II SA/Rz 355/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-25
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, a która ponosi wydatki na niezbędne utrzymanie oraz inne wydatki, może zostać zwolniona od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, jeśli jej sytuacja materialna nie uległa zmianie od czasu negatywnego rozpatrzenia podobnego wniosku?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, mimo że jej sytuacja materialna nie uległa zmianie od czasu negatywnego rozpatrzenia poprzedniego wniosku o prawo pomocy. Sąd uznał, że wnioskodawczyni ponosi wydatki wykraczające poza niezbędne utrzymanie, a opłata stanowi niewielki ułamek jej dochodu.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania G. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Wnioskodawczyni wskazała, że jej jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 2244 zł netto, która jest w całości przeznaczana na bieżące wydatki. Wcześniejszy wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi został oddalony przez WSA i NSA. Sąd rozpoznał wniosek, analizując przedstawione przez stronę wydatki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni G. M. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 25 września 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaopiniowania pozytywnie wstępnego projektu podziału nieruchomości - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni G. M. prawa pomocy.
Wyrokiem z dnia 22 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy zaopiniowania pozytywnie wstępnego projektu podziału nieruchomości.
Uczestniczka postępowania G. M. wezwana do uiszczenia kwoty 100 zł za odpis powyższego orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tzn. w zakresie wymienionej opłaty. Strona wskazała, że jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie 2244 zł netto. Wydatkowana jest ona w całości na podatek i opłaty takie jak za gaz, prąd, wodę, kanalizację, wywóz śmieci, opał, telefon, lekarstwa i leczenie, wyżywienie, odzież, środki higieny osobistej, bieżące remonty mieszkania i opłaty sądowe. G. M. mieszka w domu o pow. 100 m.kw., w którym zajmuje część o pow. 50 m.kw. Wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości rolnej – 1,63 ha. Nie posiada żadnych oszczędności, akcji, obligacji, udziałów i żadnych wartościowych ruchomości, jak np. samochodu.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie G. M. składała już wniosek o prawo pomocy tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi (wynoszącego 100 zł). Postanowieniem tut. Sądu z dnia 21 lipca 2014 r. został on rozpatrzony negatywnie, zaś zażalenie strony na to orzeczenie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt I OZ 783/14. Sądy orzekając w przedmiocie poprzedniego wniosku strony dysponowały następującymi, wskazanymi przez nią danymi odnośnie do comiesięcznych wydatków: 350 zł – gaz, prąd, woda i kanalizacja, 100 zł – opał, 120 zł – telefon, 60 zł – środki higieny osobistej, 800 zł – wyżywienie, 64 zł – podatki i opłaty, 100 zł – odzież, 250 zł – lekarstwa i leczenie, 400 zł – remont mieszkania.
Przedstawione wyżej dane stanowią podstawę do rozpoznania także obecnego żądania uczestniczki postępowania. Dotyczy ono zwolnienia od części kosztów sądowych tzn. od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, a zatem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, jak stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wedle zawartego w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. unormowania, prawo pomocy w takim właśnie wymiarze przyznawane jest osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczenia wymaga, że w powołanym przepisie mowa jest tylko o wydatkach niezbędnych, a zatem decydujących o podstawowym utrzymaniu strony. Wszelkie zaś inne nie mogą natomiast korzystać z pierwszeństwa wobec należności publicznoprawnych. Tymczasem G. M. oprócz wydatków na konieczne utrzymanie ponosi co miesiąc także inne tj. na telefon w wymiarze 120 zł, czy remont mieszkania w kwocie 400 zł. Zwrócenia uwagi wymaga także, iż opłata, od której zwolnienia ubiega się strona wynosi 100 zł i jest jedną z najniższych, jakie obowiązują na gruncie postępowania sądowego. Poza tym stanowi ona tylko niewielki ułamek uzyskiwanego przez stronę dochodu wynoszącego 2244 zł. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest także fakt, że sytuacja materialna uczestniczki postępowania w aspekcie możliwości poniesienia przez nią części kosztów sądowych w sprawie (chodziło tak jak obecnie o kwotę 100 zł) została już poddana ocenie zarówno tut. Sądu, jak też Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie dopatrzyły się okoliczności przemawiających za przychyleniem się do żądania wnioskodawczyni. Ta zaś nie wskazała żadnych nowych danych, które mogłyby zmienić powyższą ocenę.
Z tych względów przyjęto, że G. M. nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kwoty 100 zł z tytułu opłaty kancelaryjnej za odpis zapadłego w sprawie wyroku wraz z jego uzasadnieniem. Dlatego też odmówiono zwolnienia jej od przedmiotowej należności, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło