II SA/Rz 359/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-07-09

Skład orzekający: Maria Mikolik, Piotr Godlewski, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na całkowitej rozbiórce istniejącego budynku i wzniesieniu nowego obiektu o innej kubaturze i wysokości, mimo że pierwotnie pozwolenie na budowę dotyczyło nadbudowy, przebudowy i rozbudowy, mogą być traktowane jako budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę, uzasadniająca wstrzymanie robót na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że całkowita rozbiórka istniejącego budynku i wzniesienie nowego obiektu o innej kubaturze i wysokości, nawet jeśli pierwotnie pozwolenie na budowę dotyczyło nadbudowy, przebudowy i rozbudowy, stanowi faktycznie odbudowę, która jest traktowana jako budowa w rozumieniu Prawa budowlanego. Ponieważ inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia na budowę dla takiego zakresu robót, organ nadzoru budowlanego był uprawniony do wstrzymania robót na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W związku z tym, uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji przez organ drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione.
Stan faktyczny
Inwestorzy uzyskali pozwolenie na nadbudowę, przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku. W trakcie robót rozbiórkowych okazało się, że budynek jest w gorszym stanie technicznym niż zakładano, co doprowadziło do jego całkowitej rozbiórki i wzniesienia nowego obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty, uznając je za realizowane w sposób mogący spowodować zagrożenie. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że roboty stanowiły odbudowę bez wymaganego pozwolenia. Inwestorzy zaskarżyli postanowienie PWINB, twierdząc, że roboty były remontem lub nieistotnym odstąpieniem od projektu, a nie odbudową.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę M.K. i Z.K. jako niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. K. i Z. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2024 r.nr OA.7722.19.16.2023 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych – skargę oddala – II SA/Rz 359/24 Uzasadnienie Przedmiotem skargi M.K. i Z.K. jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: PWINB) z 1 lutego 2024 r. nr OA.7722.19.16.2023 dotyczące wstrzymania prowadzenia robót budowainych. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Prezydent Miasta [...] decyzją z 18 czerwca 2019 r. nr 528/2019 znak: AR.6740.54.60.2018.BP54 (zmienioną decyzją z 21 lipca 2022 r. nr 412/2022 znak: AR-P.6740.3.49.2022.BP) udzielił M. i Z.K. pozwolenia na wykonanie nadbudowy, przebudowy i rozbudowy istniejącego budynku usługowego na działce nr [...] i części działki nr [...] obr. [...], położonych w [....] przy ul. [...]. 23 maja 2023 r. w wyniku interwencji właścicieli kamienicy usytuowanej na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w [...], zlokalizowanej od strony północnej działki nr [...] (którzy poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - dalej: PINB - o awarii budowlanej budynku powstałej przy realizacji prac wyburzeniowych objętego pozwoleniem budynku) przeprowadzono kontrolę i ustalono, że inwestycja zlokalizowana została w bezpośrednim sąsiedztwie budynków - przy północnej i wschodniej granicy działki nr [...] i częściowo przylega do budynków istniejących, usytuowanych na sąsiednich działkach w tych kierunkach. Ściana południowa budynku na działce nr [...] została zabezpieczona trzema płaskownikami zamocowanymi za pomocą kotew chemicznych, a ściana wschodnia budynku została podstemplowana. Kierownik budowy poinformował, że powodem wykonania zabezpieczeń było pojawienie się w trakcie wykonywania robót zarysowań i spękań na budynku sąsiednim, które obecnie - po wykonaniu zabezpieczeń - nie postępują. Roboty rozbiórkowe zakończono 8 maja 2023 r. Pojawienie się rysy w narożu południowo - wschodnim budynku odnotował inspektor nadzoru inwestorskiego wpisem do dziennika budowy 12 maja 2023 r. PINB postanowieniem z 14 listopada 2023 r. nr NB-OK.5160.6.2.2023.AP wstrzymał prowadzenie wskazanych wyżej robót budowlanych, stwierdziwszy, że inwestorzy realizują je w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, nakazał zabezpieczyć budowę przed dostępem osób postronnych i niekorzystnym wpływem czynników atmosferycznych oraz nałożył na Inwestora - M. i Z.K. obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, ekspertyzy technicznej, która określi: czy zastosowane przez inwestora tymczasowe zabezpieczenie ściany budynku przy ul [...] ([...]), wykonane na podstawie "Projektu technicznego tymczasowego zabezpieczenia ściany budynku istniejącego, [....], ul. [...]" opracowanego w maju 2023r. przez mgr inż. M.K. usunęło możliwość spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia podczas dalszej realizacji robót budowlanych, czy zastosowane przez inwestora tymczasowe zabezpieczenie ściany budynku przy ul. [...] ([...]), wykonane na podstawie "Projektu technicznego tymczasowego zabezpieczenia ściany budynku istniejącego [...], ul. [...]" opracowanego w maju 2023r. przez mgr inż. M.K. umożliwia dalszą kontynuację robót budowlanych na działce nr [...] i części działki nr [...] obr. [...] położonych w [...] przy ul. [...] w sposób niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. i Z.K. oraz reprezentowana przez pełnomocnika (radcę prawnego) M.Ż. M.Ż. zarzuciła naruszenie m.in. art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i nast. ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie zlecenia Inwestorowi doręczenia ekspertyzy biegłego geodety w zakresie monitoringu tempa osiadania budynku przy ul. [...] z uwagi na utratę stateczności, względem budynku przy ul. [...] wskutek robót budowlanych realizowanych na tym obiekcie. Zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uzupełnienie sentencji o dodatkową przesłankę wstrzymania prowadzonych robót budowlanych z art. 50 ust. 1 pkt 1 pb - prowadzenie robót budowlanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę nowego budynku na działce nr [...] i części działki [...] oraz nakaz wystąpienia przez Inwestorów do właściwego organu o wydanie pozwolenia na budowę nowego obiektu budowlanego w miejsce całkowicie wyburzonego oraz o dodatkowe nałożenie na Inwestorów obowiązku przedstawienia ekspertyzy geologicznej zawierającej wyniki monitoringu osiadania budynku Inwestorów względem budynku przy ul. [...] z okresu co najmniej kolejno następujących po sobie 30 dni. Inwestor dokonał samowoli budowlanej, ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę zezwalała na dokonanie nadbudowy, przebudowy i rozbudowy, a nie na całkowite wyburzenie obiektu i wybudowanie go od nowa. Organ swoimi zaniechaniami doprowadził do powiększania się skali uszkodzeń. Inwestorzy w zażaleniu zarzucili natomiast postanowieniu PI NB oparcie rozstrzygnięcia na dowodach przedstawionych wyłącznie przez jedną ze stron i niepowołanie przez organ biegłego celem wydania opinii odnośnie stanu budynku przy ul [...]. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego - w tym art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b., bowiem brak było podstaw do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i obciążania Inwestorów dodatkowymi obowiązkami z uwagi na fakt, że powodem szkód stwierdzonych w budynku sąsiednim był zły stan techniczny tego budynku i zaniedbania po stronie właścicieli, a nie roboty budowlane na działce sąsiedniej. Podali, że na ich zlecenie wykonana została "Ocena techniczna wykonanego tymczasowego zabezpieczenia ściany budynku istniejącego przy ul. [...], której autorzy wskazali, że 18 maja 2023 r. wykonano zabezpieczenie zgodnie z projektem, a 19 maja 2023 r. zabezpieczenie ściany i kontrolne plomby na długości rozwarstwienia, których stan jest obserwowany. Na podstawie obserwacji i kontroli stwierdzono, że nie występuje żadne naruszenie ani zarysowanie plomb kontrolnych, co potwierdza stateczność wykonanego zabezpieczenia. Podali, że organ I instancji pominął okoliczności sporządzenia w dniach 26-28 kwietnia 2023 r. szczegółowej inwentaryzacji budynku przez kierownika budowy oraz inspektora nadzoru inwestorskiego, z której wynika, że stan budynku przy ul. [...] budzi uzasadnione wątpliwości. PINB opiera się wyłącznie na ekspertyzie przedłożonej przez współwłaścicieli tego budynku, której wnioski zakwestionowali, pomijając inne dowody w sprawie. Postanowieniem z 12 grudnia 2023 r. nr NB-OK.5160.6.2.2023.AP PINB wstrzymał wykonanie własnego postanowienia z 14 listopada 2023 r. nr NB- OK.5160.6.2.2023.AP wydanego w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. PWINB w wyniku rozpatrzenia zażaleń, wskazanym na wstępie postanowieniem z 1 lutego 2024 r. - działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej "kpa") - uchylił postanowienie PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wywiódł, że w toku kontroli stwierdzono, że rozebrane zostały ściany które zgodnie z zatwierdzonym projektem przewidziane zostały do pocienienia, a w ramach przedmiotowej inwestycji dokonano całkowitej rozbiórki istniejącego budynku. Organ odwoławczy zgodził się z tezą PINB, że budynek który miał być nadbudowany, przebudowany i rozbudowany został w istocie zaprojektowany jako nowy budynek, przy czym dodał, że z załączonej do przedmiotowego projektu budowlanego ekspertyzy technicznej będącej częścią zatwierdzonego decyzją Prezydenta z 21 lipca 2022 r. projektu budowlanego wynika, że nieprawidłowy stan obiektu na etapie projektowania był znany jego autorom. Osoby sporządzające projekt budowlany przewidziały wykonanie przebudowy, rozbudowy i nadbudowy istniejącego obiektu - przewidziano pocienienie ścian zewnętrznych (pozostawienie około 60% ścian) oraz podbicie istniejących fundamentów, mając wiedzę na temat licznych nieprawidłowości w jego stanie technicznym. Brak jest legalnych definicji pojęcia odbudowa, rozbudowa, nadbudowa, jednak przyjmuje się, że rozbudowa to powiększenie istniejącego obiektu budowlanego, nadbudowa to powiększenie istniejącego obiektu budowlanego poprzez zwiększenie jego wysokości z zachowaniem tej samej powierzchni zabudowy, zaś odbudowa to odtworzenie istniejącego wcześniej i zniszczonego obiektu budowlanego, w tym samym miejscu i z zachowaniem pierwotnej wielkości. Z powyższego wynika, że skutkiem budowy, w tym również rozbudowy jest zawsze powstanie nowej substancji budowlanej - obiektu budowlanego bądź jego części. Organ odwoławczy stwierdził, że wykonane na działkach nr [...] i części działki nr [...] roboty budowlane stanowiły w rzeczywistości odbudowę budynku uprzednio całkowicie rozebranego, istniejącego wcześniej na działce nr [...], co wyklucza zakwalifikowanie wykonanych robót jako przebudowę, rozbudowę i nadbudowę. Nie uzasadnia stanowiska PINB wskazanie na liczne nieprawidłowości i sprzeczności w dokumentacji projektowej, które wskazują na brak technicznych możliwości wykonania m.in. pocienień ścian zewnętrznych z uwagi na ich zły stan techniczny, materiał z jakiego zostały wykonane oraz lokalizację. Przyjąć należy, że inwestor nie zrealizował robót budowlanych określonych decyzją z 18 czerwca 2019 r. (zmienioną decyzją z 21 lipca 2022 r.) o pozwoleniu na budowę. Wykonany w tym przypadku zakres robót ma charakter odbudowy obiektu budowlanego, którą należy traktować jako "budowę" w rozumieniu art. 3 pkt. 6 u.P.b. Zakres robót polegający na odbudowie obiektu w świetle art. 28 ust. 1 u.P.b. wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, czego w rozpatrywanym przypadku inwestorzy nie dopełnili. Zachodzi zatem przypadek o jakim mowa w art. 48 ust 1 pkt 1 u.P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Błędem było wydanie postanowienia w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b., bowiem ta podstawa prawna dotyczy przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f u.P.b., czyli innych niż budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia w przypadku stwierdzenia wykonywania robót w okolicznościach wymienionych w punktach od 1 do 4 ww. przepisu. Wykluczyć trzeba również przesłankę określoną w art. 50 ust. 1 pkt 4 pb, który stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Organ nadzoru budowlanego jest upoważniony do interwencji w trwający proces budowlany poprzez wstrzymanie robót budowlanych postanowieniem wydanym w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt. 4 pb wyłącznie w przypadku zaistnienia ściśle określonych okoliczności wymienionych w tych przepisach, czyli w razie zaistnienia istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę przy realizacji robót (art. 36a ust. 5 i 6 u.P.b.). Stąd fakt zaistnienia istotnego odstąpienia wymaga jednoznacznego i wyczerpującego uzasadnienia przez organ nadzoru budowlanego. W rozpatrywanym przypadku natomiast nie stwierdzono zmian w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, przesądzających o zaistnieniu istotnego odstąpienia w rozumieniu ustawowej definicji tego pojęcia określonej w art. 36a ust. 5. Z tych też względów nie ma możliwości zastosowania w niniejszej sprawie trybu naprawczego przewidzianego w art, 50-51 u.P.b. W związku z powyższym w rozpatrywanej sprawie brak było postaw do wydania zaskarżonego postanowienia z 14 listopada 2023 r. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przekracza granice wyznaczone przez art. 136 kpa i stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy (art. 15 kpa). W tej sytuacji zaskarżone postanowienie wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. M.K. i Z.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyli w całości postanowienie PWINB z 1 lutego 2024 r., zarzucając błędne zastosowanie przepisów u.P.b. poprzez stwierdzenie zaistnienia w sprawie stanu samowoli budowlanej regulowanej przepisami art. 48 tej ustawy. Z uwagi na naruszenia przepisów prawa materialnego wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Podnieśli, że pierwotnie zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z 18 czerwca 2019 r. projekt budowlany przewidywał przebudowę istniejącego parterowego budynku usługowego, wykonanie piwnic oraz budowę piętra i poddasza. Przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor zrezygnował z zamiaru wykonania piwnic. Ponieważ stanowiło to istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu, Inwestor uzyskał decyzję zmieniającą decyzję o pozwoleniu na budowę w części zatwierdzonego projektu. Kiedy w toku realizacji robót rozbiórkowych okazało się, że odcinki ścian parteru przewidziane do pocienienia i pozostawienia, jak i fundamenty są w stanie technicznym jeszcze gorszym niż oceniono to w Ekspertyzie technicznej stanu obiektu istniejącego, na wniosek kierownika budowy, projektant konstrukcji, architekt oraz osoba pełniąca nadzór konserwatorski zalecili rozbiórkę ścian oraz odtworzenie muru z pustaków ceramicznych. W ślad za dokonanym wpisem do dziennika budowy projektant zamierzone zmiany uwidocznił na kopiach rysunków z zatwierdzonego projektu i zgodnie z art. 36a ust. 6 u.P.b. zakwalifikował zamierzone odstąpienie jako nieistotne. Uzgodnił je Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków. W związku z powyższym kierownik budowy kontynuował prowadzenie robót budowlanych na podstawie decyzji zmienionej. Inwestycja była realizowana zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym tą decyzją projektem budowlanym. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że inwestor wykonał bez wymaganego pozwolenia roboty budowlane, które stanowiły odbudowę budynku uprzednio całkowicie rozebranego. Wykonane roboty, zgodnie z art. 3 pkt 8 u.P.b. należałoby co najwyżej zakwalifikować jako remont a nie odbudowę. Dokonanie remontu mieści się znaczeniowo w pojęciu przebudowy, czyli realizacji robót, na które inwestor ma pozwolenie. Nie można mówić, że zrealizowany obiekt został odbudowany, ponieważ pierwotnie był to budynek parterowy, a zrealizowany obiekt jest 3 - kondygnacyjny. Zarówno piętro jak i poddasze zostały wzniesione zgodnie z zatwierdzonym projektem i na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę, a nie w sposób o jakim mowa w art. 48 u.P.b. Organ w uzasadnieniu postanowienia z 1 lutego 2024 r. wskazał, że odbudowa to odtworzenie istniejącego wcześniej i zniszczonego obiektu budowlanego w tym samym miejscu i z zachowaniem pierwotnej wielkości. Nie można zatem mówić o właściwej interpretacji stanu faktycznego przez organ odwoławczy. Ponadto decyzją z 26 stycznia 2024 r. organ I instancji uznał, że postępowanie jest bezzasadne w związku z wykonaniem przez Inwestorów nakazu wynikającego z postanowienia organu I instancji z 14 listopada 2023 r. nr NB-OK.5160.6.2.2023. AP (co potwierdziła przedłożona przez Inwestorów ekspertyza) i w związku z usunięciem możliwości spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia podczas dalszej realizacji robót oraz zastosowaniem tymczasowych zabezpieczeń, które umożliwiają dalszą kontynuację robót budowlanych na działce nr [...] i części działki [...] w sposób niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ stwierdził również, że roboty nie powodują zagrożenia dla środowiska ani nie odbiegają w sposób istotny od przepisów oraz że roboty podejmowane są na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ uznał, że nie było podstaw do wydania jakiegokolwiek z nakazów z art. 51 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i 3 u.P.b. oraz wskazał, że ekspertyza potwierdza, że podczas kontroli budowy przeprowadzonych przez pracowników organu I instancji 23 maja oraz 21 sierpnia 2023 r., prowadzenie robót nie stwarzało zagrożenia ludzi ani mienia i z tego też względu postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem skargi jest kasacyjne postanowienie PWINB z 1 lutego 2024 r. o uchyleniu w całości postanowienia PINB (wraz z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia) z 14 listopada 2023 r. o wstrzymaniu skarżącym jako inwestorom prowadzenia robót budowlanych mających polegać - zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z 18 czerwca 2019 r. (zmienioną decyzją z 21 lipca 2022 r.) na nadbudowie, przebudowie i rozbudowie istniejącego budynku usługowego na działce nr [...] i części działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [....]. W ocenie Sądu, trafnie uznał PWINB w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie zachodzą istotne wątpliwości co do charakteru robót objętych pozwoleniem na budowę, które z uwagi na ich zmieniony zakres w istocie nie stanowiły przebudowy, rozbudowy i nadbudowy, ale jako związane z całkowitą (mimo że nieprzewidywaną projektem budowlanym) rozbiórką budynku istniejącego wcześniej na działce nr [...], stanowiły faktycznie odbudowę, mającą charakter budowy całkowicie nowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.P.b. Okoliczność ta przekłada się w bezpośredni sposób na treść decyzji o pozwoleniu na budowę, którego inwestorzy - w zakresie wynikającym z realizowanych robót - nie posiadali. Rzutuje to na realizację inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę, wskazując na spełnienie przesłanek od których zależy ewentualne wstrzymanie wykonania prowadzenia robót budowlanych w trybie art. 48 ust 1 pkt 1 u.P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyklucza to jednocześnie - jak uczynił PINB - wydanie w trybie naprawczym postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b., gdyż regulacja ta dotyczy przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f u.P.b., czyli innych niż budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia w przypadku stwierdzenia wykonywania robót w okolicznościach wymienionych w punktach od 1 do 4 ww. przepisu. Podważa to również zaistnienie przesłanki określonej w art. 50 ust. 1 pkt 4 u.P.b., wg którego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. W opisanej sytuacji prawidłowo uznał PWINB, że w związku z powyższym brak było podstaw prawnych do stwierdzenia przez PINB postanowieniem z 14 listopada 2023 r. w trybie art. 50 - 51 u.P.b., że inwestorzy realizują roboty budowlane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz nakazania im zabezpieczenia budowy przed dostępem osób postronnych i niekorzystnym wpływem czynników atmosferycznych oraz nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej określającej, czy zastosowane przez inwestora tymczasowe zabezpieczenie ściany budynku przy ul. [...] ([...]) usunęło możliwość spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia podczas dalszej realizacji robót budowlanych oraz czy umożliwia ono dalszą kontynuację robót budowlanych na działce nr [...] i części działki nr [...] obr. [...] położonych w [...] przy ul. [...] w sposób niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Ponieważ przeprowadzenie przez PWINB postępowania wyjaśniającego w opisanym zakresie przekraczałoby granice wyznaczone przez art. 136 kpa i stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, konieczne w tej sytuacji było wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia PINB z 14 listopada 2023 r. i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Nie podzielając w związku z powyższym zarzutów skargi oraz nie stwierdzając przy tym naruszeń przepisów prawa które obligowałyby do uwzględnienia skargi z urzędu, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło