II SA/Rz 377/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie NSA Marian Ekiert AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - skargę oddala - II SA/Rz 377/05 U Z A S A D N I E N I E Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...], działając na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1230 ze zm./ zwolnił ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 31 stycznia 2005 r. st. ogn. R. D., w trybie art. 43 ust. 2 pkt 5 powyższej ustawy. W uzasadnieniu decyzji podano, że zwolnienie ze służby nastąpiło w związku ze zgłoszeniem przez st. ogn. R. D. prośby o zwolnienie z dniem 31 stycznia 2005 r. W odwołaniu od tej decyzji st. ogn. R. D. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania z uwagi na to, że cofa wniosek zawarty w raporcie z dnia 13 stycznia 2005 r. o zwolnienie go ze służby. Zdaniem odwołującego postępowanie stało się bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 k.p.a. winno ulec umorzeniu. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego kwestionowana przez st. ogn. R. D. decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i znajduje pełne uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy. Odwołujący się nie przedstawił bowiem powodów, że złożone przez niego w dniu 13 stycznia 2005 r. oświadczenie woli – zawierające wniosek o rozwiązanie stosunku służbowego w związku z nabyciem praw do zaopatrzenia emerytalnego – można uznać za nieważne z przyczyn wywiedzionych w art. 82-87 Kodeksu cywilnego. Nadto Komendant Miejski PSP nie wyraził zgody na przywrócenie do służby st. ogn. R. D. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. D. wnosił o uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] lutego 2005 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przywrócenie do służby. Uzasadniając skargę R. D. wyjaśnił, że podczas pełnienia służby w dniu 13 stycznia 2005 r. dopuścił się – zdaniem przełożonych – popełnienia wykroczenia dyscyplinarnego. W wyniku "natarczywej perswazji, sugestii i wręcz nacisków" przełożonych tego samego dnia złożył raport o zwolnienie ze służby i przejście w stan spoczynku. Skarżący nadmienił, że nie ma pełnej wysługi emerytalnej. Zatem przełożeni, a nie uprawniona komisja dyscyplinarna, orzekli o jego winie, wymierzyli karę wydalenia ze służby wymuszając złożenie stosownego raportu. Wymuszenie złożenia oświadczenia woli o takiej sytuacji należy w myśl art. 82-87 Kodeksu cywilnego uznać za działanie bezprawne, a w konsekwencji dalsze czynności organów obu instancji należy uznać za nieważne. Skarżący stwierdził ponadto, że mimo zmiany swojego słownika /odwołanie z dnia 26.01.2005 r./ wydane w sprawie decyzje nie zostały zmienione. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił kiedy oświadczenie jest nieważne, lecz nie dołożył należytej staranności aby dość do prawdy obiektywnej w tej kluczowej kwestii. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki PSP wnosił o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nie znajduje ona potwierdzenia w materiale dowodowym. W postępowaniu administracyjnym skarżący "ani razu nie wspomniał nawet o tym, że dopuścił się popełnienia jakiegoś wykroczenia", ani też "nie podnosił również o jakichkolwiek naciskach ze strony Komendanta Miejskiego PSP dotyczących zwolnienia ze służby". Nadto zwrócił uwagę, że R. D. jeszcze przed wniesieniem skargi podejmował czynności i składał oświadczenia woli związane ze zwolnieniem ze służby i przejściem na zaopatrzenie emerytalne m. in. złożył wniosek o ustalenie prawa do emerytury policyjnej, o przyznanie emerytury-renty inwalidzkiej. Dalsze zatem postępowanie skarżącego potwierdza tylko zasadność zaskarżonej decyzji. Zarzut skarżącego dotyczący braku pełnej wysługi emerytalnej jest bezzasadny, bowiem zgodnie z art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy o PSP prawo do zaopatrzenia emerytalnego strażak nabywa z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej – na dzień zwolnienia skarżący posiadał wysługę emerytalną wynoszącą 31 lat 4 miesiące 30 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Z mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej /§ 1/, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Zakres kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/ stanowiąc, iż Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to powinność Sądu dokonania oceny legalności zaskarżonego aktu /w tym przypadku decyzji administracyjnej/ i uwzględnienia skargi tylko wówczas, gdy w wyniku kontroli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Uwzględnienie skargi polega na uchyleniu decyzji, stwierdzeniu jej nieważności lub niezgodności z prawem /art. 145 § 1-3 powyższej ustawy/. Oceniając zaskarżoną decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Komendanta PSP w Rzeszowie w omówionym wyżej zakresie Sąd nie stwierdził, aby przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa. W konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu. Przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm./ wskazuje w swej treści przełożonych służbowych właściwych do podejmowania decyzji o mianowaniu strażaka na stanowisko służbowe, jak również innych form przekształcenia stosunku służbowego oraz jego zakończenia. Dla tych działań zastrzeżona jest forma decyzji administracyjnej – co wynika z ust. 2 powyższego przepisu, od której służy odwołanie do wyższego przełożonego. Z kolei zgodnie z art. 43 ust. 1 cyt. ustawy zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Po myśli zaś pkt 5 ust. 2 tegoż przepisu strażaka zwalnia się ze służby w przypadku zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia – w terminie do 3 miesięcy. Nie może zatem budzić jakichkolwiek wątpliwości, że użycie przez ustawodawcę, w wymienionym ostatnio przepisie, tj. art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o PSP zwrotu "zwalnia się" oznacza w istocie rzeczy istnienie po stronie przełożonego strażaka, zgłaszającego pisemne żądanie zwolnienia, obowiązku zwolnienia go ze służby w terminie do 3 miesięcy. Ten kategoryczny zwrot "zwalnia się" nie pozwala bowiem na żadną swobodę w jego rozumieniu, a w konsekwencji i w stosowaniu. Z okoliczności rozpoznawanej sprawy bezspornie wynika, że skarżący zgłosił żądanie zwolnienia go ze służby z dniem 31 stycznia 2005 r. w związku z nabyciem "praw do zaopatrzenia emerytalnego". Potwierdza to pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2005 r. /RAPORT/ skierowane do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie /k. 1 akt administracyjnych/. Zatem na gruncie obowiązującego prawa materialnego – art. 43 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy – orzekający w sprawie organ I instancji prawidłowo i zasadnie zwolnił skarżącego ze służby z dniem przez niego wskazanym, tj. 31 stycznia 2005 r. W warunkach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że dopiero w odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. skarżący cofnął wniosek zawarty w piśmie z dnia 13 stycznia 2005 r. /RAPORT/, czyli żądanie zwolnienia go ze służby z dniem 31 stycznia 2005 r. /k. 3 akt administracyjnych/, na co nie wyraził zgody Komendant Miejski PSP /k. 4 akt administracyjnych/. W takiej sytuacji nie ma podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja z dnia [...] lutego 2005 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, naruszyła prawo w zakresie o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Zarzuty skarżącego, jakoby złożenie przez niego żądania zwolnienia ze służby nastąpiło w wyniku "natarczywej perswazji, sugestii i wręcz nacisków" przełożonych, a więc "wymuszenie na nim złożenia oświadczenia woli w takiej sytuacji należy uznać za działanie bezprawne w myśl art. 82-87 Kodeksu cywilnego" nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższe zarzuty, jak i w szczególności stwierdzenie R. D., iżby w dniu 13 stycznia 2005 r. podczas pełnienia przez niego służby postawiony mu został przez przełożonych zarzut popełnienia wykroczenia dyscyplinarnego, nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Podniesienie tych zarzutów, w rzeczywistości po raz pierwszy dopiero w skardze, a więc gdy nie były one przedmiotem rozważań i oceny w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, nie może wobec tego prowadzić do zakwestionowania legalności wydanych w sprawie decyzji. Na uwadze miał też Sąd, że art. 88 K.c. dotyczy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli składanego innej osobie w dziedzinie stosunków regulowanych przez prawo cywilne /orz. SN z dnia 11.12.1998 r., II CKN 92/98, nie publ./. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego. Dlatego na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.