II SA/Rz 363/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-04-18

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada oszczędności w wysokości ponad 9 000 zł, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo że utrzymuje się z pomocy społecznej i pobiera zasiłek pielęgnacyjny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, mimo niskich dochodów i zadłużenia, posiada oszczędności, które wykluczają możliwość przyznania dofinansowania na ustanowienie pełnomocnika. Instytucja prawa pomocy nie może służyć ochronie posiadanego majątku, a na tym etapie postępowania sądowego nie ma wymogu działania przez zawodowego pełnomocnika, gdyż sąd bada sprawę z urzędu.
Stan faktyczny
J. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku stałego oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku powołał się na ubóstwo, chorobę, niepełnosprawność i bezradność, wskazując na dochody z pomocy społecznej (zasiłek pielęgnacyjny 153 zł) i zadłużenie alimentacyjne ponad 24 000 zł. Jednocześnie wykazał posiadanie oszczędności w kwocie ponad 9 000 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy J. S. w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą przyznania zasiłku stałego J. S. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W jego uzasadnieniu powołał się na ubóstwo, długotrwałą i ciężką chorobę, niepełnosprawność i bezradność. Podał, że korzysta ze wsparcia pomocy społecznej; obecnie pobiera zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Jako swoje oszczędności wskazał kwotę 9 290,24 zł. Skarżący zwrócił także uwagę, iż posiada zadłużenie alimentacyjne na kwotę 24 937,50 zł Za media ponosi opłaty w wysokości 147,50 zł, natomiast koszt leczenia to 99,99 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, iż jego strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Reguła powyższa wynika z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 780 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Oznacza to, że podmiot zamierzający wstąpić na drogę sądową winien zgromadzić potrzebne w tym celu środki. Jednocześnie ustawodawca przewidział sytuacje, gdy poniesienie przez stronę kosztów określonego postępowania znajduje się poza zasięgiem jej możliwości płatniczych. Wówczas może ona zwrócić się o przyznanie jej dofinansowania ze środków Skarbu Państwa. Ze względu na to, że otrzymanie takiego dofinansowania jest wyjątkiem od wskazanej wyżej zasady odpłatności postępowania, prawodawca wskazał przypadki, w których uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe. Należy je wykładać ściśle tzn. mieć na uwadze, że tylko naprawdę szczególna sytuacja strony kwalifikuje ją do uzyskania wsparcia ze środków publicznych. W art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jako przesłanka przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie (tzn. takim np. jak w sprawie niniejszej, gdzie strona ubiega się o ustanowienie pełnomocnika) wymieniona jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść tego przepisu wskazuje, że jej wykazanie spoczywa na ubiegającym się o pomoc. Jak wynika z wniosku J. S., utrzymuje się on z pomocy społecznej, pobierając zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Jest ponadto zadłużony z tytułu niepłacenia alimentów na kwotę ponad 24 000 zł. Opierając się tylko na tych danych wniosek strony podlegałby uwzględnieniu. Należy jednak zwrócić uwagę, że J. S. jako swoje oszczędności pieniężne podał kwotę ponad 9 000 zł. Instytucja prawa pomocy nie może zaś zmierzać do ochrony posiadanego przez stronę majątku. Poza tym, należy mieć jeszcze na względzie, że J. S. kwestionuje korzystną dla siebie decyzje organu tj. przyznającą mu zasiłek stały na okres od 1 stycznia 2017r. do 30 listopada 2017 r. w wysokości 481 zł. Skarga nie zawiera tymczasem żadnych konkretnych zarzutów skierowanych przeciwko temu rozstrzygnięciu. Nie wiadomo więc, z jakich powodów skarżący uważa, że jest ono błędne. Nie można także stracić z pola widzenia, że na etapie, na którym niniejsza sprawa się znajduje ustawa procesowa tj. P.p.s.a. nie przewiduje wymogu działania strony za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika. Sąd bowiem, z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a., kontroluje zaskarżoną decyzję w granicach skargi i z urzędu uwzględnia wszelkie ewentualne uchybienia zaistniałe w postępowaniu administracyjnym, które poprzedzało postępowanie sądowe. Mając to wszystko na uwadze, w szczególności zaś fakt posiadania przez skarżącego oszczędności pieniężnych, uznano za zasadne, by odmówić przyznania stronie prawa pomocy, o które się ubiega. Podstawę orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło