II SA/Rz 365/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji publicznej drogi gminnej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. M. H. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. od skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku na swym koniecznym utrzymaniu. Dodatkowo powołała się na swój podeszły wiek (64 lata), jedyne źródło dochodów jakim jest pobierana przez nią renta (929 zł. brutto – 789 zł. netto), brak możliwości dodatkowego zarobkowania, zły stan zdrowia ("choruję na serce i nadciśnienie") związany z koniecznością zakupu drogich lekarstw. Wnioskodawczynię obciąża ponadto spłata zaciągniętych zobowiązań finansowych. Dodatkowo jak wynika z zawartego we wniosku oświadczenia, jest ona osobą samotną, a jedyny składnik posiadanego przez nią majątku stanowi wymagający kapitalnego remontu dom o pow. 80 m². Do wniosku zostały załączone kserokopie: - zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 lutego 2008 r., wg którego skarżąca wymaga stałego leczenia farmakologicznego z powodu chorób przewlekłych, - planu spłaty kredytu (do dnia 2 maja 2011 r.) z miesięcznymi ratami po 111 zł., - planu spłaty pożyczki (do dnia 28 stycznia 2009 r.) z miesięcznymi ratami po 90 zł., - decyzji o ponownym ustaleniu i waloryzacji renty z dnia 25 marca 2008 r. Zwolnienie od kosztów sądowych (obejmują one opłaty sądowe: wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. Rozpoznając założony wniosek wg tego kryterium uznano go za zasadny w całości. W oparciu o informacje zawarte w formularzu PPF stwierdzono, iż sytuacja osobista skarżącej, jej warunki materialno – bytowe oraz związane z nimi możliwości płatnicze nie dają jej realnych możliwości bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania sprostać ciążącemu na niej jako stronie postępowania z mocy art. 199 P.p.s.a. obowiązkowi poniesienia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Uznanie to podyktowane jest przede wszystkim wzajemną relacją wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów do obciążających ją wydatków związanych z utrzymaniem oraz spłatą zaciągniętych ponad 1,5 roku temu zobowiązań. Pomniejszenie kwoty netto pobieranej przez nią renty o wysokość rat z tytułu spłaty kredytu i pożyczki daje kwotę ok. 580 zł. miesięcznie, która mimo braku określenia kosztów utrzymania siebie i domu z pewnością pozwala skarżącej na zaspokojenie wyłącznie podstawowych potrzeb i wydatków związanych przede wszystkim z zakupem żywności, lekarstw oraz niezbędnymi opłatami. W tej sytuacji opłacenie przez wnioskodawczynię nawet części kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą wydaje się praktycznie niemożliwe bez uszczerbku w jej niezbędnym utrzymaniu, zwłaszcza iż sama wysokość wpisu od skargi jest niewiele mniejsza od kwoty pozostającej jej na utrzymanie (po spłacie rat pożyczki i kredytu). Skarżąca oprócz domu kwalifikującego się wg jej oświadczenia do remontu nie dysponuje także żadnymi składnikami majątkowymi przynoszącymi dochód lub które po ewentualnym spieniężeniu mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych. Nie wykazała również posiadania żadnych oszczędności. Skoro zatem M. H. nie ma możliwości opłacenia kosztów sądowych, skutkuje to wydaniem orzeczenia zwalniającego ją w sprawie II SA/Rz 365/08 od obowiązku ich ponoszenia. Odmowa przyznania jej prawa pomocy w tym zakresie mogłaby pozbawić ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji (poprzez brak możliwości opłacenia wpisu od skargi, co wiąże się z jej odrzuceniem), bądź w sytuacji jego opłacenia pozbawić ją środków finansowych na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych; stanowiłoby to naruszenie przepisów regulujących przyznawanie prawa pomocy. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.