II SA/Rz 363/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-08-03
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu, który nie podjął faktycznych czynności procesowych na rzecz strony (ograniczając się jedynie do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wniosku o zwolnienie z funkcji), przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną?Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu nie przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną, jeżeli nie udzielił stronie faktycznej pomocy prawnej. Samo zapoznanie się z aktami sprawy i złożenie wniosku o zwolnienie z funkcji nie stanowi czynności, za którą należałoby się wynagrodzenie ze środków publicznych, nawet jeśli przyczyna braku dalszego udziału w sprawie leży po stronie obiektywnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem przyznał stronie prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wyznaczony adwokat M.B. złożył wniosek o zwolnienie z funkcji, a następnie został zastąpiony przez adwokata P.F. Sąd oddalił skargę strony i przyznał wynagrodzenie adwokatowi P.F. Następnie adwokat M.B. złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za czynności wykonane w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi M.B.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku, adwokata M.B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w sprawie ze skargi W.S., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr SKO – [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - postanawia – odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Postanowieniem z dnia 25 marca 2010 r., o sygn. akt II SO/Rz 4/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) przyznał W. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Wyznaczony adwokat M.B. w dniu 26 maja 2010 r., przesłał do Sądu pismo kierowane do Okręgowej Rady Adwokackiej zawierające prośbę o zwolnienie od obowiązku pełnienia funkcji pełnomocnika z urzędu dla skarżącej W. S. Pismem z 2 czerwca 2010 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała WSA o wyznaczeniu dla W. S. adwokata P.F. oraz o zwolnieniu od obowiązku pełnienia funkcji pełnomocnika z urzędu adwokata M.B.
W dniu 7 lipca 2010 r. sygn. II SA/Rz 363/10, WSA oddalił skargę W. S. na postanowienie SKO w R. z [...] stycznia 2010 r., nr SKO – [...] i przyznał adwokatowi P.F. wynagrodzenie z tytułu udzielonej pomocy prawnej W. S.
W piśmie z 21 lipca 2010 r. adwokat M. B. zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.
Stwierdzono, co następuje:
Wyznaczony adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej zwana P.p.s.a.). Funkcją tego przepisu jest zapewnienie fachowym pełnomocnikom wynagrodzenia za wykonane czynności procesowe w imieniu strony korzystającej z prawa pomocy. Ustanowiony pełnomocnik ma prawo domagać się od Sądu wynagrodzenia wyłącznie za wykonaną pomoc prawną. Sąd rozpatrując wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie może tracić z pola widzenia kwestii potrzeby podejmowanych czynności, ich standardu oraz wiążącego się ze sprawą nakładu pracy.
W niniejszej sprawie nie udzielono W.S. z przyczyn obiektywnych, pomocy prawnej. Adwokat na dzień po zapoznaniu się aktami sprawy sporządził do Okręgowej Rady Adwokackiej wniosek o zwolnienie go od obowiązku pełnienia funkcji pełnomocnika z urzędu dla W. S. Udział pełnomocnika w niniejszej sprawie ograniczył się do zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Żadna z tych czynności nie polega na udzieleniu stronie niezbędnej pomocy prawnej. Dla przepisów regulujących przyznawanie wynagrodzenia adwokatowi ustanowionemu z urzędu, nie ma znaczenia przyczyna powstrzymania się pełnomocnika od udziału w sprawie a w szczególności motywy wniosku o zwolnienie od pełnienia obowiązków pomocy prawnej. Należy mieć na uwadze, że Skarb Państwa nie powinien być obciążany opłatami, jeżeli pomoc prawna nie została stronie rzeczywiście udzielona. Przyznanie opłaty w sytuacji, gdy pełnomocnik nie podjął się żadnej czynności o charakterze niezbędnym utrwalałoby przekonanie o braku konieczności wniesienia nakładu pracy na rzecz strony korzystającej z prawa pomocy (por. W. Maciejko, M. Rojewski, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009, s. 280 i 281).
Powyższe wnioski potwierdza wykładnia literalna przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Powołane regulacje nakazują przyznać pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej, jeżeli pomoc taka została stronie udzielona. Nieudzielenie pomocy, także z przyczyn niezależnych od adwokata, tamuje możliwość przyznania mu wynagrodzenia ze środków publicznych.
Z tych przyczyn, orzeczono na podstawie art. 250 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło