II SA/Rz 359/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Marszałka Województwa [....] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]. Przedmiotem skargi E. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO" lub "Kolegium") z [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, którą wydano w następujących okolicznościach: Podaniem z dnia 20 września 2016 r. E. K. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2016/2017 na niepełnosprawną umiarkowanie córkę A. P. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Podanie to przekazano według właściwości do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], znak [...], Marszałek Województwa [...] odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przy rozpatrywaniu wniosku należało uwzględnić przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 04.166.1 późn. zm.) z uwagi na to, że ojciec dziecka S. P. jest zatrudniony na terenie Wielkiej Brytanii; pracuje tam od 10 czerwca 2013 r. E. K., matka dziecka, nie jest zatrudniona ani nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce, nie jest osobą ubezpieczającą się w KRUS, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, natomiast od 1 grudnia 1988 r. jest uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wraz z córką mieszkają w Polsce. S. P. jest zobowiązany na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...] do alimentacji na rzecz A. P. w kwocie 250 zł miesięcznie. Mając na względzie zasadę pierwszeństwa określoną w art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, pierwszeństwo stosowania w niniejszej sprawie znajdowało ustawodawstwo brytyjskie. Natomiast w celu ustalenia, czy w Polsce wystąpiło prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków należało sprawdzić i ustalić: 1) czy rodzina spełnia kryteria ustawowe, w tym dochodowe – które zostało spełnione, 2) okres i wysokość świadczeń rodzinnych przyznanych za granicą – które przyznano S. P. w wysokości 98 GBP, 3) czy wysokość świadczeń rodzinnych przyznanych za granicą nie przekracza wysokości świadczeń możliwych do przyznania w Polsce oraz czy w Polsce może być przyznany dodatek dyferencyjny – w związku z tym, że miesięczna wysokość świadczeń rodzinnych przyznanych za granicą przekracza wysokość świadczeń możliwych do przyznania w Polsce, prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków zostało zawieszone w całości, a dodatek dyferencyjny nie występuje. W odwołaniu E. K. podniosła, że żądane świadczenie powinno zostać jej przyznane, ponieważ spełnia kryterium dochodowe. Opisaną na wstępie decyzją SKO w [...]. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji. Stwierdzono, że skoro S. P. pracuje w Wielkiej Brytanii, a wnioskodawczyni nie jest zatrudniona ani nie prowadzi działalności gospodarczej, to zastosowanie w sprawie znajdowało ustawodawstwo brytyjskie. S. P. pobiera w Wielkiej Brytanii świadczenie rodzinne. Skoro zaś świadczenie to jest wyższe, niż należne w Polsce, powoduje to zawieszenie prawa do świadczenia rodzinnego w Polsce i stanowiło podstawę odmowy jego przyznania. W skardze E. K. oświadczyła, że nie zgadza się z treścią decyzji, które wydano pod wpływem błędu. Podczas ubiegania się o świadczenie wychowawcze w kwietniu 2016 r. nie wydano jej wszystkich druków, na podstawie których możliwe byłoby obliczenie prawa do wszystkich świadczeń, jakie mogłaby uzyskać w Polsce, aby w ten sposób dokonać prawidłowych obliczeń dodatku dyferencyjnego. Przez to nie wypełniła wszystkich wniosków . W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, przedstawiając argumentację jak w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej zwanej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca kwestionuje odmowę przyznania prawa do zasiłku rodzinnego z tej przyczyny, że spełnia kryterium dochodowe do przyznania zasiłku rodzinnego w przeliczeniu na członka rodziny. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca E. K. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w J. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, który został przekazany do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w [...] o ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jej córka A. P., urodzona [...] października 1998 r., jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji naruszają art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na realizację zasady przekonywania stron wyrażoną w art. 11 K.p.a. Decyzje obydwu organów przedstawiają stan prawny i stan faktyczny ograniczając się do przytoczenia przepisów i elementów stanu faktycznego, lecz nie dokonują w istocie subsumpcji przepisów prawa do stanu faktycznego w odniesieniu do podjętego rozstrzygnięcia, czyli do odmowy świadczenia, o które wystąpiła strona. Potwierdza to zarówno treść odwołania jak i skargi, gdyż skarżąca stwierdza, że spełnia kryterium dochodowe do przyznania świadczeń, a w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji zawarto stwierdzenie, że ustalenie przysługujących kwot dodatku dyferencyjnego zawiera załącznik nr 1 do niniejszej decyzji. Wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów powinna być, zgodnie z powołanym art. 80 K.p.a. oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Dokonane na tej podstawie ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym warunkom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Przepis ten nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego – w szczególności zawierającego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - i uzasadnienia prawnego (wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa), wydawanych decyzji. W ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie były respektowane obowiązki proceduralne wynikające z powołanych wyżej przepisów. Z art. 11 K.p.a. wynika jednoznaczny obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., powinno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Organ administracji musi m.in. przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Bez prawidłowego uzasadnienia decyzji strona nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów. Uzasadnienie decyzji, poza wskazaniem i wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ma być dla strony źródłem informacji o sposobie rozumowania organu podejmującego decyzję i przyjętych przez niego założeniach, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej, jest jej integralną częścią i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Motywy decyzji powinny więc odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Ponadto, obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 K.p.a. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji. Formalna strona uzasadnienie nie realizuje zasady z art. 11 K.p.a., które dla strony ma być obiektywnie zrozumiałe, co nie oznacza, że strona zaakceptuje treść decyzji. Mając na względzie naruszenie art. 7, art. 11, art. 107 §3 K.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. chylił decyzje obydwu instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku w aspekcie redagowania uzasadnienia decyzji administracyjnej.