II SA/Rz 369/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-05-09

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnych danych dotyczących swojej sytuacji materialnej, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, że poza jej możliwościami finansowymi leży poniesienie kosztów sądowych. Mimo wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących dochodów, wydatków, majątku oraz wyciągów z rachunków bankowych, strona nie udzieliła odpowiedzi, co uniemożliwiło pełną ocenę jej możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
J. M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wycięcia drzew. Wnioskodawczyni podała jedynie wysokość emerytur swoich i męża oraz ogólny zarys majątku. Sąd wezwał ją do złożenia szczegółowych oświadczeń dotyczących dochodów, wydatków, posiadanych pojazdów, dopłat z UE oraz innych nieruchomości i przedmiotów wartościowych, a także do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych. Strona nie odpowiedziała na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. i R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wycięcia drzew - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. J. M., wezwana do solidarnego wraz z mężem R. M. opłacenia wspólnej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wycięcia drzew, złożyła wniosek zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała w nim, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, a ich dochody to emerytury w wysokości odpowiednio: 640,72 zł i 1038,56 zł. Na majątek małżonków składa się dom o powierzchni 80 m. kw., mieszkanie o powierzchni 40 m. kw. oraz nieruchomość rolna (8,60 ha). Z uwagi na brak danych wystarczających do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni została ona wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia w zakresie: wysokości netto emerytur małżonków, średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie własne i męża (w tym na żywność i inne istotne potrzeby), średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie domu (z wyszczególnieniem opłat za gaz, energię elektryczną, wodę i kanalizację, opał), średnich miesięcznych wydatków z tytułu korzystania z telefonu (jeśli ma to miejsce), posiadanych pojazdów mechanicznych, (marka, rok produkcji) oraz kosztów miesięcznych ich utrzymania. Skarżącą wezwano także do wskazania, czy uzyskuje wraz z mężem dopłaty ze środków Unii Europejskiej w związku z posiadaniem nieruchomości rolnych (wraz z podaniem ostatnio otrzymanej z tego tytułu kwoty) oraz czy wykazane przez nią mieszkanie w rubryce nr 7 "Majątek" formularza wniosku PPF to powierzchnia mieszkalna jej domu o wskazanej przez nią ogólnej powierzchni 80 m.kw., czy też jest to odrębne mieszkanie (odrębna własność, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego). W związku natomiast z brakiem zakreślenia rubryki oznaczonej numerem 7.2.2. "Przedmioty wartościowe" o wartości powyżej 3000 euro oraz rubryki oznaczonej numerem 7 "Majątek" w zakresie odnoszącym się do "innych nieruchomości", wezwano do podania tego rodzaju przedmiotów oraz takich nieruchomości stanowiących własność jej lub męża. Wnioskodawczyni wezwana także została do przedłożenia wyciągów z posiadanych przez siebie i męża rachunków bankowych za określony czas. Zaznaczono, że do treści wezwania należy się zastosować w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, pod rygorem rozpoznania złożonego wniosku w oparciu o dotychczas przedstawione dane. Doręczenie przedmiotowego wezwania do rąk adresatki miało miejsce dnia 18 kwietnia 2014 r. Do dnia orzekania J. M. nie udzieliła jakiejkolwiek odpowiedzi na powyższe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: J. M., wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, ubiega się o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, jak stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a." Przesłankę powyższego ustanawia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wedle którego jest nią niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do uczynienia w jego przypadku wyłomu od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.) spoczywa na tym właśnie podmiocie. Winien on zatem przedstawić okoliczności świadczące o niemożliwości sfinansowania wydatku związanego z jego udziałem w danym postępowaniu. Ze względu na fakt, że podane przez J. M. informacje były niewystarczające do rzetelnej oceny jej sytuacji materialnej w kontekście ewentualnego spełnienia przez nią przesłanek z wymienionego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skierowano do niej wezwanie o podanie szeregu danych, w tym dotyczących średniej wysokości miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny i domu oraz z tytułu korzystania z telefonu. Wnioskodawczynię zapytano również, czy posiada jakieś pojazdy mechaniczne oraz, czy uzyskuje dopłaty z Unii Europejskiej w związku z posiadaniem nieruchomości rolnej. Wobec natomiast wątpliwości co do stanu majątkowego wnioskodawczyni w zakresie posiadania tzw. innych nieruchomości (tzn. nie będących rolnymi) oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3 000 euro (w związku z brakiem wypełnienia bądź zakreślenia stosownej rubryki formularza PPF), jak też posiadania odrębnego od domu mieszkania, wezwano skarżącą do udzielenia wyjaśnień w tym przedmiocie. Wnioskodawczyni wezwana została także do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych swoich i męża. Odpowiedź na powyższe miała umożliwić należytą analizę okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. Chodziło w szczególności o porównanie comiesięcznych wydatków strony z pozostającymi do jej dyspozycji dochodami w aspekcie możliwości poniesienia przez nią kosztów postępowania sądowego, o zwolnienie od których się ubiega. Brak jakiegokolwiek ustosunkowania się przez stronę do wystosowanego do niej wezwania uniemożliwia dokonanie pełnej oceny jej możliwości płatniczych. Nakazuje także przyjęcie, że strona nie wykazała w dostateczny sposób, że poza jej możliwościami finansowymi leży poniesienie wydatku w postaci kosztów sądowych w niniejszej sprawie, których aktualna wysokość to 200 zł (wpis od skargi). Z tych względów odmówiono uwzględnienia żądania J. M. w jakimkolwiek zakresie, o czym orzeczono w oparciu o art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło