną za trudną i przyznał jej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. D. M. dołączonym do skargi wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministarcyjnym formularzu PPF, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponieważ wniosek ten okazał sie niezupełny, tj. pozbawiony wszystkich wymaganych rubryk, skarżąca została wezwana do jego ponownego złożenia, co też w zakreślonym terminie uczyniła. Wskazała, że jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku, utrzymującą się wyłącznie z finansowego wsparcia ośrodka pomocy społecznej w wysokości ok. 450 zł miesięcznie, stąd nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Dodatkowo dotykają ją problemy ze zdrowiem, posiada skierowanie do szpitala na dzień 17 kwietnia 2015 r. Jako osoby wspólnie gospodarujące wskazała dzieci w wieku 24 i 26 lat (także bezrobotne), zaś jako posiadany majątek mieszkanie o pow. 63,8 m². Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wobec braku zakreślenia zakresu dochodzonego prawa pomocy w drugim ze złożonych wniosków PPF, za wiążące uznano wskazanie dokonane w pierwotnie złożonym formularzu, tj. zwolnienie od kosztów sądowych. Zwolnienie to wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Dokonana w oparciu o wskazane kryterium analiza wniosku skarżącej prowadzi do uznania, że zasługuje on na uwzględnienie. Sytuację materialno – bytową oraz stanowiące jej pochodną możliwości płatnicze wnioskodawczyni należy ocenić jako trudne, co wynika przede wszystkim ze skromnej wysokości pozostającej do jej dyspozycji środków finansowych (wg deklaracji, ok. 450 zł miesięcznie), w całości pochodzących ze środków pomocy społecznej. Fakt korzystania przez skarżącą z tej pomocy potwierdza przedstawione przez nią zaświadczenie MGOPS z dnia 2 kwietnia 2015 r. Kwota ta kształtuje się poniżej tzw. minimum socjalnego i o ile jest w stanie zabezpieczyć najbardziej podstawowe potrzeby życiowe, to bez wątpienia nie pozwala na wygospodarowanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jakichkolwiek dodatkowych funduszy, w tym na opłacenie kosztów sądowych. W tym zakresie nie bez znaczenia pozostaje źródło pochodzenia tych środków, z natury rzeczy przeznaczanych na wsparcie dla osób najuboższych, które nie są w stanie utrzymać się we własnym zakresie. O tym, że dotyczy to skarżącej, świadczy również wynikająca z w/w zaświadczenia okoliczność korzystania przez nią z pomocy obejmującej dożywianie (niezależnie od pomocy finansowej). Wnioskodawczyni co prawda nie wykazała ponoszonych przez siebie wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem, nie wyjaśniła także z czego utrzymują się jej dorosłe dzieci (pierwotnie nie ujęte jako osoby wspólnie gospodarujące), niemniej jednak w kontekście przedstawionych wyżej okoliczności, pozostaje to bez znaczenia dla oceny braku możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych. Mimo ustawowego obowiązku ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem sprawie, ich sfinansowanie ze środków pozyskiwanych przez wnioskodawczynię z ośrodka pomocy społecznej na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych zagrażałby podstawom jej egzystencji, a tym samym wypaczałoby sens udzielanego jej wsparcia. Wg udzielonych informacji, skarżąca nie dysponuje też żadnymi składnikami majątku, przy pomocy których byłaby w stanie samodzielnie wywiązać się z tego obowiązku. Skoro zatem sytuacja w jakiej znajduje się wnioskodawczyni nie pozwala jej na opłacenie jakichkolwiek związanych z wniesioną skargą kosztów sądowych (w tym warunkującego jej rozpoznanie wpisu, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł), na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło