II SA/Rz 364/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-05-22

Skład orzekający: SWSA Maciej Kobak, WSA Magdalena Józefczyk, WSA Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu administracyjnym można odtworzyć treść aktu urodzenia, jeśli istnieją rozbieżności w danych osobowych ojca zawartych w przedstawionych dokumentach, a kierownik urzędu stanu cywilnego nie jest organem właściwym do ustalania treści zdarzeń mających wpływ na stan cywilny osób?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając je za wadliwe. Stwierdzono, że organy nie dokonały właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nie uzasadniły należycie swoich rozstrzygnięć. Kluczowe było ustalenie, czy akt urodzenia w ogóle został sporządzony, co w tym przypadku nie zostało potwierdzone. Ponadto, kierownik urzędu stanu cywilnego nie jest organem właściwym do ustalania treści zdarzeń mających wpływ na stan cywilny osób, a takie kompetencje posiada wyłącznie sąd powszechny.
Stan faktyczny
A. J. złożyła wniosek o odtworzenie aktu urodzenia swojej matki, A. J. (z domu F.), urodzonej w 1904 r. Kierownik USC odmówił odtworzenia, wskazując na rozbieżności w imieniu ojca A. J. w przedstawionych dokumentach oraz na brak kompetencji do ustalania treści zdarzeń cywilnych. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając ją za prawidłową, choć z wadliwym uzasadnieniem. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odtworzenia treści aktu urodzenia uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]. II SA/Rz 364/18 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi A. J. jest decyzja Wojewody z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...], dotycząca odmowy odtworzenia treści aktu urodzenia matki A. J. Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. A. J. – reprezentowana przez córkę T. Y. - zwróciła się o odtworzenie treści aktu urodzenia A. J., ur. [...] czerwca 1904 r. we wsi Ż. pow. [...], córki T. F. i A. F. Po wszczęciu postępowania przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. zgromadzono następujące dokumenty: - akt małżeństwa serii [...] z dnia [...] marca 1970 r. na dane B. J. oraz A. F. z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego z j. ukraińskiego, wg którego A. F. jest córką T.; - akt urodzenia serii [...] z dnia [...] marca 1970 r. na dane A. F. z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego z j. ukraińskiego, wg którego A. F. jest córką T.; - odpis zupełny aktu urodzenia A. J. nr [...] z dnia [...] stycznia 1943 r. wydany przez USC w [...] w dniu [...] maja 2008 r., wg którego A. J. jest córką B. J. i A. J. z domu F.; - kserokopię aktu urodzenia A. J. znajdującego się w księdze metrykalnej na 1942 rok, z którego wynika, że A. J. urodzona [...] stycznia 1943 r. jest córką B. J. (s. S. i A. K.) i A. F. (c. D. i A. P.); - kserokopię zaświadczenia nr [...] o ewakuacji ze wsi Ż. do USSR z dnia [...] maja 1945 r. z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego z j. ukraińskiego; - kserokopię zaświadczenia Archiwum Państwowego Województwa [...] nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego z j. ukraińskiego, wg którego A. J. jest córką T.; - wyciąg z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o dokonaniu wpisu urodzenia A. F., córki T. i A., ur. [...] czerwca 1904 r. z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego z j. ukraińskiego. W wyniku wezwania Kierownika USC w K. do wykazania interesu prawnego w odtworzeniu aktu stanu cywilnego pełnomocnik A. J. oświadczyła, że A. J. do czasu wysiedlenia posiadała w miejscowości Ż. nieruchomości gruntowe. Odpis aktu urodzenia jest niezbędny do wykazania wnioskodawczyni następstwa prawnego po matce w staraniach o utracone z naruszeniem prawa nieruchomości i prawa należne jej następcom prawnym. W dniu [...] lipca 2017 r. Kierownik USC w [...] wydał "Zaświadczenie o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego", dotyczące księgi urodzeń za rok 1904 dla wsi Ż., wskazując jako okoliczność braku jej zaginięcie. W wyniku przeprowadzonego postępowania i rozpatrzenia wniosku A. J., Kierownik USC w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] – powołując w podstawie prawnej art. 133 w zw. z art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2064 ze zm., dalej: u.P.a.s.c.) - odmówił odtworzenia treści aktu urodzenia A. J., nazwisko rodowe F., urodzonej w Ż. [...] czerwca 1904 r. W uzasadnieniu wskazał, że przedstawione dokumenty nie dają podstaw do odtworzenia treści aktu urodzenia w trybie administracyjnym. W dokumentach występuje bowiem rozbieżność imienia ojca A. J. Z polskiego aktu urodzenia A. J. wynika że imię ojca A. J. to D., natomiast z pozostałych dokumentów, że T. Organ wskazał, że z istoty odtworzenia wynika, że może być ono dokonane tylko wówczas, gdy nie ma wątpliwości co do faktu sporządzenia aktu oraz jego treści. Podał, że kierownik usc nie jest organem właściwym do ustalania treści zdarzeń mających wpływ na stan cywilny osób. Takie kompetencje posiada wyłącznie sąd, co wynika z art. 40 u.P.a.s.c. W odwołaniu pełnomocnik wnioskodawczyni wskazała na nietrafność wydanej decyzji podnosząc, że z analizy dokumentów wynika, że w żadnym z nich nie występuje rozbieżność co do imienia ojca A. J. Zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zebranych i znajdujących się w aktach sprawy dla ustalenia braku sprzeczności w zakresie tożsamości A. F. po mężu J., jako córki T. i A.; uznanie w całości za nieuzasadnioną decyzji organu I instancji; odtworzenie treści aktu urodzenia A. F. po mężu J. urodzonej [...] czerwca 1904 r. we wsi Ż. pow. J.; wydanie odpisu urodzenia A. F. po mężu J.; zwrot oryginałów dokumentów złożonych w sprawie zgodnie ze zobowiązaniem USC. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Wojewoda – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 133 ust. 9 i art. 11 ust. 2 u.P.a.s.c. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że instytucję odtworzenia akt stanu cywilnego sporządzonego w polskich księgach stanu cywilnego reguluje art. 133 ust. 1 u.P.a.s.c. Odtworzenie polega na wpisaniu do rejestru stanu cywilnego treści aktu stanu cywilnego sporządzonego w księdze stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie u.P.a.s.c. na podstawie przepisów dotychczasowych wraz z adnotacją w akcie stanu cywilnego o odtworzeniu (ust. 2). W tym trybie odtworzyć można zatem wyłącznie akt stanu cywilnego, który został w przeszłości sporządzony w polskiej księdze stanu cywilnego. Kolejnym warunkiem koniecznym jest ustalenie, czy akt stanu cywilnego faktycznie się nie zachował. Zaświadczenie o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego wydaje kierownik u.s.c. lub upoważniony przez niego pracownik na wniosek osoby uprawnionej do odtworzenia treści aktu stanu cywilnego, jeżeli księga stanu cywilnego prowadzona przed dniem wejścia w życie u.P.a.s.c. na podstawie przepisów dotychczasowych zaginęła lub została zniszczona (ust. 3). Zaświadczenie to wystawiane jest każdorazowo, gdy kierownik właściwy obecnie do przechowywania księgi stanu cywilnego jej nie posiada. Odnosząc się do wydanego w analizowanej sprawie [...] lipca 2017 r. zaświadczenia Kierownika USC w [...] wg którego księga zaginęła, Wojewoda podał, że zaświadczenie to nie wskazuje jednoznacznie, czy księga kiedykolwiek istniała oraz czy sporządzono w niej akt urodzenia A. J. Dokonując natomiast oceny zaskarżonej decyzji Wojewoda stwierdził, że jest ona prawidłowa, chociaż jej uzasadnienie budzi zastrzeżenia, gdyż nie obrazuje na podstawie jakich dowodów podjęto decyzję. Wyjaśnił, że wnioskodawczyni przedłożyła dokumenty, które w świetle zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego nie dają podstaw do odtworzenia treści aktu urodzenia A. J. Istniejące wątpliwości dotyczą danych osobowych ojca A. J. O ile bowiem pozostałe dane nie budzą wątpliwości, o tyle kwestia imienia ojca pozostaje sporna, gdyż w zgromadzonych dokumentach figurują dwa różne imiona: T. i D. Imię T. wynika z radzieckiego aktu urodzenia A. J. wydanego [...] marca 1970 r. oraz z wyciągu z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli sporządzonego [...] lipca 2017 r. Natomiast imię D. figuruje w polskim akcie urodzenia córki A. J., tj. A. J., ur. [...] stycznia 1943 r. w miejscowości Ż. Akt ten znajduje się w papierowej księdze urodzeń przechowywanej w USC w [...] i ma kluczowe znaczenie w sprawie. Sporządzony został zaraz po urodzeniu A. J., zawiera pełne dane i rzetelnie dokumentuje opisane w nim zdarzenie. Bezspornie wynika z niego, że A. J. jest córką D. i A. P. Jak zaznaczył Wojewoda, imię T. wpisane zostało do radzieckiego aktu urodzenia A. J., który to sporządzony został dopiero [...] marca 1970 r., zatem w czasie gdy miała ona 66 lata. Również we wcześniejszych dokumentach nigdzie nie pojawiło się imię ojca w brzmieniu T. Organ podkreślił też, że polski akt urodzenia znajdujący się w oryginalnej, papierowej księdze przechowywanej przez Kierownika USC w [...] ma większą moc dowodową w przedmiotowej sprawie niż dokumenty radzieckie. Organ I instancji nie mógł wydać innej decyzji, zgodnej z żądaniem wnioskodawczyni, bowiem był w posiadaniu dokumentu - aktu stanu cywilnego - z którego wynikają inne dane dotyczące jej ojca. Wojewoda zaznaczył, że akt stanu cywilnego znajdujący się w księdze metrykalnej na rok 1942 zawiera więcej danych tj. m. in. zawód, wyznanie, imiona i nazwisko ojca, matki i dziadków. Końcowo Wojewoda podał, że decyzja nie przesądza o braku możliwości odtworzenia treści aktu urodzenia A. J. Istnieje taka możliwość, ale na dane wynikające z aktu urodzenia A. J., tj. A. F., ur. [...] czerwca 1904 r. w miejscowości Ż., córka D. i A. Zaznaczył że władnym do wydania odpisu aktu urodzenia jest Kierownik USC. Do tego organu strona powinna zwrócić się także o zwrot oryginałów dokumentów. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję Wojewody A. J. potwierdziła, że przedłożyła dokumenty, które w świetle zebranego materiału dowodowego nie budzą wątpliwości oraz że nie był jej znany akt urodzenia a jedynie jego odpis. Zarzuciła organowi I instancji przewlekłość postępowania, wielokrotne wymaganie przedłożenia tych samych dokumentów dotyczących tych samych zdarzeń i osób wraz z ich tłumaczeniami, konieczność przedłożenia oryginałów dokumentów z argumentacją sprawdzenia ich prawdziwości, a ponadto brak poinformowania na początku postępowania o istnieniu rozbieżności imienia ojca A. F. po mężu J. w zestawieniu zapisów przedłożonych przez nią dokumentów z zapisami w akcie urodzenia A. J. w posiadanej przez USC księdze urodzeń. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem Wojewody, że jej odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie oraz że z zaświadczenia o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego nie wynika czy księga istniała i czy sporządzono w niej akt urodzenia A. F. (zdaniem skarżącej skoro USC zaświadcza że księga zaginęła, to oznacza to, że istniała). Nie zgodziła się także z oceną organu, że przedłożone przez nią dokumenty budzą wątpliwości. Podała, że przyjmuje, iż jej akt urodzenia odnotowany w posiadanej przez USC w [...] papierowej księdze urodzeń z roku 1943 ma kluczowe znaczenie, gdyż sporządzony został zaraz po jej urodzeniu [...] stycznia 1943 r., zawiera pełne dane i rzetelnie dokumentuje opisane w nim zdarzenie (potwierdzając, że A. F. jest córką D. F. i A. P.), stanowiąc źródło miarodajnych informacji koniecznych do odtworzenia aktu urodzenia A. F. po mężu J. Z uwagi na powyższe skarżąca zawnioskowała o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem odtworzenia aktu urodzenia A. F. po mężu J. na dane wynikające z aktu urodzenia A. J., tj. A. F. urodzona [...] czerwca 1904 r. w miejscowości Ż., córka D. i A.; wydanie i doręczenie stronie odpisu aktu urodzenia A. F. po mężu J.; wydania i doręczenia stronie zaświadczenia o nieposiadaniu przez USC w K. ksiąg metrykalnych danych dla ustalonych przedziałów czasowych, dotyczących wsi Ż.; sporządzenia do akt sprawy urzędowo uwierzytelnionej kopii oryginałów starych dokumentów i zwrot stronie tych dokumentów w oryginale. W odpowiedzi na skargę Wojewoda - podtrzymując stanowisko wyrażone w wydanej decyzji - wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Kierownika USC w [...] jest odmowa uwzględnienia wniosku A. J. o odtworzenie treści aktu urodzenia jej matki A. J. (z d. F.), ur. [...] czerwca 1904 r. w miejscowości Ż., pow. j. Stosując wskazane wyżej kryteria kontroli Sąd stwierdził, że skarga A. J. – po części z przyczyn w niej podniesionych - zasługuje na uwzględnienie, gdyż wskazane decyzje dotknięte są wadami wykluczającymi uznanie ich prawidłowości. Instytucja odtworzenia treści aktu stanu cywilnego uregulowana jest w art. 133 u.P.a.s.c. Zgodnie z jego ust. 5, treść aktu stanu cywilnego podlegającego odtworzeniu ustala się na podstawie odpisu zupełnego aktu stanu cywilnego, akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, odpisu księgi stanu cywilnego, jeżeli został sporządzony, lub innych dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, które zawierają dane wymagane do odtworzenia treści aktu stanu cywilnego. Odtworzenia dokonuje kierownik u.s.c., który sporządził akt stanu cywilnego lub jest właściwy do przechowywania księgi, w której akt był sporządzony (ust. 6). Treść aktu stanu cywilnego podlega odtworzeniu, jeżeli wydano zaświadczenie o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie u.P.a.s.c. na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 1); zaświadczenie o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego wydaje się na wniosek osoby uprawnionej do odtworzenia treści aktu stanu cywilnego, jeżeli księga stanu cywilnego prowadzona przed dniem wejścia w życie u.P.a.s.c. na podstawie przepisów dotychczasowych zaginęła lub została zniszczona (ust. 3). Jeżeli na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 5, nie można ustalić, czy zdarzenie faktycznie nastąpiło, lub jeżeli przedłożony dokument wywołuje wątpliwości co do jego autentyczności, kierownik u.s.c. odmawia dokonania odtworzenia treści aktu stanu cywilnego (ust. 9). Z treści tych regulacji wynika, że odtworzenie w trybie administracyjnym aktu stanu cywilnego jest możliwe, o ile podlegający odtworzeniu akt był sporządzony, zostało wydane zaświadczenie o nieposiadaniu przez urząd stanu cywilnego określonej księgi stanu cywilnego prowadzonej przed dniem 1 marca 2015 oraz zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwala na określenie danych niezbędnych do odtworzenia treści aktu stanu cywilnego. W ocenie Sądu, dokonana przez organy administracji odmowa odtworzenia treści aktu urodzenia A. J. została wywiedziona z częściowo niewłaściwie ocenionych przesłanek stojących u podstaw wydanych rozstrzygnięć, z których pierwsza z powyżej wskazanych (tj. ustalenie, czy podlegający odtworzeniu akt był w ogóle sporządzony) determinuje dalszy przebieg postępowania w sprawie. W tym zakresie należy zauważyć, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził faktu sporządzenia aktu urodzenia A. J., z d. F. (matki wnioskodawczyni); dokumentami na tę okoliczność nie dysponuje USC w [...], nie wynika on również z dokumentów przedłożonych w toku postępowania przez skarżącą (bez znaczenia w tym względzie pozostają przedłożone przez nią tłumaczenia dokumentów wystawione przez organy innych państw, w szczególności sporządzonego [...] marca 1970 r. na terenie Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej aktu urodzenia na dane A. F., wg którego urodziła się ona [...] czerwca 1904 r. we wsi Ż. jako córka T. F. i A. F.; z aktu tego wynika co prawda że matka skarżącej urodziła się w Polsce, co jednak nie oznacza, że jej akt urodzenia został sporządzony). Na okoliczność tę prawidłowo zwrócił uwagę w uzasadnieniu wydanej decyzji Kierownik USC w [...] stwierdzając, że z istoty odtworzenia wynika, że może być ono dokonane tylko wówczas, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do faktu sporządzenia aktu i co do jego treści. Trafnie też wskazał, iż nie jest organem właściwym do ustalania treści zdarzeń mających wpływ na stan cywilny osób, a takie kompetencje posiada wyłącznie sąd powszechny (zgodnie z art. 40 pkt 2 u.P.a.s.c., ustalenia treści aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, jeżeli postanowił o sporządzeniu nowego aktu stanu cywilnego, albo na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli akt urodzenia lub akt małżeństwa nie został sporządzony i nie może go sporządzić kierownik urzędu stanu cywilnego). Skoro w postępowaniu administracyjnym nie można odtworzyć treści aktu stanu cywilnego jeśli niemożliwe jest ustalenie faktu jego sporządzenia, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, stanowiło to samoistną podstawę do odmowy odtworzenia treści wnioskowanego aktu urodzenia (kierownik u.s.c. nie jest organem właściwym do ustalania zdarzeń mających wpływ na stan cywilny osób). Niezależnie od powyższego, mimo braku ku temu podstaw (z uwagi na stwierdzoną właściwość sądu powszechnego), z uzasadnienia decyzji Kierownika USC w [...] wynika jednak również, że dokonał on także merytorycznej oceny wniosku, wskazując, że przedłożone dokumenty – z uwagi na rozbieżność dotyczącą imienia ojca A. J. – nie dają podstaw do odtworzenia treści jej aktu urodzenia; jak stwierdził, z polskiego aktu urodzenia jej córki A. J. wynika, że ojciec A. J. nosił imię D., zaś z pozostałych dokumentów pochodzących od organów państw obcych, że T. (ubocznie należy zwrócić także uwagę, że zbędne w związku z tym było wystawianie przez ten organ zaświadczenia o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego i to niezależnie od tego, że w kontekście posiadanych przez organ informacji, zastrzeżenia budzi również jego prawidłowość; zaświadczenie to z przewidzianego przepisem art. 133 ust. 3 u.P.a.s.c. zaginięcia księgi lub jej zniszczenia jako okoliczność jej braku wskazywało zaginięcie, z czego pośrednio można wywieść jej wcześniejsze istnienie, mimo że nie znajduje to choćby uprawdopodobnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym). Okoliczności tych nie dostrzegł rozpatrujący odwołanie Wojewoda, utrzymując w mocy decyzję Kierownika USC w [...] (stwierdzając, że mimo braku dokładnego wyjaśnienia w uzasadnieniu przyczyn odmowy odtworzenia treści aktu urodzenia, jest ona trafna). Mimo że rozstrzygnięcia te z formalnego punktu widzenia można by uznać za poprawne, wyklucza to jednak analiza uzasadnienia decyzji. Ma to związek z wyrażonym w niej stanowiskiem, że w świetle zebranych w sprawie dowodów, istnieje możliwość odtworzenia aktu urodzenia A. J. na dane wynikające z aktu urodzenia jej córki A. J. (skarżącej), tj. A. F., ur. [...] czerwca 1904 r. w miejscowości Ż., c. D. i A. W tym zakresie należy stwierdzić, że stwierdzenie to jest co najmniej przedwczesne. Jak słusznie bowiem zauważył sam Wojewoda, znajdujący się w aktach sprawy odpis zupełny aktu urodzenia A. J. wskazuje jedynie jej rodziców, tj. B. J. oraz A. J. (nazwisko rodowe: F.). Wspomnianą wyżej możliwość odtworzenia aktu urodzenia wywiódł on jednak z uznania, że "akt stanu cywilnego znajdujący się w księdze metrykalnej na 1942 rok zawiera więcej danych tj. m.in. zawód, wyznanie, imiona i nazwisko ojca matki oraz dziadków"; B. J. został tam opisany jako syn S. i A. K., zaś A. F. jako córka D. i A. P. Rzecz jednak w tym, że Wojewoda kwestionując poprawność uzasadnienia decyzji organu I instancji i wywodząc w uzasadnieniu swej decyzji usunięcie związanych z tym uchybień, sam takich się dopuścił. Nie wyjaśnił bowiem, o jaki – oprócz wspomnianego odpisu aktu urodzenia A. J. - akt stanu cywilnego znajdujący się w księdze metrykalnej na 1942 r. chodzi. Jeżeli mimo treści tego zapisu, za taki akt uznaje samą księgę metrykalną (w aktach sprawy nie stwierdzono innego dokumentu spełniającego to kryterium i zawierającego dane w postaci zawodu, wyznania, imion i nazwisk ojca, matki oraz dziadków), brak jest uzasadnienia odnoszącego się do kwestii, czy wspomniana księga metrykalna Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego może być uznana za akt stanu cywilnego, a tym samym dokument urzędowy stanowiący podstawę odtworzenia aktu urodzenia A. J. na wynikające z niej imiona jej rodziców (D. i A.). Uwagę zwraca w związku z tym regulacja art. 132 u.P.a.s.c., zgodnie z którą: zachowują moc akty stanu cywilnego sporządzone w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 1 stycznia 1946 r. w trybie świeckiej rejestracji stanu cywilnego na obszarach, które w dniu 1 września 1939 r. wchodziły w skład Państwa Polskiego i na których, w myśl prawa polskiego, obowiązywały przepisy o wyznaniowej rejestracji stanu cywilnego (ust. 1 ) oraz zachowują moc dowodową księgi przeznaczone do rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów prowadzone do dnia 1 stycznia 1946 r. przez Polski Narodowy Kościół Katolicki oraz przez Polski Kościół Starokatolicki (ust. 2). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organy administracji nie dokonały właściwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów a wydanych rozstrzygnięć w należyty sposób nie uzasadniły, dopuszczając się tym naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. skutkującą brakiem wzajemnej spójności tych rozstrzygnięć, mogącą wywołać u strony wnioskującej błędne przekonanie co właściwości, trybu postępowania oraz możliwości skutecznego dokonania na drodze administracyjnej odtworzenia wnioskowanego aktu urodzenia. Z opisanych wyżej względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło