II SA/Rz 355/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-06-01

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która uzyskała już zwolnienie od całości kosztów sądowych, spełnia przesłanki do ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która uzyskała już zwolnienie od całości kosztów sądowych, spełnia przesłanki do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z ustanowieniem fachowego pełnomocnika z wyboru. Jej sytuacja materialna, w tym dochody i wydatki, nie uległa zmianie od momentu przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, co potwierdza brak możliwości samodzielnego sfinansowania kosztów zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
M. M. złożyła wniosek o ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu, powołując się na brak możliwości finansowych, brak wykształcenia prawnego i doświadczenia procesowego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę na ½ etatu w kwocie 681 zł netto miesięcznie, a jej jedynym wartościowym składnikiem majątku jest mieszkanie. Wcześniej uzyskała zwolnienie od całości kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o ustanowienie zastępcy prawnego w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zaopiniowania pozytywnie wstępnego projektu podziału nieruchomości postanawia ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata. Wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2015 r. M. M., powołując się na brak możliwości finansowych wynajęcia adwokata z wyboru oraz brak wykształcenia prawnego i dostatecznej praktyki procesowej, zwróciła się o ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu. Wniosek ten podtrzymała w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF (obowiązującym w postępowaniu sądowoadministacyjnym osoby fizyczne), wskazując jako zakres dochodzonego prawa pomocy ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wskazała, że prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę na ½ etatu w kwocie 880 zł brutto (681 zł netto), w całości wydatkowanego na podatek, opłaty za energię elektryczną, gaz, telefon i wodę oraz zakup żywności, środków higieny osobistej, odzieży. Jako jedyny wartościowy składnik posiadanego majątku wykazała mieszkanie o pow. 50 m². Oświadczyła, że nie posiada innych wartościowych składników majątkowych, w tym samochodu. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Z uwagi na przyznane już skarżącej w niniejszej sprawie zwolnienie od całości kosztów sądowych /postanowienie z dnia 20 czerwca 2014 r./, wniosek o ustanowienie zastępcy prawnego w osobie adwokata lub radcy prawnego wymaga rozpoznania pod względem spełnienia przesłanki do przyznania całkowitego prawa pomocy, tj. wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Dokonana w powyższym kontekście ocena możliwości płatniczych M. M. nie pozostawia wątpliwości, że analogicznie do kosztów sądowych, nie będzie w stanie ponieść również kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru. Jej sytuacja materialna od momentu przyznania zwolnienia od kosztów sądowych praktycznie nie uległa żadnej zmianie, co dotyczy zwłaszcza stanu majątkowego (określone jako mieszkanie część domu o pow. 50 m²) oraz źródła i wysokości uzyskiwanych dochodów, z których mogłyby być sfinansowane wynikające z tego wydatki; wobec 840 zł brutto (666 zł netto) obecnie jest to 880 zł brutto (681 zł netto). Mimo, że wnioskodawczyni nie dokonała wyszczególnienia ponoszonych przez nią wydatków, wobec niezmienionej sytuacji rodzinnej i dalszego zamieszkiwania w tym samym domu jedynie przez prowadzącą odrębne gospodarstwo domowe matkę, za miarodajne należy uznać te wykazane dla potrzeb rozpoznania wniosku o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę i kanalizację – 100 zł, opał – 30 zł, telefon – 60 zł, środki higieny – 30 zł, wyżywienie – 380 zł, podatki i opłaty – 26 zł oraz odzież – 40 zł. Ich wysokość równoważy się z wykazanymi dochodami, co prowadzi do analogicznego jak w przypadku kosztów sądowych stwierdzenia o braku możliwości wygospodarowania przez wnioskodawczynię we własnym zakresie środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W sytuacji zatem, gdy wiarygodność udzielonych przez skarżącą informacji nie budzi zastrzeżeń, a jednocześnie wykazują one spełnienie wskazanej wyżej przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, skutkuje to zwolnieniem jej w całości z ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Bez znaczenia z tym przedmiocie pozostają takie sygnalizowane okoliczności, jak brak wykształcenia i doświadczenia prawnego, które nie należą do ustawowego katalogu przesłanek przyznawania prawa pomocy. Stosownie do powyższego, na podstawie art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło