II SA/Rz 365/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-03-31
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która została zwolniona od kosztów sądowych w całości, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Strona, która została zwolniona od kosztów sądowych w całości, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jej oświadczenia i dowody dotyczące stanu majątkowego wskazują na brak możliwości pokrycia kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Niska wysokość dochodów, konieczność ponoszenia wydatków na leczenie, spłata kredytu i zobowiązań podatkowych mogą uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca M. H. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 365/08, która dotyczyła skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi gminnej. Skarżąca została już wcześniej zwolniona od kosztów sądowych w całości. Analiza jej sytuacji majątkowej wykazała niskie dochody z renty rodzinnej, brak oszczędności, konieczność spłaty kredytu i zobowiązań podatkowych, a także wydatki na leczenie.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Rz 365/08 31 marca 2009 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, M. H. o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na decyzję Wojewody [...], z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi gminnej, - postanawia – ustanowić dla skarżącej adwokata.
M. H. we wniosku złożonym osobiście w dniu 27 marca 2009 r., zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata. Wniosek o prawo pomocy został złożony do sprawy o sygn. II SA/Rz 365/08. Sprawa o podanej sygnaturze została zakończona na mocy wyroku WSA z 18 lutego 2009 r. o oddaleniu skargi M. H. na decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja Wojewody dotyczy lokalizacji drogi gminnej.
Należy nadmienić, że M. H. na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z 7 sierpnia 2008 r. korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy zostało uzasadnione przez rozpoznającego wniosek brakiem możliwości opłacenia kosztów sądowych przez skarżącą (postanowienie referendarza sądowego z 7 sierpnia 2008 r. II SA/Rz 365/08, karta akt - 41).
Stwierdzono co następuje :
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej M. H. obejmuje ustanowienie adwokata. Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego. Oznacza, to konieczność ustalenia czy strona skarżąca wykazuje w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesłanki, o których mowa ustala treść art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). Strona wnosząc o najszerszy zakres prawa pomocy powinna wykazać brak możliwości pokrycia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do kosztów postępowania sądowego oprócz opłat i wydatków sądowych należy zaliczyć wynagrodzenie należne fachowemu pełnomocnikowi z tytułu zastępstwa procesowego. Wysokość tego wynagrodzenia ustala strona oraz pełnomocnik w treści umowy zlecenia. Ze względu na zakres uzyskiwanej pomocy i skutki finansowe dla budżetu państwa, żądania procesowe oparte na art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinny być rozpatrywane ze szczególną wnikliwością.
Niewątpliwie M. H. spełniła wymogi dotyczące ustanowienia adwokata z urzędu. Jej oświadczenia zawarte we wniosku PPF w pełni odpowiadają przesłankom wyszczególnionym w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Do pozytywnej oceny treści jej żądania skłaniają następujące argumenty: M. H. zamieszkuje samotnie w domu murowanym o pow. 88 m². Jest także właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,1 ha. Jedyną podstawą utrzymania strony jest renta rodzinna. Łączny miesięczny dochód z tego tytułu wynosi jedynie 796,4 zł netto (dowód – zestawienie wpływów i obciążeń rachunku bankowego poz. 95). Strona nie dysponuje oszczędnościami jak również przedmiotami o znacznej wartości. Stan zdrowia M. H. wymaga leczenia farmakologicznego (dowód – zaświadczenie lekarskie z 5 lutego 2008 r., oświadczenie wnioskodawcy zawarte w pkt 5 wniosku PPF). Ze względu na niską wysokość osiąganych dochodów strona zmuszona była zaciągnąć zobowiązanie finansowe na podstawie umowy kredytu. W kwietniu 2009 r. skarżąca z tego tytułu, zobowiązana jest spłacić ratę o wysokości 111,82 zł (dowód – zawiadomienie o zmianie oprocentowania kredytu). Raty kredytu bankowego wnioskodawczyni zobowiązana jest spłacać do maja 2011 r. Ponadto na skarżącej ciążą wydatki w postaci zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie to zostało rozłożone na raty i dotyczy podatku od nieruchomości. Z treści decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2008 r. znak [...] wynika, że do marca 2010 r. skarżąca obowiązana jest odprowadzać na rachunek urzędu miasta kwotę 156,7 zł.
Treść oświadczenia strony oraz dowody dotyczące jej stanu majątkowego, nie pozwalają wątpić, iż kwota otrzymywanych dochodów jest zbyt niska, aby można było z niej uiścić wynagrodzenie adwokackie. Także z pozostałych zasobów majątkowych M. H. nie byłaby zdolna wygospodarować środków, które choć w części wystarczyłyby na ustanowienie fachowego pełnomocnika. Poczynienie ewentualnych oszczędności z kwoty 796 zł., odbiłoby się negatywnie na utrzymaniu koniecznym w tym zwłaszcza kosztach leczenia M. H. Złą sytuację majątkową strony potwierdza decyzja Prezydenta Miasta o rozłożeniu na raty zobowiązania podatkowego. Tego rodzaju rozstrzygnięcia są wydawane przez organy podatkowe jedynie w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym (zob. art. 69a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60).
Biorąc pod uwagę ciążące na skarżącej zobowiązania, można być pewnym, że przy aktualnej wysokości cen za dobra i usługi o znaczeniu podstawowym dla egzystencji, poziom życia skarżącej nie przekracza utrzymania koniecznego. Dlatego, aby uchronić M. H. od poniesienia jakiegokolwiek uszczerbku w jej zdolnościach płatniczych a jednocześnie zapewnić możliwość złożenia skargi kasacyjnej od niekorzystnego dla niej orzeczenia WSA należy przyznać jej prawo pomocy poprzez ustanowienie fachowego pełnomocnika. Takiego rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej wymaga treść wskazanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Warto też dodać, że powołany przepis nie wymaga od strony ubiegającej się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu udowadniania, że sprawa, w której występuje jest szczególnie zawiła lub trudna pod względem normatywnym.
Z powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji postanowienia w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło