II SA/Rz 364/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. i A. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w całości. A. i A. G. wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł. od wniesionej przez nich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] zwrócili się z wnioskami o zwolnienie od kosztów sądowych, które następnie podtrzymali w urzędowym formularzach PPF mających zastosowanie do przyznawania prawa pomocy osobom fizycznym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wg zawartych w nich uzasadnień i oświadczeń, znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania nie są w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych. Wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe utrzymując się z pobieranych emerytur w wysokości 716 i 915 zł. (kwoty netto), które mając na uwadze rozliczone w okresie miesięcznym wydatki są przeznaczane na zakup żywności - ok. 800 zł., opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę i telefon - odpowiednio 74, 82, 57 i 17 zł., leczenie - ok. 400 zł., podatek od nieruchomości - 43 zł., wywóz śmieci - 12 zł. i zakup opału - 160 zł. Posiadany przez nich majątek obejmuje dom o pow. 70 m² oraz nieużytkowaną nieruchomość rolną opow. 0,62 ha. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Z uwagi na prowadzenie przez skarżących wspólnego gospodarstwa domowego oraz oparcie złożonych przez nich wniosków na identycznych okolicznościach dot. sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej, uzasadnione jest wspólne rozpoznanie złożonych przez nich odrębnie wniosków. Zgodnie z art. 211 i 212 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - określanej dalej jako P.p.s.a., k _oszty sądowe obejmują opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) oraz zwrot wydatków._@POCZ@__@KO Zwolnienie od nich wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej warunkowane jest wykazaniem przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z powyższym, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej ma charakter obligatoryjny, uzależniony od spełnienia powyższej przesłanki. Instytucja ta ma zapewnić stronie prawo do sądu, gdy z przyczyn od siebie niezależnych znajduje się ona w trudnych warunkach materialnych wynikających ze stanu majątkowego i osiąganych dochodów. Analiza złożonych przez A. i A. G. wniosków PPF i dodatkowego oświadczenia potwierdziła zasadność zawartych w nim twierdzeń o ich trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej im opłacenie tak w całości, jak i w części związanych ze sprawą kosztów sądowych (oprócz związanego z wniesieniem skargi wpisu, do najbardziej prawdopodobnych kosztów mogących wystąpić w przyszłości należy opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia od wyroku Sądu I instancji – wszystkie w wysokości po 100 zł.). Mimo że obiektywnie kwoty te nie wydają się wysokie, za przyznaniem skarżącym zwolnienia od tych kosztów przemawia ich znaczące obciążenie wydatkami związanymi z bieżącym utrzymaniem i leczeniem, wyczerpującymi całość posiadanych przez nich dochodów. Rodzaj tych wydatków, mając na uwadze wiek skarżących (74 i 82 lata) oraz ich stan zdrowia nakazuje uznać je za niezbędne dla zabezpieczenia podstaw ich egzystencji, uniemożliwiając tym samym poczynienie bez powodowania zagrożenia dla ich koniecznego utrzymania jakichkolwiek oszczędności. Słuszność takiego stanowiska potwierdza dodatkowo brak w ich posiadaniu zasobów finansowych czy wartościowych składników majątkowych przynoszących dochód lub mogących być z przeznaczeniem na ten cel spieniężonych, jak też brak realnych możliwości (wynikających chociażby z wieku i stanu zdrowia) zmiany powyższego stanu rzeczy. W opisanych okolicznościach sytuacja taka wiąże co do uwzględnienia zgłoszonego we wnioskach żądania. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.