II SA/Rz 363/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego -skargę oddala- Przedmiotem skargi J. S. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] działającego z upoważnienia Wójta Gminy [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie zasiłku stałego. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego organ I instancji przyznał mu zasiłek stały w wysokości 481 zł miesięcznie na okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 30 listopada 2017 r., płatny do dnia 20-tego każdego miesiąca, a także objął skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie pobierania świadczenia. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji podał art. 8, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 19 i 20, art. 36 pkt 1 lit. a), art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1 i 3, art. 106 ust. 5, art. 107, art. 110 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 630 ze zm. – dalej w skrócie "U. p. s."), art. 104, art. 107 i art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej w skrócie: "K.p.a.") oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż w toku postępowania ustalono, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą i posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Skarżącemu przysługuje zatem zasiłek stały w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (634 zł) a osiąganym dochodem (153 zł), t. j. w kwocie 481 zł. Ponadto przyznanie zasiłku stałego implikuje powstanie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, który obejmuje okres pobierania tego świadczenia. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji SKO w całości podzieliło ustalenia i stanowisko organu I instancji. Potwierdziło, że skarżący spełnia przesłanki do uzyskania zasiłku stałego, gdyż jest osobą samotnie gospodarującą, utrzymuje się wyłącznie z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł miesięcznie, ponadto posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie SKO, organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość zasiłku stałego jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem skarżącego, prawidłowo również określił, że zasiłek przysługuje od miesiąca stycznia 2017 r. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję SKO, wnosząc o jej uchylenie w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, nie precyzując jednak, jakich przepisów zarzut dotyczy. Ponadto przytaczając decyzje organów administracji oraz orzeczenia sądów powszechnych podniósł, że został pozbawiony dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, oraz renty z tytułu niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 Ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 U.p.s. zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Kwota zasiłku stałego nie może być również niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 U.p.s.). Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej zostało określone w § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej na kwotę 634 zł. Art. 8 ust. 3 U.p.s. określa, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 4 U.p.s. do tak ustalonego dochodu nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220), dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego, świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575), świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2014 r. poz. 1187, z 2015 r. poz. 1274 oraz z 2016 r. poz. 753). Granice sprawy o przyznanie zasiłku stałego wyznaczył wniosek skarżącego z dnia 2 stycznia 2017 r., w którym to zwrócił się z prośbą o udzielenie pomocy w formie zasiłku stałego z przeznaczeniem na bieżące potrzeby, uzasadniając wniosek swoją niepełnosprawnością i brakiem dochodu. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy w zakresie sytuacji osobistej, mieszkaniowej, ekonomiczno-bytowej i zdrowotnej skarżącego są prawidłowe. Przeprowadzono bowiem wywiad środowiskowy ze skarżącym, w aktach zalegają również dokumenty w postaci oświadczenia skarżącego o stanie majątkowym, decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, orzeczenia z dnia [...] grudnia 2016 r. o stopniu niepełnosprawności, oraz zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2016 r. odnośnie posiadanych nieruchomości. Skarżący nie kwestionował tych ustaleń zarówno w odwołaniu jak i w skardze. Również legalność materialnoprawna decyzji nie budzi wątpliwości co do zgodności z przytoczonymi powyżej przepisami regulującymi zasady przyznawania zasiłku stałego. Kwestionowane decyzje nie naruszają też prawa procesowego w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na treść kwestionowanych rozstrzygnięć. Organy orzekające w sprawie prawidłowo zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sprawie (art. 77 § 1 K.p.a.), podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu pełnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.). Przeprowadzona ocena materiału dowodowego jest pełna i całościowa, nie przekraczająca przy tym granic swobody w świetle art. 80 K.p.a. Wreszcie uzasadnienia zaskarżonych decyzji w zakresie stanu faktycznego i prawnego spełniają w stopniu wystarczającym wymogi prawidłowości, pozwalając Sądowi na dokonanie kontroli przesłanek prawnych i faktycznych, które znalazły się u podstaw kwestionowanych rozstrzygnięć (art. 107 § 3 K.p.a.). Zaznaczyć należy, że ustalenie wysokości zasiłku stałego nie jest uzależnione od uznania organu czy jego możliwości finansowych. W tym przypadku organ związany jest jednoznacznie ustaloną regułą określoną w art. 37 ust. 2 pkt 1 U.p.s. Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszyły prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Na marginesie należy wskazać, że granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny wyznaczone są przez granice sprawy administracyjnej, której treść i zakres wyznaczają normy prawa materialnego (tak również m. in. w wyroku NSA z dnia 14.02.2013 r. II GSK 1113/12). Zakresem rozpoznania sądu stają się więc wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie zostały podjęte. Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy" oznacza więc, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.