II SA/Rz 374/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. i K. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania działki na własność postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w całości. S. i K. M. wnosząc do WSA w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] zawarli w niej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając go niskimi dochodami z emerytur rolniczych w wysokości po ok. 746 zł. brutto miesięcznie. Wniosek ten z analogicznym uzasadnieniem został następnie podtrzymany przez nich w urzędowym formularzu PPF mającym zastosowanie do przyznawania prawa pomocy osobom fizycznym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżący dodatkowo wskazali w nim na swój wiek (po 87 lat), z racji czego dużo wydają na lekarstwa i przejazdy do lekarzy. S. M. zmuszona jest do zakupu aparatu słuchowego, którego koszt określiła na 2,5 tys. zł. (NFZ zwraca tylko 500 zł.). Wnioskodawcy zamieszkują samotnie, posiadany przez nich majątek obejmuje dom o pow. 80 m² z 1956 r. wraz z budynkami gospodarczymi oraz 28-arową działką na której są posadowione. Oprócz emerytur otrzymują dodatki pielęgnacyjne i za roboty przymusowe na rzecz III Rzeszy. Wśród dołączonych do wniosku załączników znalazły się kserokopie rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy dla K. M. i S. M. (z dochodami za rok 2011 po 8955 zł.), faktur na zakup leków z dnia 20 lutego i 1 marca 2012 r. na kwoty 212 i 30 zł., odcinków opłat za gaz za okres listopad 2011 r. – marzec 2012 r. na kwoty 311, 198 i 178 zł., blankietu opłaty podatku od nieruchomości za 2011 r. na kwotę 200 zł., a także za wywóz odpadów, opłat za telefon i wodę. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 211 i 212 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., k _oszty sądowe obejmują opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) oraz zwrot wydatków._@POCZ@__@KO Zwolnienie od nich wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej warunkowane jest wykazaniem przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z powyższym, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej ma charakter obligatoryjny, uzależniony od spełnienia powyższej przesłanki. Instytucja ta ma zapewnić stronie prawo do sądu, gdy z przyczyn od siebie niezależnych znajduje się ona w trudnych warunkach materialnych wynikających ze stanu majątkowego i osiąganych dochodów. Analizując złożony przez S. i K. M. wniosek wraz z załącznikami stwierdzono, że ich aktualna sytuacja materialno – finansowa wymaga udzielenia im wsparcia w zakresie objętym wnioskiem (oprócz związanego z wniesieniem skargi wpisu który w niniejszej sprawie wynosiłby 200 zł., do najbardziej prawdopodobnych kosztów mogących wystąpić w przyszłości należy opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia od wyroku Sądu I instancji – obydwie w wysokości po 100 zł.). Mimo że obiektywnie kwoty te nie wydają się wysokie, za przyznaniem skarżącym zwolnienia od całości związanych ze sprawą kosztów sądowych przemawiają okoliczności wskazane przez nich w uzasadnieniu wniosku, w tym podeszły wiek, samotne zamieszkiwanie, znaczące obciążenie wydatkami związanymi z bieżącym utrzymaniem i leczeniem, brak posiadania wartościowych składników majątkowych przynoszących dochód lub które w krótkim okresie czasu mogłoby być na ten cel spieniężone. Jedynym potencjalnym źródłem opłacenia tych kosztów w ich przypadku mogłyby być wyłącznie pobierane przez nich świadczenie emerytalne, jednak mając na uwadze ich wysokość oraz ponoszone wydatki należy uznać to za praktycznie niemożliwe. W tych okolicznościach, sytuacja taka wiąże co do uwzględnienia zgłoszonego we wniosku żądania. Odmienne uznanie, chociażby poprzez wymóg opłacenia wpisu od skargi, pozbawiłoby skarżących prawa do sądowej kontroli sprawy objętej skargą. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.