II SA/Rz 376/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2007 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na pisma Starosty z dnia [...] stycznia 2007r. znak: [...] oraz z dnia [...] lutego 2007r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu - postanawia - odrzucić skargę. Sygn. akt II SA/Rz 37607 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] Starosta dokonał na wniosek K. Z. czasowej rejestracji pojazdu marki FORD MONDEO, natomiast kolejną decyzją (z dnia [...] marca 2006r. nr [...])zarejestrowano ten pojazd. Opłata za wydanie karty pojazdu została przez wnioskodawcę uiszczona w dniu 29 grudnia 2006r. W dniu [...] grudnia 2006r. (data wpływu do organu) K. Z. zwracając się do Starosty, wniósł o zwrot kwoty 425 zł jako niesłusznie pobranej. Odpowiadając na powyższe żądanie, w piśmie z dnia [...] stycznia 2007r. Starosta poinformował wnioskodawcę, iż opłata za kartę pojazdu została pobrana wedle obowiązujących w czasie rejestracji przepisów prawa, zaś kwestionujący jej wysokość wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. nie działa wstecz, skoro jako datę utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu wskazano w nim 1 maja 2006r. Nie zgadzając się z poglądami organu zawartymi we wskazanym wyżej piśmie, K. Z. w dniu [...] stycznia 2007r. ponownie zwrócił się do Starosty twierdząc, iż przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc wsteczną, co skutkuje tym, że przepis, którego niekonstytucyjność stwierdzono jest nieważny od początku. Zarzucił także Staroście, iż ten nie wydał w przedmiocie jego wniosku decyzji administracyjnej i nie poinformował o przysługujących mu środkach zaskarżenia, odmawiając mu tym samym dalszej drogi administracyjnej w sprawie. W dniu [...] lutego 2007r. Starosta udzielił odpowiedzi na powyższe (w piśmie znak:[...]) podtrzymując swoje poprzednie stanowisko jak również podzielając pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczący tego, iż odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu powinna być dokonana pismem a nie decyzją administracyjną. W dniu 4 kwietnia 2007r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga K. Z. na pisma Starosty Jasielskiego z dnia [...] stycznia i [...] lutego 2007r. w sprawie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, w której wyżej wymieniony zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego poprzez niezastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r., wnosząc jednocześnie o nakazanie Starostwu Powiatowemu zmiany stanowiska w kwestii wypłaty nadpłaty za kartę pojazdu. W odpowiedzi na skargę, Starosta wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie argumentując, iż dopuszczalność skargi na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. uzależniona jest od wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 53 § 2 w zw. z art. 52 § 3 P.p.s.a. Zdaniem organu skarżący nie wyczerpał powyższego trybu, co powinno skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy, organ powtórzył argumentację wyrażoną w swoich pismach kierowanych do skarżącego z dnia [...] stycznia i [...] lutego 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Rodzaje prawnych form działania administracji publicznej poddanych kontroli sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przedmiotem skargi kierowanej do takiego sądu mogą być następujące akty i czynności: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Mając na uwadze powyższy katalog, należy ocenić, czy przedmiot niniejszej skargi mieści się w którejkolwiek z objętych nim kategorii. K. Z. kwestionuje pisma Starosty z [...] stycznia i [...] lutego 2007r., w których organ odmawia zwrotu wyżej wymienionemu żądanej przez niego kwoty 425 zł jako części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu. Z pewnością pism tych nie można zaliczyć do określonych w pkt 1-3 i 5-8 aktów (bezczynności). W ocenie tutejszego Sądu, nie wchodzą one również w zakres pojęcia innych, niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przez te ostatnie należy bowiem rozumieć podjęte w indywidualnych sprawach akty lub czynności o publicznoprawnym charakterze dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Konieczny jest zatem ścisły i bezpośredni związek pomiędzy działaniem (zaniechaniem) organu administracji a możliwością realizacji określonego w ustawie uprawnienia bądź obowiązku. Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż o ile czynność w postaci pobrania opłaty za kartę pojazdu jest niewątpliwie czynnością materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 P.p.s.a., to już ewentualny zwrot takiej opłaty lub też jego odmowa nie może być zaliczona do powyższej kategorii. W pierwszym bowiem przypadku istnieje wyraźna podstawa stwierdzająca obowiązek pobrania opłaty w razie ubiegania się przez dany podmiot o rejestrację pojazdu - art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. nr 108 poz. 908. Natomiast odnośnie ewentualnego zwrotu przedmiotowej opłaty ustawodawca się nie wypowiada. Nie ma bowiem w obowiązującym porządku prawnym normy prawnej, która mogłaby stanowić podstawę dla organu administracji do działania w tym zakresie. W szczególności trybu postępowania dotyczącego omawianej kwestii nie zawiera Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2006r. nr 59 poz. 421) ani też żaden inny akt prawny. Taka sytuacja w powiązaniu z wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą praworządności skutkuje brakiem możliwości rozstrzygania przez organ administracyjny, a co za tym idzie i przez tutejszy Sąd, w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Istota wspomnianej zasady sprowadza się do tego, iż administracja może czynić tylko to, do czego wyraźnie upoważnia ją prawo i to w formach i trybie prawem przewidzianych. Każda zatem czynność organu państwa musi opierać się na konkretnej, wyraźnej normie kompetencyjnej określającej zakres działania tego organu. Skoro zatem w rozpoznawanym przypadku takiej normy brak, wyłączone jest tym samym orzekanie przez organ a następnie sąd w przedmiotowej kwestii. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na przepis art. 177 Konstytucji stwierdzający, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. W świetle więc tego przepisu dla przyjęcia kompetencji sądu powszechnego nie jest niezbędna pozytywna norma ustawowa przewidująca taką kompetencję. Wystarcza brak przepisu, który ustanawiałby kompetencję innego sądu. A contrario, aby to sąd administracyjny mógł merytorycznie rozpoznać sprawę, musi istnieć wyraźne wskazanie w ustawie kierujące podmiot domagający się ochrony swoich prawa na drogę postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarga K. Z. podlega odrzuceniu jako nie mieszcząca się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zasada legalizmu działania organów państwa, jak też domniemanie drogi sądownictwa powszechnego, przesądza o niemożności rozstrzygania przez tutejszy Sąd w kwestii zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Ustawodawca nie ustanowił bowiem przepisów, które odnosiłyby się do trybu postępowania organów administracyjnych w tym przedmiocie. W ocenie Sądu, skarżący nie jest jednak pozbawiony możliwości realizacji swojego żądania. Może to jednak uczynić poprzez złożenie do sądu cywilnego powództwa o świadczenie nienależne. Stanowisko takie zostało również wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2007r. sygn. akt III CZP 35/07 (nie publ., omówienie w Rzeczpospolitej z dnia 26-27 maja 2007r.). Dlatego też Sąd odrzucił przedmiotową skargę działając po myśli art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.